De Russische eisen voor vrede in Oekraïne zijn sinds de grootschalige invasie in 2022 onveranderd. Ze komen erop neer dat Oekraïne zich overgeeft. Met grote voldoening ziet het Kremlin hoe Trump die punten overneemt, én hoe Europa en de VS daardoor uit elkaar drijven.
is correspondent Rusland van de Volkskrant. Hij woont sinds 1992 in Moskou.
Rusland reageert als verwacht met onverholen tevredenheid op het Amerikaanse besluit de militaire hulp aan Oekraïne voorlopig stil te leggen. ‘Als dat klopt, dan kan dat het ‘Kyiv-regime’ aanzetten tot vrede’, zei Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov tegen journalisten.
Hij onderstreepte daarbij ook dat serieuze gesprekken over een einde aan de strijd in Oekraïne pas aan de orde zijn als de diplomatieke betrekkingen tussen Rusland en de Verenigde Staten volledig zijn hersteld en de ambassades in Moskou en Washington weer normaal kunnen functioneren.
Daar blijft het niet bij. Voor normalisering van de betrekkingen is volgens Peskov ook de intrekking van Amerikaanse economische sancties tegen Rusland onontbeerlijk, en daarvan heeft Moskou vooralsnog niets gemerkt. Dat betekent dat er nog een lange weg te gaan is voordat Rusland en de VS, al dan niet met deelname van Oekraïne en Europa, kunnen gaan praten over Oekraïne.
Ook als het zo ver komt zullen die gesprekken niet tot een snel resultaat leiden. Waarover Rusland zou willen onderhandelen blijft vaag. Moskou ziet zichzelf aan de winnende hand en houdt onverminderd vast aan de eis dat Oekraïne zich neerlegt bij de annexatie door Rusland van vier oostelijke provincies plus de Krim én de eis dat een mogelijk Oekraïens lidmaatschap van de Navo voor eens en altijd van de baan is. ‘De situatie op de grond is veranderd’, aldus Peskov eerder deze week. ‘Alleen wie blind is ziet dat niet.’
Officiële woordvoerders – en Poetin zelf – blijven ook hameren op de ‘onderliggende redenen van het conflict’, die moeten worden weggenomen. Dat betekent dat Rusland vasthoudt aan de eisen die het sinds eind 2021 heeft geformuleerd (eerst in een ultimatum aan het Westen en vervolgens als rechtvaardiging voor de inval in Oekraïne in februari 2022): terugbrengen van de militaire infrastructuur van de Navo tot de situatie van de jaren negentig, demilitarisering en ‘denazificatie’ van Oekraïne.
De inzet van Moskou blijft dus als voorheen de capitulatie van Oekraïne.
Zelfs van een tijdelijk staakt-het-vuren kan geen sprake zijn, klinkt het vanuit Moskou. Volgens Peskov zal de ‘speciale militaire operatie’ onverminderd worden voortgezet. ‘We staken de gevechten alleen als die onderhandelingen leiden tot een hard, duurzaam resultaat, dat goed is voor de Russische Federatie’, zei minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov vorige week in Turkije.
Over de mogelijke inzet van buitenlandse vredestroepen op Oekraïens grondgebied doet Moskou laatdunkend. In december liet het Kremlin nog weten in principe bereid te zijn dat te bespreken. Misschien is dat nog steeds zo, maar van stationering van Europese troepen – in ieder geval van Navo- of EU-lidstaten – kan volgens de Russen geen sprake zijn. Lavrov noemde de bespreking daarvan deze week ‘een schoffering’. ‘Want ons heeft niemand iets gevraagd.’
De krant Nezavisimaja Gazeta somt al op wat Oekraïne allemaal kan verliezen als Amerika Kyiv de duimschroeven aandraait. Dat zou niet enkel gevolgen hebben voor wapenleveranties, maar ook voor de uitwisseling van inlichtingen, het gebruik van F-16-gevechtsvliegtuigen en trainingen in de VS voor Oekraïense piloten, alsook de inzet van Amerikaanse raketten op Russisch grondgebied. Dat klinkt Russische legerleiders als muziek in de oren.
‘Dat alles zal plaatsvinden terwijl Rusland de eigen activiteiten aan het front zal opschroeven,’ citeert de krant een Russische oud-militair. Die onderstreept overigens dat het Oekraïense front niet nu ineens zal instorten. Hij zegt te verwachten dat het Oekraïense leger voldoende reserves heeft om nog zeker een half jaar door te vechten.
Intussen kijkt Moskou met zichtbare tevredenheid naar de niet-aflatende onrust die het optreden van Trump zaait in diverse Europese geledingen, en wordt er geen gelegenheid onbenut gelaten nog meer zout in de wond te wrijven.
De Russische retoriek ten aanzien van het Westen is de afgelopen weken radicaal veranderd. Waar de Amerikanen jarenlang, dag in, dag uit, werden aangemerkt als de kwade genius die met behulp van de Oekraïners een hybride oorlog voeren met Rusland, zijn ze ook op de Russische staatstelevisie – wat onwennig nog – nu ineens de ‘good guys’ geworden.
Volgens buitenlandsminister Lavrov zijn er in Washington ‘pragmatische mensen’ aangetreden, ‘die zich willen laten leiden door gezond verstand, die ronduit zeggen: wij willen dit alles stoppen’. De kwade genius die blijft aansturen op oorlog is nu Europa, aldus Lavrov. ‘De afgelopen vijfhonderd jaar zijn alle tragedies van de wereld ontstaan in Europa, of dankzij Europese politici.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant