Na een schijnbeweging in februari is het nu wel zover: de Amerikaanse president Trump is een handelsoorlog begonnen tegen Mexico en Canada. Ook China kreeg te maken met nieuwe importheffingen. Hoe reageren de getroffen landen en het Amerikaanse bedrijfsleven?
is economieredacteur. Hij is specialist duurzaamheid en circulaire economie.
Waarom hebben de Verenigde Staten nieuwe importheffingen ingevoerd tegen Canada, Mexico en China?
Ahornsiroop en auto-onderdelen uit Canada, avocado’s en medische apparatuur uit Mexico: sinds de nacht van maandag op dinsdag moeten Amerikaanse bedrijven een strafbelasting van 25 procent betalen op de import ervan. Uitgezonderd zijn alleen Canadese energieproducten als olie en gas, waar een lagere importheffing van 10 procent op zit. Trump is de aangekondigde handelsoorlog tegen zijn buren daadwerkelijk begonnen.
China heeft sinds vorige maand al te maken met importheffingen van 10 procent, daar is nog eens 10 procent bovenop gekomen. Dit alles moet Amerikaanse bedrijven ontmoedigen om handel te drijven met deze landen. In de VS leidt het waarschijnlijk tot hogere prijskaartjes, als importeurs de heffing aan klanten doorberekenen.
Trump geeft als reden dat zijn buurlanden niet genoeg zouden doen om te voorkomen dat de dodelijke drug fentanyl de VS binnenkomt. Met name in het geval van Canada is dat een opvallend argument: vorig jaar werd er bij de grens slechts 19 kilogram van de pijnstiller onderschept. De landen zouden daarnaast te weinig actie ondernemen tegen illegale migratie.
Er speelt echter iets anders mee: Trumps hekel aan handelstekorten. Canada, China en Mexico exporteren meer naar de VS dan dat ze van Amerikaanse bedrijven importeren. Onder economen heerst een brede consensus dat een handelstekort niet per definitie slecht is. En als je het al wil aanpakken, is het maar de vraag of importheffingen effectief zijn. Getroffen landen reageren doorgaans met eigen importheffingen, waardoor ook de Amerikaanse export wordt geraakt.
Hoe reageren de getroffen landen?
‘Canada zal deze onrechtvaardige beslissing niet onbeantwoord laten’, aldus premier Justin Trudeau. Hij sloeg direct terug met eigen importheffingen van 25 procent. Die gaan eerst gelden voor 30 miljard dollar aan producten, over drie weken volgen heffingen op nog eens 125 miljard aan Amerikaanse import. Het is nog niet duidelijk om welke goederen het gaat.
Dat het land wordt geconfronteerd met Amerikaanse heffingen, hakt erin: maar liefst driekwart van Canada’s export gaat naar de zuiderburen. Trumps economische aanval laat de Canadese bevolking dan ook niet onberoerd.
Dit najaar zijn er parlementsverkiezingen. De conservatieve oppositie in Canada lag ruim op kop in de peilingen, maar die voorsprong slinkt. Dit komt mede door de ferme opstelling van de liberale regering tegen Trump – en door het aangekondigde aftreden van de weinig populaire Trudeau. De waardering voor Trudeau is wel weer toegenomen sinds Trump een maand geleden heffingen aankondigde, blijkt uit peilingen.
Ook de waardering voor de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum, die sowieso al populair was, is toegenomen. Mexico handelt jaarlijks voor honderden miljarden met de VS.
In beide landen lijkt sowieso sprake van een toenemend anti-Amerikaans sentiment. In recente peilingen onder Canadezen zegt een meerderheid te willen kiezen voor Canadese producten ten faveure van Amerikaanse. En vorige maand begon het Mexicaanse ministerie van Economische Zaken een campagne om Mexicanen te verleiden meer ‘made in Mexico’ te kopen, vanwege ‘uitdagingen in het buitenland’.
De Mexicaanse president noemde Trumps aantijging dat haar land te weinig doet om drugssmokkel aan te pakken ‘beledigend, lasterlijk en zonder enige grond’. Zondag komt ze met tegenmaatregelen.
China kondigde direct importheffingen tot 15 procent aan op een aantal Amerikaanse landbouwproducten, waaronder kip, varken, maïs en katoen. Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken sprak van Amerikaans pestgedrag en zei dat China hier niet aan zou toegeven.
Hoe reageert het Amerikaanse bedrijfsleven?
Nadat Trump in februari al importheffingen tegen Canada en Mexico had aangekondigd, plaatste The Wall Street Journal een veelbesproken commentaar. ‘De domste handelsoorlog uit de geschiedenis’, stond erboven.
Nu de heffingen realiteit zijn komt de conservatieve zakenkrant, die doorgaans welwillend tegenover Trump staat, nog eens terug op die woorden. ‘Eerder hebben we Trumps irritatie gewekt door de heffingen tegen Mexico en Canada de ‘domste’ ooit te noemen, en misschien was dat nog te zacht uitgedrukt.’
Hoewel Trump meent dat het voeren van handelsoorlogen de Amerikaanse economie ten goede zal komen, is de Amerikaanse zakenwereld daar niet zo zeker van. De S&P 500, die de beurskoers van de vijfhonderd grootste Amerikaanse beursgenoteerde bedrijven tezamen weergeeft, daalde met 1,8 procent. Daarmee beleefde Wall Street maandag de slechtste dag van het jaar tot nu toe. Dinsdag aan het begin van de handelsdag daalde de koers nog verder: de beursstijging door Trumps verkiezingswinst van afgelopen november is goeddeels tenietgedaan.
Vooral de auto-industrie vreest de heffingen. Amerikaanse autobedrijven werken nauw samen met Canadese bedrijven, sommige delen van de auto’s in aanbouw gaan gedurende de assemblage zelfs herhaaldelijk de grens over. Amerikaanse auto’s kunnen door de heffingen gemiddeld een paar duizend dollar duurder worden, volgens analisten.
Dat de heffingen op Chinese import nog eens zijn verhoogd, is bijvoorbeeld ook fnuikend voor de Amerikaanse speelgoedindustrie, zei de voorzitter van de belangenvereniging tegen persbureau AP. Hij wijst erop dat bijna 80 procent van het Amerikaanse speelgoed uit China komt.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant