Nickel Boys, naar de hartverscheurende roman van Colson Whitehead over misstanden op een zwarte kostschool in het Florida van Jim Crow, is een literaire ervaring in filmvorm: onvergetelijk, zowel in visueel als emotioneel opzicht.
Eerst maar eens een vermaning. Want dat Nickel Boys, een monumentale verfilming van een monumentaal boek, in Nederland geen bioscooprelease heeft gekregen, voelt als een misdaad waarvoor de verantwoordelijken bij producent Amazon minstens ontslag op staande voet verdienen. Nu moeten we het slechts doen met een stille release op streamingdienst Prime Video. ‘Wen maar aan de nieuwe tijd’, zou de realist zeggen, maar een schande is het, zeker omdat Nickel Boys een van de verpletterendste films van de laatste tijd is.
Vanzelfsprekend was dat geenszins. Het gelijknamige en met een Pulitzerprijs bekroonde boek van Colson Whitehead werd in 2019 direct een klassieker op zich, maar leek ook moeilijk verfilmbaar. Want hoe verfilm je dit hartverscheurende verhaal over misstanden op een kostschool in Florida zonder het behoorlijk persoonlijke gezichtspunt van het boek te verliezen?
Regisseur RaMell Ross (Hale County This Morning, This Evening) gaat in zijn fictiedebuut daarom voor een vrij radicale filmische aanpak, door letterlijk te kiezen voor het eerstepersoonsperspectief van hoofdrolspeler Elwood (Ethan Herisse). Als de film begint, zien we de wereld volledig (en daardoor dus ook beperkt) vanuit zijn oogpunt.
Elwood is een getalenteerde tiener die bij zijn oma (prachtrol van Aunjanue Ellis-Taylor) in huis woont, maar in het racistische Jim Crow-zuiden van Amerika weinig kansen krijgt. Een welwillende docent biedt hem een kans op een universiteit, maar op weg daarnaartoe neemt Elwood per ongeluk een lift aan in een gestolen auto.
Het racistische rechtssysteem stuurt hem naar tuchtschool Nickel, waar zwarte tieners jarenlang worden uitgebuit, gemarteld en in het ergste geval zelfs vermoord (Whitehead baseerde zijn boek op de Dozier School for Boys, een bestaande tuchtschool die pas in 2011 de deuren sloot, en waar meer dan honderd kinderen om het leven kwamen).
Door dat eerstepersoonsperspectief komt de horror extreem dichtbij, maar toch wordt Nickel Boys nooit helemaal uitzichtloos. Zeker, we zien door Elwoods ogen hoe de wereld van de jongens op Nickel langzaam ontdaan raakt van alle hoop, maar het is juist de vriendschap tussen Elwood en de meer cynische Turner (Brandon Wilson) die het verhaal ook iets poëtisch hoopvols geeft, zeker als Ross wat meer begint te variëren met het perspectief. Het lijden, dat onderga je, de vriendschap, die redt je (in ieder geval voor even).
Nickel Boys wordt door die radicale perspectiefkeuze en de verbluffende cinematografie van Jomo Fray een literaire ervaring in filmvorm, die zowel in visueel als emotioneel opzicht uitgroeit tot iets onvergetelijks.
Drama
★★★★★
Regie RaMell Ross
Met Ethan Herisse, Brandon Wilson, Aunjanue Ellis-Taylor, Daveed Diggs
140 min., te zien via Prime Video
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant