De ministerraad heeft definitief ingestemd met de twee omstreden asielwetten van minister Marjolein Faber (Asiel en Migratie, PVV). Immigratiedienst IND en de rechterlijke macht krijgen 115 miljoen euro om voorspelde uitvoeringsproblemen op te vangen.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft onder meer over justitie.
Het gaat om de ‘asielnoodmaatregelenwet’, een verzameling aanscherpingen van het asielbeleid, en de wet die de herinvoering van het tweestatusstelsel regelt. Met die tweede wet krijgen statushouders die persoonlijke vervolging hebben te vrezen een hogere beschermingsstatus dan statushouders die zijn gevlucht voor oorlog of geweld. Zij moeten in principe terug naar het land van herkomst en hebben gedurende hun verblijf in Nederland beperkte mogelijkheden op gezinshereniging.
Faber sprak vrijdag na de langste ministerraad sinds maanden van ‘een kentering voor Nederland’. Haar wetten zijn omstreden, onder meer omdat diverse adviescolleges hebben gewaarschuwd voor grote uitvoeringsproblemen bij de nu al overbelaste immigratiedienst IND. Daar nemen de werklast en de doorlooptijden toe, onder meer doordat alleen nog verblijfsvergunningen voor drie jaar zullen worden afgegeven. Dat leidt tot meer procedures.
Verder zou de rechtsbescherming voor asielzoekers onvoldoende zijn, en is te weinig rekening gehouden met de implementatie in Nederlandse wetgeving van het Europees asiel- en migratiepact. Faber herhaalde dat haar wetten na behandeling in de Tweede en Eerste Kamer direct van kracht worden, voor bestaande en nieuwe gevallen, wat haar betreft nog dit jaar. Het Europese migratiepact gaat later in, vanaf juni 2026, met mogelijk allerlei complexe juridische procedures tot gevolg.
In het regeerprogramma werd afgesproken dat de wetten met noodrecht zouden worden ingevoerd, mits Faber een ‘dragende motivering’ voor het inzetten van dit paardenmiddel kon vinden. Daarin slaagde zij niet. Uiteindelijk werd voor spoedwetgeving gekozen, waarbij de minister de wettelijke adviestaak van diverse rechtscolleges negeerde, ofwel hen slechts een week de tijd gaf voor consultatie.
De ministerraad besloot eind december niettemin dat Faber de Raad van State om spoedadvies over de wetten mocht vragen. Dat advies kwam vorige maand en was ronduit negatief. Onzorgvuldige voorbereiding, onvoldoende onderbouwing, onvoorspelbare effecten, luidde de conclusie. De Raad adviseerde de wetten niet in deze vorm aan het parlement voor te leggen, wat nu toch gebeurt.
Volgens Faber heeft zij aan de memorie van toelichting bij de wetten verduidelijkingen toegevoegd en zijn slechts ‘technische aanpassingen’ gedaan. Premier Dick Schoof liet zich in zijn wekelijkse persconferentie in dergelijke bewoordingen uit en sprak van ‘goede wetten’.
PVV-leider Geert Wilders jubelde vrijdag dat de ministerraad de wetten ‘ongewijzigd’ had vastgesteld. VVD-vicepremier Sophie Hermans zei dat met de wetten ‘het belangrijke probleem dat er te veel mensen naar Nederland komen, wordt aangepakt’.
De Nederlandse orde van advocaten, een van de instanties die bij de asielnoodmaatregelenwet voor advisering werd gepasseerd, bracht op 19 februari alsnog advies uit. ‘Het hier gevolgde wetgevingsproces druist rechtstreeks in tegen wat is afgesproken in het regeerprogramma, waarin juist wordt gewezen op het belang van democratisch tot stand gekomen wet- en regelgeving als een van de fundamenten van onze democratische rechtsstaat’, aldus de Orde.
Minister Judith Uitermark (Binnenlandse Zaken, NSC) zei vrijdag te blijven hechten aan zorgvuldige wetgeving. Op de vraag of de wetten voor NSC aanvaardbaar zijn, antwoordde zij: ‘Dat is niet de goede vraag.’ Volgens Uitermark heeft de ministerraad ‘gezamenlijk’ haar deel van het werk gedaan en is het nu aan de vakminister om de wetten in beide Kamers te verdedigen.
In de Eerste Kamer heeft de coalitie geen meerderheid, onder meer door afwezigheid van NSC. Faber, zelf oud-senator, liet weten al met ‘sleutelpartijen’ te hebben gesproken. ‘Senatoren zijn verstandige mensen die allemaal voor rede vatbaar zijn.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant