Niet vaak duikt er een K-popgroep op die zo’n eigen, gewaagd geluid heeft als de Zuid-Koreaanse meidengroep Aespa. Donderdag staan de meiden in een uitverkocht Afas Live in Amsterdam, als een van de leukste K-popacts van dit moment: spektakel verzekerd.
is popredacteur van de Volkskrant.
Een grote doos van ledschermen wordt omhoog getakeld van het podium van de Melon Music Awards, het belangrijkste prijzengala voor het K-popgenre. Eronder staan de vier leden van K-popgroep Aespa, alle vier met dezelfde stoere gezichtsuitdrukking en steunend op hun linkerbeen.
Precies tegelijk zetten ze langzame, charmante stappen over het podium en precies tegelijk barsten ze uit in een tot in de puntjes gechoreografeerde dans. Karina, Giselle, Winter en Ningning zijn getraind tot perfecte showvrouwen. Donderdag staan ze in de Afas Live in Amsterdam, als tussenstop op hun enorme tour die, met 43 shows, zeventien landen op vier continenten aandoet.
De K-popmachine spuugt zoveel groepen uit dat het lastig te zien is welke groep de moeite waard is. Het popgenre uit Zuidoost-Azië is uitgegroeid tot een enorme industrie, die duidelijk en schaamteloos gericht is op het verdienen van zoveel mogelijk geld. Door die commerciële inslag zijn de groepen gebaat bij een gladgestreken doorsneegeluid dat zoveel mogelijk mensen aanspreekt, en niet per se te zien is als artistiek experiment.
Bovendien draait K-pop niet alleen om de muziek: de uitstraling, muziekvideo’s en choreografieën zijn minstens zo belangrijk. De aandacht en het geld dat daaraan wordt besteed, gaat niet naar de muziek.
Aespa steekt wel degelijk haar kop uit boven het maaiveld der inwisselbaarheid. Net als de meeste K-pop steunt Aespa muzikaal weliswaar op zoete pop en EDM, maar de groep flirt ook met trap, hyperpop en de alternatievere kanten van pop. Al op hun eerste ep Savage hoor je duidelijk invloeden van pioniers in de alternatieve elektronische muziek. De zangeressen hebben een aanstekelijk zelfvertrouwen, met een knipoog.
Het slaagt niet altijd. Live My Life is bijvoorbeeld een gooi naar poppunk, maar resulteert in een soort slappe persiflage. Hun elektronische geluid is een stuk sterker: luister liever naar het onderkoelde maar ook funky Next Level of hun nieuwste wapenfeit: Whiplash.
Het is hoe dan ook prijzenswaardig dat een K-popgroep zo van het gebaande pad durft af te wijken. Al is dat niet de vier leden Karina, Giselle, Winter en Ningning aan te rekenen; zij zijn niet degenen die de beslissingen nemen. Aespa is bedacht en opgericht door het Koreaanse SM Entertainment, een van de ‘grote vier’ onder de K-popbedrijven.
Bedrijven als SM Entertainment, JYP, YG en HYBE bedenken en vormen zogeheten ‘idoolgroepen’: boy- en girlbands. Zo gebeurt dat met westerse boy- en girlbands ook, denk bijvoorbeeld aan One Direction en Destiny’s Child.
Het verschil is dat het er in K-pop een stuk industriematiger aan toe gaat, te beginnen met het feit dat er miljardenbedrijven (SM Entertainment heeft een beurswaarde van ruim anderhalf biljoen) bestaan met als verdienmodel het oprichten en managen van deze groepen.
De leden van Aespa zijn door SM getraind, nog voordat ze samen een groep vormden. In het trainingsprogramma SM Rookies selecteert en traint SM ‘idols’ (K-popsterren) in wording en vormt het bedrijf groepen met idols die goed bij elkaar passen.
De meidengroepen van SM hebben een goede reputatie: in 1997 lanceerde het bedrijf de meidengroep S.E.S., een trio dat het Koreaanse antwoord op de Spice Girls bleek. Ook zit SM achter Girls Generation, de groep die K-pop naar het Westen bracht. In 2020 presenteerde SM-oprichter Lee Soo-man zijn nieuwe meidengroep: Aespa.
Aespa was van meet af aan onconventioneler dan de gemiddelde idoolgroep, alsof SM de dreiging van een verzadigde markt voelde. Naast een experimenteler geluid, kreeg Aespa bij haar lancering ook een virtueel concept mee. Alle vier de leden hebben een virtuele tegenhanger: hun ae-versie.
Het is gebruikelijk dat K-popgroepen hun eigen verhaal hebben, waarbinnen bijvoorbeeld hun muziekvideo’s zich in afspelen. Maar het verhaal van Aespa was wel heel ambitieus. Bij de presentatie van de groep presenteerde SM meteen een Marvel-achtig universum: het SM Culture Universe. Het was de bedoeling dat alle acts van SM (op dit moment twaalf groepen) in dit universum samen zouden komen en elkaar, in bijvoorbeeld videoclips, zouden tegenkomen.
In dit universum streed Aespa tegen haar mysterieuze aartsvijand de Black Mamba, tevens de titel van de debuutsingle. Dit achtergrondverhaal verklaart het hoge ‘bad bitch’-gehalte in de uitstraling van de meiden, met veel Lara Croft-achtige outfits en verwijzingen naar wapens en vechten.
Het Culture Universe bleek een te grote opgave, het is een stille dood gestorven. Ook ae-Karina, ae-Giselle, ae-Winter en ae-Ningning, de virtuele avatars van de Aespa-leden, zijn bijna niet meer te zien.
In plaats daarvan richten de muziekvideo’s zich meer op choreografie, traditioneel een erg belangrijk element in K-pop. Een K-popidol moet wat dat betreft aan vergelijkbare standaarden voldoen als een westerse musicalacteur; dans en zang zijn allebei even belangrijk voor je presteren.
Als SM Rookies moesten de leden dan ook net zoveel danstrainingen als zanglessen volgen; hun danstalent speelt een belangrijke factor bij hun verkiezing tot idol.
Hun show in de Afas Live donderdag wordt dan ook vooral een spektakel, en niet per se een muzikale hoogstand. Verwacht een productie zoals we zelfs van de allergrootste westerse popsterren niet gewend zijn: legers aan achtergronddansers, een tiental omkleedmomenten en duizelingwekkende achtergrondbeelden. Want K-pop levert de bedrijven veel geld op, maar ze geven het ook graag weer uit.
3 × Aespa
• Karina, Giselle, Winter en Ningning zijn artiestennamen. In werkelijkheid heten de leden respectievelijk Yu Ji-min, Aeri Uchinaga, Kim Min-jeong en Ning Yizhou. Ze noemen elkaar in werkcontext altijd bij hun artiestennaam, maar achter de schermen gebruiken ze hun echte namen.
• De naam Aespa is volgens SM een combinatie van ‘ae’, dat staat voor Avatar Experience, en het Engelse woord ‘aspect’. De naam komt voort uit het digitale avatar-concept en betekent volgens de oprichters iets als ‘ontmoet je wederhelft’.
• Net als de meeste moderne K-popacts zingt Aespa afwisselend in het Koreaans en in het Engels. Soms switchen de zangeressen midden in een zin van taal. Samen spreken de leden vier talen: Karina en Winter zijn Koreaans, Giselle is Japans en spreekt naast Japans en Koreaans ook vloeiend Engels, Ningning is Chinees.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant