Het is niet meer de vraag of Europa meer moet doen om zijn eigen veiligheid te garanderen, maar hoe dat moet worden aangepakt. Europese Commissievoorzitter Von der Leyen presenteerde vanochtend het plan 'Herbewapen Europa', dat voor 800 miljard euro aan extra defensie-uitgaven mogelijk moet maken.
Von der Leyen sprak van een zeer gevaarlijke tijd voor Europa, waarin de gevolgen van de dreigingen rampzalig kunnen zijn. Daarom is daadkracht vereist en moeten de wapenvoorraden zo snel mogelijk worden aangevuld.
Europa kan sinds het aantreden van de Amerikaanse president Trump niet meer blind rekenen op Washington. Het plan was al in de maak voor Trump vanochtend aankondigde dat hij de Amerikaanse militaire hulp aan Oekraïne opschort.
Belangrijk voor het slagen van het Europese plan is dat de EU-landen hun defensiebudget verhogen. Tegelijkertijd wil Von der Leyen dat ze zich kunnen houden aan de Europese begrotingsregels, die voorschrijven dat het begrotingstekort van de lidstaten niet boven de 3 procent mag uitkomen. De Commissie stelt voor om de defensie-uitgaven hierbuiten te houden.
"Als de EU-landen elk 1,5 procent meer gaan uitgeven aan defensie dan levert dat de komende vier jaar bijna 650 miljard euro op", rekende Von der Leyen voor. Ook wil ze voor 150 miljard aan EU-leningen mogelijk maken, waarmee lidstaten wapens kunnen kopen.
Het gaat daarbij onder meer om luchtafweer, antiraketwapens, artillerie, raketten en munitie, drones en anti-dronesystemen. Het idee van Von der Leyen is dat landen samenwerken bij het aanschaffen van materieel. Dat spaart kosten, biedt meer overzicht over wat er beschikbaar is en vergroot de defensiebasis, stelt ze.
"Von der Leyen gebruikte in haar persmoment grote woorden. Ze roept EU-landen op om heel veel meer te investeren in defensie. Daarmee zegt ze eigenlijk dat de NAVO-norm voor Europese landen naar 3,5 procent moet. Dat is nogal wat, want het is niet aan Von der Leyen, maar aan de lidstaten om dat te beslissen. In meerdere lidstaten zal dit leiden tot felle politieke discussies, onder meer in Nederland.
Daarnaast wil ze voor 150 miljard aan Europese leningen afsluiten voor wapens. Hierbij gaat het om leningen die worden gedekt door de EU-begroting. Nederland is traditioneel fel tegen deze eurobonds, maar kan ze niet in zijn eentje tegenhouden.
Von der Leyen zette met haar woorden de boel nog eens extra op scherp in aanloop naar de extra Europese top, donderdag. Maar dit is volgens haar nodig om zowel Europa als Oekraïne veilig te houden."
De plannen strekken verder dan de urgentie op de korte termijn; er moet ook in de toekomst worden geïnvesteerd. Daarbij stelt de Commissie voor dat er ook geld uit de zogenaamde cohesiefondsen wordt gebruikt, Europese fondsen die bedoeld zijn voor het verkleinen van de verschillen in levensstandaard tussen de EU-landen.
"Europa is klaar om zijn verantwoordelijkheid te nemen. We kunnen 800 miljard bij elkaar brengen voor een veilig en veerkrachtig Europa", zei Von der Leyen. Ze benadrukte dat de nauwe samenwerking met de NAVO in stand wordt gehouden.
De EU-leiders spreken donderdag op een ingelaste top in Brussel over het commissievoorstel.
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws