Vrijdagochtend tikte de dagprijs voor aardgas 36,50 euro aan; ruim 35 procent lager dan een maand geleden. Toen werd een record gebroken op de Nederlandse gasbeurs TTF, de belangrijkste graadmeter voor de Europese gasprijs. Hoe is de scherpe prijsdaling ontstaan?
is economieredacteur voor de Volkskrant en sinds 2021 specialist op het gebied van de energietransitie.
De daling heeft een aantal oorzaken, maar de belangrijkste lijkt dat er veel speculatie uit de markt is verdwenen. Die was ontstaan doordat gashandelaren verwachtten dat er de komende zomer heel veel gas ingekocht moest worden om de lege Europese gasvoorraden aan te vullen. In combinatie met een beperkt aanbod van aardgas dreef dat de afgelopen maanden de prijs sterk op. ‘Dat was bijna excessief doorgeschoten’, zegt Hans van Cleef, energieanalist bij adviesbureau Publieke Zaken.
Inmiddels zijn de marktomstandigheden wat genormaliseerd, aldus de analist. Dit komt onder meer door de gesprekken tussen de Amerikaanse president Trump en zijn Russische collega Vladimir Poetin. Na de Amerikaans-Russische toenadering concludeerde de markt dat er mogelijk weer meer Russisch gas naar Europa zal stromen. Hoewel zeer onzeker, leidde alleen al de kans op meer gas tot een fikse prijsdaling, aldus de analist. Nadat Trump vrijdagmiddag onverwacht nieuwe sancties tegen Moskou aankondigde, steeg de prijs weer licht.
Verder heeft ook het zachte en zonnige weer in Europa bijgedragen. Nu de winter vermoedelijk ten einde is, is er minder aardgas nodig voor de verwarming van gebouwen. Ook komt er dankzij de stijgende zon meer en meer elektriciteit uit zonnepanelen, waardoor gascentrales minder hoeven te draaien.
Hiertegenover staat dat de Nederlandse gasvoorraden nog maar voor een kwart zijn gevuld, een laagteniveau dat sinds 2022 niet meer is bereikt. De afgelopen twee jaar waren de voorraden aan het eind van de winter nog meer dan halfvol.
Komende zomer is dus nog altijd veel aardgas nodig om ze weer tot de verplichte 90 procent te krijgen. De Europese Commissie liet deze week weten dat ze tot eind 2027 wil vasthouden aan deze vulverplichting, maar dat lidstaten flexibeler mogen omspringen met deadlines voor het bereiken van de maximale vulgraad. Ook dit signaal heeft de prijsdruk wat verlaagd, zegt Van Cleef.
Desondanks zijn de problemen niet voorbij: deze week berichtte onderzoeksinstelling TNO dat mogelijk 640 duizend huishoudens dit jaar moeite zullen hebben de energierekening te betalen. Twee jaar geleden, toen aardgas door de energiecrisis nog veel duurder was, leden 400 duizend huishoudens onder energiearmoede. Dat het aantal toen lager was, is te danken aan financiële steunmaatregelen die de overheid tijdens de crisis had genomen.
Ook nu is hulp onderweg: het kabinet besloot vorige maand het tijdelijke noodfonds energie voor gezinnen met een laag inkomen te verlengen. Het kabinet steekt hier 60 miljoen in, de energiesector doet daar 10 miljoen euro bij.
Ook op langere termijn lijken de omstandigheden te verbeteren. Doordat er in de loop van dit jaar steeds meer capaciteit beschikbaar komt voor vloeibaar aardgas lng, groeit het aanbod en dalen de prijzen mogelijk. Op de TTF-beurs staan voor de zomer van 2027 prijzen van 30 euro per megawattuur op het handelsbord. Of deze prijs tegen die tijd ook echt wordt betaald, is onzeker, maar de trend is volgens marktpartijen omlaag.
Voor het klimaat is het gebruik van lng uit de Verenigde Staten trouwens minder goed nieuws: elektriciteit geproduceerd met lng is qua CO2-uitstoot een van de meest belastende energievormen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant