Ook uit nieuw onafhankelijk onderzoek blijkt hoe ingewikkeld het is om een nieuwe locatie te vinden voor de forensische klinieken van Fivoor in Den Dolder. Toch houdt wethouder Walter van Dijk hoop. Hij rekent op steun van het Rijk.
zijn binnenlandverslaggevers van de Volkskrant.
‘Die tweede moord heeft geleid tot de overtuiging dat het echt wel klaar is in Den Dolder. Er moet iets gebeuren.’
Aan het woord is wethouder Walter van Dijk van de gemeente Zeist, waaronder Den Dolder valt. En hij is duidelijk: de forensische klinieken in het dorp moeten op korte termijn verhuizen, precies zoals tien jaar geleden werd afgesproken, ruim voordat Anne Faber in 2017 door een cliënt uit een kliniek werd vermoord en ruim voordat een andere cliënt begin januari een 76-jarige vrouw doodstak.
‘Dit gaat zo niet langer’, zegt de wethouder.
Alleen is zo’n verhuizing niet eenvoudig. Zorgorganisatie Fivoor zoekt al jaren naar een nieuwe locatie, zonder succes. In 2023 liet Fivoor al weten de deadline – 1 januari 2027 – niet te zullen halen. Vorig jaar herhaalde de organisatie dit nog eens.
De gemeente Zeist vroeg onderzoeksbureau Rebel Group uit te zoeken of het echt zo moeilijk is de klinieken te verplaatsen. Dat bleek het geval. De zoektocht van Fivoor was weliswaar laat op gang gekomen, stellen de onderzoekers in een woensdagavond vrijgegeven samenvatting van het rapport, maar vervolgens had de organisatie wel haar best gedaan iets te vinden. Vaak lagen gemeenten dwars.
Rebel Group stelde ook een lijst op met 26 geschikte locaties. Samen met Fivoor, grondeigenaar Altrecht en projectontwikkelaar BPD beoordeelde de gemeente de genoemde locaties, waarna er zes overbleven. Onderzoek naar deze locaties loopt nog.
Die steekpartij op 2 januari zal niet hebben geholpen bij de zoektocht naar een nieuwe locatie.
‘Ja en nee. Zo’n incident vergroot niet direct de bereidheid van gemeenten om een kliniek te huisvesten. Maar door het incident ontstond ook veel aandacht voor deze problematiek. Er zijn Kamervragen gesteld en staatssecretaris Ingrid Coenradie van Justitie en Veiligheid komt donderdag langs, na een eerder gesprek met de burgemeester. Dat is goed, want we kunnen dit niet lokaal oplossen, en regionaal ook niet.’
U heeft nog hoop dat het goedkomt met de verhuizing?
‘Er zijn nog zes locaties in beeld en die zijn allemaal in het bezit van het Rijk. Als je dan met de staatssecretaris aan tafel zit, en die zegt dat ze dit probleem echt wil oplossen, dan geeft dat perspectief, ja.’
Drie locaties in Flevoland vielen onlangs af na gesprekken met de betrokken gemeentebesturen. Waar ging dat mis?
‘Die gemeenten zijn niet bereid zo’n kliniek te huisvesten. En daar kunnen ze goede redenen voor hebben. Soms heeft een gemeente zelf al concrete plannen voor zo’n locatie. En sommige van die gemeenten hebben al forensische zorg. Dan is de vraag: willen ze nog meer?’
U heeft niet het idee dat gemeenten duiken, in de hoop dat een andere gemeente haar vinger opsteekt?
‘We hebben de afgelopen jaren gezien dat veel gemeenten bereid zijn mee te werken, totdat de vragen concreter worden. Maar ook dan kunnen bezwaren legitiem zijn, omdat een locatie bijvoorbeeld naast een basisschool of een kinderopvanglocatie ligt. Anderzijds: heel veel liefde voor forensische zorg hebben we niet aangetroffen. Dat kunnen we ook wel constateren.’
Wat vindt u daarvan?
‘Ik snap dat. Omdat de impact van forensische zorg op een gemeente groot is. In Zeist is in een eerder stadium ook een terrein afgevallen. Dat zit midden tussen twee woonwijken in, naast een school.’
Er zijn nu nog zes locaties over. Welke zijn dat?
‘Het voelt niet zuiver om die informatie te delen, want omwonenden weten niet om welke locaties het gaat en soms een gemeentebestuur of een gemeenteraad ook niet.’
Wat kunt u wel zeggen over die locaties?
‘Dat ze eigendom zijn van het Rijk. Dat moet besluiten of zo’n locatie beschikbaar wordt gesteld. En dan moet het Rijk de betreffende gemeente ook nog zover krijgen medewerking te verlenen om forensische zorg op die plek te krijgen. Er staat ook een locatie in Zeist op.’
Kan het Rijk gemeenten dwingen mee te werken?
‘Het eerlijke antwoord: ja. Maar dat zal het niet gauw doen. Het zal zich eerder bedienen van verleiding of drang, en niet van dwang.’
De gemeenteraad van Zeist nam onlangs een motie aan om de klinieken gewoon per 2027 te laten vertrekken. Dat lijkt wensdenken. Fivoor zegt voor een verhuizing vijf jaar nodig te hebben.
‘We kennen ook geen andere datum, hè? Dit staat op papier. Het zou dan toch gek zijn als we het opeens over 1 januari 2028 zouden gaan hebben. We zetten nog steeds in op die datum, al kunnen we niets garanderen.’
Als het niet lukt met die nieuwe locatie, zou u de klinieken dan ook gewoon kunnen sluiten per 1 januari 2027?
‘We kijken nu naar uitsterfbeleid: daardoor kan er bij vertrek van een kliniek geen nieuwe komen. Theoretisch zouden we ze ook kunnen wegbestemmen, zoals dat heet. Dan moeten ze verplicht vertrekken. Maar daar kiezen we niet voor. Als college van burgemeester en wethouders dienen we verschillende belangen: van de omwonenden, van de klinieken die sinds jaar en dag in het dorp gevestigd zijn, én van de patiënten.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant