De uitbreiding van de KNVB-campus met drie extra voetbalvelden heeft tot kritische vragen geleid in de gemeenteraad van Zeist. De bond dreigt naar elders te vertrekken. Of spelen de voetbalbestuurders hoog spel? ‘We rollen hier niet zomaar de rode loper uit voor de KNVB.’
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft vooral over sport en media.
Begrijp Jan Bredius niet verkeerd. Van de fractievoorzitter van Nieuw Democratisch Zeist hoeft de KNVB absoluut niet weg uit zijn gemeente. ‘Dat zou voor iedereen hartstikke pijnlijk zijn.’
Ga maar na, somt Bredius op. Er werken ruim vijfhonderd mensen bij de voetbalbond. Twee nabijgelegen hotels draaien voor een groot deel op reserveringen vanuit het bondsbureau. ‘En elk voetbalweekend hoor je weleens zeggen dat de VAR in Zeist ernaar gaat kijken. Prachtig toch?’
Toch worstelt de advocaat met een ‘meloen’ die zich volgens hem lastig laat doorslikken. Waarom trok de KNVB in oktober 2023 zijn uitbreidingsplan terug, omdat op de campus in Zeist geen ruimte zou zijn. De bond riep zelfs andere gemeenten op kenbaar te maken of zij de KNVB zouden willen huisvesten. Een vertrek uit Zeist leek na zestig jaar dichterbij dan ooit.
Begin vorige maand bleek er volgens het gemeentebestuur toch zicht op een scenario waarbij het KNVB-complex met maximaal drie nieuwe trainingsvelden wordt uitgebreid. Dat brengt het totaal aantal velden op acht. Zeist, de KNVB en de provincie zullen ‘toewerken naar een haalbaar scenario’.
Wat, vroeg Bredius zich verbaasd af, is er in de tussentijd gebeurd? Hij stelde vragen aan het gemeentebestuur, dat donderdagavond met tekst en uitleg komt. ‘Dat Zeist en de KNVB met elkaar in gesprek zijn gebleven, begrijp ik. Volgens mij wil de bond ook helemaal niet weg. Maar intussen hebben ambtenaren van 39 gemeenten wel veel tijd en belastinggeld in gestoken in alle biedboeken die ze hebben ingeleverd bij de KNVB.’
Een vertrek uit Zeist lijkt amper voorstelbaar, zo onlosmakelijk zijn bond en gemeente met elkaar verbonden. Zeker nadat het Nederlands elftal in 2018 de vaste bases Noordwijk (hotel) en Katwijk (trainingen) verliet om zich te voegen bij de andere teams op de KNVB-campus aan de Woudenbergseweg.
Voor de ontwikkeling van de Nederlandse sport was de opening in 1965 van het KNVB-complex van enorme waarde, zegt sporthistoricus Jurryt van de Vooren. ‘Zowel voor de topsport als in maatschappelijk opzicht. Voor het eerst werd in Nederland de sport op een centrale plek georganiseerd. In Papendal, dat ook interesse had in de KNVB, kwam pas zes jaar later het nationale sportcentrum.’ Dat is de huidige verblijfsplaats van sportkoepel NOCNSF.
In de eerste naoorlogse decennia had het kabinet vooral oog voor de wederopbouw van steden en dorpen. Voor de sport was nauwelijks aandacht, aldus Van de Vooren. De bouw van het KNVB-complex werd volledig gefinancierd door de opbrengsten uit de sportweddenschappen: zogeheten Toto-gelden.
De keuze voor de bossen van Zeist was niet toevallig. De ‘asfaltjeugd’ uit de jaren zestig mocht wel wat respect voor het gezag worden bijgebracht, sprak toenmalig KNVB-voorzitter Toon Schröder bij de opening. Van de Vooren: ‘Dat moest diep verscholen in de Zeister bossen gebeuren, ver van het treinstation. Zodat je niet in de verleiding kwam om als jongere te gaan doorzakken in het café.’
Zestig jaar later zijn er honderden sportfaciliteiten bijgekomen en maakt het hart van wethouder Angèle Welting (D66, ruimtelijke ontwikkeling en sport) een sprongetje als ze Virgil van Dijk en Cody Gakpo met hun koffers naar het spelershotel ziet lopen. ‘Zulke naamsbekendheid is onbetaalbaar, die kun je als gemeente niet kopen.’
Tegelijk, zegt ze, helpt de ligging van het KNVB-complex niet. Dat maakt namelijk deel uit van een beschermd natuurgebied (NNN), waardoor elke omgehakte boom moet worden gecompenseerd: in het gebied zelf. De KNVB wilde een eerdere uitbreiding compenseren door tien hectare grond in het nabijgelegen Odijk te kopen, maar dat bleek buiten het gebied te liggen.
Aanvankelijk zette de bond in op minimaal vier trainingsvelden extra. Omdat Zeist voet bij stuk hield, schrapte de KNVB één veld in de plannen. Minder kan volgens de bond niet. De velden zijn nodig om ook alle jeugdteams op het complex te kunnen laten trainen. Een woordvoerder: ‘We willen een voortrekker blijven in de internationale voetbalwereld. Daarvoor is substantieel meer ruimte nodig dan Zeist ons nu kan bieden.’
Voor het gemeentebestuur is een derde veld erbij alleen bespreekbaar onder strenge voorwaarden. ‘We rollen hier niet zomaar de loper uit voor de KNVB’, zegt Welting. ‘De natuur staat onder druk, de biodiversiteit staat onder druk. We hebben in Zeist geen weiland liggen waarop je zo even wat voetbalvelden kunt bouwen.’
Toch is Zeist bewust in gesprek gebleven met de bond, benadrukt economiewethouder Walter van Dijk (VVD). ‘Het heeft door de complexe regels die nog verder zijn ontwikkeld door een uitspraak van de Raad van State (over Paleis Soestdijk) even geduurd voor we zelf door hadden hoe het precies zit met compensatie van natuur in een NNN-gebied.’
Raadslid Bredius kan zich niet aan de indruk onttrekken dat de KNVB druk op Zeist heeft willen zetten door andere gemeenten de indruk te geven dat verhuizen een optie is. De bond ontkent dit en spreekt van een ‘tweesporenaanpak’ om ‘de beste toekomstlocatie voor het Nederlandse voetbal te vinden’. Daartoe wordt het komende halfjaar verder gepraat met drie gemeenten die de meest kansrijke biedboeken indienden: Almere, Lelystad en Barendrecht-Rotterdam.
‘Wij hebben het nooit als drukmiddel ervaren’, zegt Van Dijk. Welting: ‘Ik snap ook wel dat de leden van de KNVB willen weten of er aan alternatieve scenario’s is gedacht. Maar van ons had dat niet gehoeven.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant