Statushouders kregen in 2022 bijna 7 procent van de vrijgekomen sociale huurwoningen toebedeeld. Dat is een stijging ten opzichte van de vier jaar ervoor. Als het aan het kabinet ligt, krijgen statushouders niet langer voorrang bij de toebedeling van corporatiewoningen.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
In 2022, het meest recente jaar waarover cijfers beschikbaar zijn, kwamen 162,5 duizend corporatiewoningen vrij. Elfduizend van die woningen werden toegewezen aan statushouders. In de vier voorgaande jaren lag het percentage van het aantal statushouders dat zijn intrek nam in een vrijgekomen corporatiewoning tussen de 4 en de 6 procent.
Opvallend aan de cijfers is dat statushouders in 2022 minder vaak een vrije woning achterlieten dan in 2018. In 2022 was dat in 19 procent het geval, in 2018 liet 36 procent van de statushouders een sociale huurwoning achter.
Statushouders verhuizen vaak vanuit een asielzoekerscentrum of noodopvanglocatie naar een sociale huurwoning wanneer ze die van een gemeente krijgen toebedeeld. Het CBS stelt dat in 2022 bijna zesduizend van de vrijgekomen corporatiewoningen zijn toegewezen aan statushouders die op dat moment in een opvanglocatie van het COA zaten.
Ook opvallend is dat statushouders die nog geen sociale huurwoning hadden vaker kinderen hebben dan niet-statushouders; respectievelijk 32 en 7 procent. ‘Dat komt doordat de groep statushouders vaker bestaat uit gezinnen met kinderen dan niet-statushouders’, zegt CBS-onderzoeker Ruben van Gaalen. Volgens de onderzoeker komt het dan ook niet vaak voor dat Nederlandse huishoudens met kinderen niet al een huur- of koopwoning hadden op het moment dat ze verhuisden naar een nieuwe sociale huurwoning.
In de landelijke politiek is de laatste tijd het debat opgelaaid over of statushouders nog voorrang moeten krijgen bij de verdeling van sociale huurwoningen. De CBS-cijfers laten zien dat het aantal woningen dat naar statushouders gaat gering is, maar toch wil het kabinet af van de voorrangsregeling. Nederlanders zouden er de dupe van zijn, gezien het grote woningtekort. ‘Het is niet langer uit te leggen dat statushouders voorrang krijgen, terwijl veel jongeren tot hun 30ste bij hun ouders wonen’, aldus BBB-minister Mona Keijzer (Wonen).
Toch twijfelen gemeenten en experts zeer aan dat voornemen, en niet alleen vanwege het relatief kleine aandeel van de sociale huurwoningen dat naar statushouders gaat. In de gemeente Westland geldt al jaren dat statushouders geen voorrang krijgen, maar daar zijn de problemen niet mee opgelost, klinkt in de lokale politiek.
Ook Jantine Kriens, in 2021 aanjager bij het ministerie van Binnenlandse Zaken om statushouders sneller aan een woning te helpen, denkt niet dat het afschaffen van de voorrangsregeling helpt. ‘Je ziet dat het aantal corporatiewoningen al jaren onder druk staat en er dus meer woningen nodig zijn.’
Bovendien zijn gemeenten verplicht om een bepaald aantal statushouders te vestigen; de zogeheten taakstelling. Voldoen ze daar niet aan, dan zoekt de provincie op kosten van de gemeente elders onderdak voor de statushouders.
Kriens verwijt het Rijk het contact met de regio’s kwijt te zijn en niet goed na te denken over de gevolgen die de Haagse beleidsplannen hebben voor de regio’s. ‘Gemeenten hebben dan geen enkel middel meer tot hun beschikking om te voldoen aan de verplichte eis om een bepaald aantal statushouders te huisvesten’, vreest ze bij afschaffing van de voorrangsregeling. ‘Dan heb je een perfect storm.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant