Een paar dagen geleden stuurde Tommy Wieringa mij zijn nieuwste verhaal over Oekraïne toe, gemaakt op basis van zijn reizen met de stichting Protect Ukraine; vrijdag stond het in Trouw. Met die stichting, opgericht door Jaap Scholten, worden terreinwagens en militaire hulpgoederen verzameld en door journalisten en schrijvers in konvooien naar het front gereden.
‘Wat hebben we veel te doen, hè?’ schreef hij erbij. ‘Daar was onze no-futurejeugd niets bij! PS: Ga je ook een keer mee op konvooi?’
Zelf werd ik me pas enigszins van de wereld bewust toen de Muur viel en de eeuwige wereldvrede was uitgebroken. Van de no-futuretijd kreeg ik weinig mee, behalve dat weleens een klasgenoot, als de leraar vroeg wat hij later wilde worden, netjes antwoordde: ‘Werkloos, mijnheer.’ Voor een deel begreep ik wel wat hij bedoelde – voor de meeste generaties zijn deze tijden ongezien. Maar ‘veel te doen’ – wij, ik?
Over de auteur
Peter Middendorp is schrijver en columnist van de Volkskrant. Van zijn hand verschenen onder meer de romans Vertrouwd voordelig en Jij bent van mij. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Zo kon je dus ook naar de oorlog kijken. Dat kon je er kennelijk ook in zien: werk. Zo deed hij het. Zelf was ik nog niet verder gekomen dan doomscrollen en af en toe een column voor eigen parochie schrijven, in het besef dat iedereen zelf wel ziet wat er gebeurt.
Er bestaan twee soorten mensen, dat had ik al gezien in de winkel van mijn ouders, als er nieuwe medewerkers kwamen: de een ziet het werk, de ander moet je het laten zien. In de winkel had ik altijd bij de Tommy’s gehoord, maar als het om oorlog ging, hoorde ik klaarblijkelijk weer gewoon bij m’n eigen groep.
Het was een indringend verhaal over Oekraïners, die de oorlog uitvechten of ondergaan, hun wanhoop, moed en trauma’s. Hij heeft ze diep in de ogen gekeken: de vrouw die dertig medics opleidde, allemaal gesneuveld; de soldaat die blij is dat hij zijn benen is kwijtgeraakt, en niet bijvoorbeeld een hand, want met één hand krijg je alleen nog maar baantjes in het tweede echelon, maar op blades mag je weer terug naar het front.
Kameraad Wieringa loopt langs mijnenvelden, terwijl de drones zoemen. Hij slaapt slecht in een schuilkelder onder een gebouw in de stad, onder het aanhoudende luchtalarm. En ‘als een marmot’ in een ondergrondse bunker in het bos, weliswaar dichtbij het front en met veel granaatinslagen, maar zonder de angst dat het gebouw boven je schuilkelder zal instorten. Isaak Babel, Vasili Grossman – sommige schrijvers lijken voor oorlog gemaakt.
Ik wist niet of de oorlog iets voor me was, of, beter: of ik wel iets voor de oorlog was; ik moest nog even nadenken over dat konvooi. Intussen ging de wereld verder en doomscrolden we er op een drafje achteraan. Trump en Vance organiseerden met Zelensky in het Witte Huis een reden om de Amerikaanse steun aan Oekraïne te kunnen intrekken, zodat we zeker wisten: zonder extra steun is Oekraïne verloren en wordt Europa bedreigd. Tommy had gelijk, er was ontzettend veel te doen. Maar wat?
Doneren – dat zouden we kunnen doen, om te beginnen. Ik was niet op het idee gekomen, iemand suggereerde het op internet. Genoeg organisaties die hulp bieden in Oekraïne. En misschien kon het ook geen kwaad, dacht ik later, om onze politici af en toe eens te vragen of het al tijd is om vrienden van Rusland uit het landsbestuur te knikkeren.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant