Hebben we met Mayhem het antwoord gekregen op de aloude vraag wie Lady Gaga eigenlijk is? Het lijkt erop. Na acht studioalbums, drie filmsoundtracks en vele karakterwisselingen lijkt ze op haar nieuwe album rust te vinden in haar muzikale identiteit.
is popredacteur van de Volkskrant.
Lady Gaga bestormde anderhalf decennium geleden de popwereld en de hitlijsten met drietrapsraket The Fame (2008), The Fame Monster (2009) en Born This Way (2011). Ze maakte onverwoestbare hits als Poker Face en Just Dance. Lomp, luid en véél, met een diepe buiging naar Madonna’s elektrobeat en de extravagance van Bowie en Prince.
Die beproefde formule werkte niet meer op Artpop (2013), een album dat zelfs de zangeres zelf inmiddels als mislukt beschouwt. Misschien nam ze daarom een drastische afslag: met de legendarische jazz-zanger Tony Bennett maakte ze een album met jazzcovers. Daar hoorden we voor het eerst de indrukwekkende mogelijkheden van haar stem.
Maar in de jazzcovers, waarvan ze later nog een album uitbracht met Bennett, verloor ze de mogelijkheid om uit te drukken wie ze zelf is. Joanne (2016) was een poging zichzelf te herontdekken. Geen ingewikkelde buitenaardse monsteroutfits meer, maar met een hoop goede producers (onder andere Mark Ronson en Kevin Parker) een soberder geluid verkennen.
Intussen kwam ook haar bescheiden acteercarrière van de grond, met als hoogtepunt A Star Is Born (2018). In de film speelt Gaga een zangeres, en met het duet Shallow uit die film scoort ze haar grootste hit. Een ballade, gezongen vanuit haar personage en niet vanuit haarzelf: identiteitscrisis compleet.
Nu is er Mayhem. Een Lady Gaga-album, zonder vleesjurk-achtig spektakel, zonder jazzlegendes, zonder fictieve personages. En wat blijkt: zo is ze op haar best.
In zekere zin is Mayhem een terugkeer naar het vertrouwde geluid van haar vroege hits. De Madonna-elektro is terug, net als een donker randje aan de dancepop. Vooral Lovedrug is een volwassenere versie van haar The Fame-geluid. Het is net zo catchy, maar een stuk verfijnder en met een synthesizer die zo uit de jaren tachtig lijkt te komen.
Alle muzikale omzwervingen die Gaga naar hier hebben geleid zijn terug te horen. Zonder A Star Is Born had een liedje als Blade Of Grass waarschijnlijk niet op dit album gestaan. Een duistere pianoballad met de getormenteerde stem die ook in de film zo goed werkte, maar dit keer is de pijn niet gespeeld. We zien de lichtjes al wiegen in de lucht, in de stadions die de popster ongetwijfeld weer zal vullen.
Deel van de succesformule van Mayhem is ook de dosering van Gaga’s artistieke impulsen. Op dit album weet ze precies langs de grens van saaie en voorspelbare dancepop te schuren door ieder nummer iets eigens mee te geven. Op het funky Don’t Call Tonight is dat een eigenwijs gitaartje, zoals Nile Rodgers dat op Daft Punks Get Lucky deed. Nooit wordt het zo betekenisloos over de top als op Artpop.
Het opgewekte Zombieboy had bijna een Dua Lipa-discoliedje kunnen zijn, totdat we in het refrein het kenmerkende lage Gaga-stemgeluid plagerig griezelig horen zingen. Die horen we trouwens ook al even op opener Disease, al doseert ze het nu een stuk meer (weet u nog, Bad Romance?).
Tekstueel wordt het op Perfect Celebrity even reflectief: ‘You love to hate me, I’m a perfect celebrity’, ‘You make me money, I make you laugh’.
De zeventien jaar ervaring als zangeres en entertainer komt op een weloverwogen, volwassen manier samen op Mayhem, zonder dat Lady Gaga inlevert op het plezier dat inherent is aan dancepop. Dus dít is Lady Gaga.
Lady Gaga
Mayhem
Pop
★★★★☆
Interscope
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant