Europa heeft bijna evenveel militaire steun aan Oekraïne gegeven als de Verenigde Staten. In de levering van zware wapens loopt Europa al voorop, maar juist een gebrek aan munitie en artillerie kan funest zijn voor Oekraïne.
is datajournalist van de Volkskrant en analyseert en schrijft over het nieuws in cijfers.
In de eerste drie jaar van de oorlog heeft Oekraïne voor 267 miljard euro steun gekregen, waarvan bijna de helft, 130 miljard, voor militaire doeleinden. Dit blijkt uit cijfers van het Duitse Kiel Institut für Weltwirtschaft (IFW). Europese landen namen in het eerste jaar van de oorlog het voortouw in humanitaire en financiële steun, de Verenigde Staten in toegezegde wapens en munitie.
Europa heeft 132 miljard euro gedoneerd, waarvan 62 miljard aan militaire steun. De VS gaven minder, 114 miljard, maar daarvan een wat groter deel aan wapenhulp: 64 miljard. De VS blijven zoals het ernaar uitziet niet de grootste wapendonateur. Oekraïne heeft volgens het IFW nog bijna 38 miljard aan militaire steun van Europa in het vooruitzicht. Van de VS zijn de toegezegde middelen vrijwel verbruikt.
Estland, Letland en Litouwen horen tot de grootste donateurs, afgezet tegen de omvang van de economie. Deze voormalige Sovjet-landen voelen de expansiedrift van Poetin als een directe dreiging. Ook Denemarken en Finland staan in de top 5. Nederland geeft, met 0,78 procent van het bruto binnenlands product (bbp), ook relatief veel steun aan Oekraïne. De Verenigde Staten staan met 0,53 procent van het bbp op plaats twaalf in de lijst van landen met de grootste financiële bijdrage.
In 2023 nam de Amerikaanse steun voor Oekraïne al sterk af. Negen maanden lang werd een steunwet geblokkeerd in het Congres. In 2024 gaven de VS weer meer geld en wapens aan Oekraïne, maar nu heeft Donald Trump de militaire steun per direct op pauze gezet.
In het begin van de oorlog kwam de meeste wapensteun, zo’n 90 procent, vanuit bestaande voorraden van westerse bondgenoten. Inmiddels is ruim de helft van de toegezegde wapens nieuw geproduceerd. Duitsland doneert bijvoorbeeld relatief veel nieuw materieel, gemaakt door de Duitse wapenindustrie. Denemarken koopt drones direct bij Oekraïense fabrikanten om ze daarna aan Oekraïne te schenken.
Vanwege de snelle levering en relatief lage kosten hopen de analisten van het IFW dat dit ‘Deense model’ navolging vindt. Oekraïne heeft de droneproductie verhonderdvoudigd sinds het begin van de oorlog en het land is begonnen met het fabriceren van eigen houwitsers en artillerie.
Europa levert inmiddels meer zware wapens, zoals tanks en houwitsers, aan Oekraïne dan de Verenigde Staten. Van de geleverde zware wapens is bijna 60 procent afkomstig uit Europa. Maar juist artillerie en munitie kunnen het verschil maken in de strijd.
Oekraïne en de bondgenoten staan daarbij voor logistieke uitdagingen. ‘Hoewel de discussie over militaire steun vaak over wapens gaat, is de sleutel kwantiteit, niet een specifiek wapensysteem’, schrijven analisten van de denktank CSIS. Zelfs als de VS toch de wapensteun hervatten, blijven er logistieke uitdagingen voor Oekraïne en zijn bondgenoten.
Rusland produceert volgens CSIS veel meer artillerie dan de VS en Europa samen. De analisten verwachten dat Rusland dit jaar 4 miljoen stuks artillerie zal vervaardigen, en dat de VS (2 miljoen) en Europa (850 duizend) daar niet bij in de buurt komen. Zij zien de toekomst voor Oekraïne zonder Amerikaanse hulp somber in. Met de leveringen van Europa en andere donateurs ‘kan Oekraïne aan het front blijven, maar met sterk verminderde mogelijkheden. Rusland zal meer terrein winnen en op een gegeven moment zullen de Oekraïense linies breken.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant