Donald Trump heeft een streep gezet door de militaire steun aan Oekraïne. Het besluit volgt na de ruzie met Volodymyr Zelensky. Oekraïners in de New Yorkse migrantenwijk Brighton Beach houden hun hart vast. ‘Nu hebben mijn vrienden spijt dat ze op Trump hebben gestemd.’
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Ze woont in New York.
Anastasia Yurashek (24) roept het al een jaar, maar pas sinds een paar dagen wordt ze geloofd. ‘Trump heeft níet het beste voor met de Oekraïners’, zegt ze in een theezaak in Brooklyn. Haar vriendin Nathaliia Kurylyshyn (33) knikt. De twee Oekraïense vrouwen, beiden gevlucht voor de oorlog, leunen met hun hoofd op hun armen. Sinds de Oekraïense president Volodymyr Zelensky vrijdag het Witte Huis bezocht, hebben ze amper geslapen.
De stroom aan hopeloze berichtgeving houdt maar niet op. In twee weken tijd zagen ze Donald Trump de schuld van de oorlog in de schoenen van Zelensky schuiven, hem voor dictator uitmaken en vrijdag zonder veiligheidsgarantie na ruzie in het Oval Office terugsturen naar zijn belegerde land. Op maandag besloot het Witte Huis de militaire hulp, begonnen in het Biden-tijdperk, te pauzeren – wat Oekraïne nóg fragieler maakt.
‘Hoe kan de oorlog ooit stoppen als het zo doorgaat?’, zegt Yurashek. ‘Ik ben bezorgd over de veiligheid van mijn familie en bezorgd over de toekomst’, voegt Kurylyshyn eraan toe.
De twee vriendinnen zijn vanwege de oorlog naar New York gekomen, stemmen mogen ze niet. Maar ze hebben wel geprobeerd hun vrienden te waarschuwen. Ze hoorden in hun New Yorkse wijk, hoofdzakelijk bevolkt door Russisch-sprekenden, overal enthousiasme voor Trump: van Amerikanen, Russen en zelfs andere Oekraïeners. Maar dat begint te veranderen.
Hier in Brighton Beach, op meters afstand van de woeste Atlantische Oceaan, belandden eind jaren zeventig tienduizenden immigranten uit de toenmalige Sovjet-Unie. De afgelopen decennia bouwden ze hier een vredige enclave, waar je op straat nog altijd meer Russisch hoort dan Engels. Toen Poetin drie jaar geleden Oekraïne binnenviel, hingen overal blauw-gele vlaggen. De migrantengemeenschap stond vierkant achter Zelensky en juichte de Amerikaanse steun toe.
Maar naarmate de loyaliteiten van Trump verschoof, veranderden ook de loyaliteiten van de inwoners, die van oudsher de anticommunistische Republikeinen hebben gesteund. Voor de presidentsverkiezingen werden hier felle discussies gevoerd over de presidentskandidaat die uiteindelijk de meeste stemmen kreeg. Wat bij kiezers in het stemhokje bleef hangen: Trumps belofte om de oorlog op dag één te beëindigen.
‘Nu hebben mijn vrienden spijt dat ze op Trump hebben gestemd’, zegt Yurashek. ‘Dat voelt fijn, maar hun draai komt veel te laat.’
Zelensky zag vrijdag van dichtbij dat de politieke werkelijkheid in de VS is omgeslagen. Volgens de Oekraïense president leeft president Trump in een desinformatiebubbel van het Kremlin. Het einde van de oorlog, zegt hij zondag, is nog ‘heel ver te zoeken’. Intussen opperen steeds meer Republikeinen dat Zelensky moet worden vervangen door een andere leider – iets wat Poetin ook als voorwaarde voor onderhandelingen opwerpt.
Het leidt bij Sergey Kotyrlo (59) tot zorgen. De eigenaar van Ocean View Cafe, een Oekraïens restaurant met op iedere tafel gevulde deegrolletjes, zit achterin zijn restaurant bonnetjes op te tellen. Maar met zijn hoofd zit hij in zijn geboorteland.
‘Eigenlijk maak ik me pas sinds vrijdag zorgen’, zegt Kotyrlo. Ook hij stemde de afgelopen drie verkiezingen op Donald Trump. ‘Omdat ik hem een goede leider vind’, zegt hij. ‘Of vond’.
Met pijn in zijn ogen zag Kotyrlo de beelden uit het Oval Office. Ook hij had zich blindgestaard op Trumps belofte om de oorlog te stoppen. Volgens Kotyrlo werd Zelensky door Trump onbeschoft bejegend. Dat er nu mensen buiten Oekraïne zijn die vertrek eisen, vindt hij schandalig. ‘Daar gaan de Oekraïners over, niet de Amerikanen.’
Als hij voorbeelden hoort van al die keren dat Trump in aanloop naar de verkiezingen liet vallen dat hij zich niet sterk zou maken voor militaire hulp aan Oekraïne, zegt Kotyrlo nog steeds dat hij door Trumps pro-Poetin-houding is verrast. ‘Ik wist dit echt niet’, zegt hij, ‘echt niet.’
De 65-jarige Stefaniia Vasylyshyn emigreerde negen jaar geleden naar de Verenigde Staten. Ook zij heeft tijdens de verkiezingen tandenknarsend moeten toekijken hoe een deel van haar gemeenschap op Trump stemde, vertelt ze in haar kledingwinkel waar een Oekraïense vlag in de etalage hangt. Zij heeft in november op de Democraten gestemd, vanwege Trumps pro-Russische houding. Zij heeft geen spijt.
‘Trump denkt dat hij een koning is die onze president kan schofferen’, zegt ze. Ziet zij nog heil in een akkoord tussen de Amerikanen en de Oekraieners? ‘Da, da, da’, zegt ze, wat ‘ja’ betekent. ‘Andere opties zijn er niet.’
In de theezaak zoeken Anastasia Yurashek en Nathaliia Kurylyshyn naar de Engelse betekenis van het Oekraïense woord chudo. Wonder.
De vraag is hoe lang ze als vluchtelingen nog een legale status hebben in de VS. Trump heeft de meeste groepen met een tijdelijke verblijfsstatus laten weten dat ze terug moeten naar hun eigen land. ‘We kunnen alleen nog maar hopen op een chudo’, zegt Yurashek.
Overigens voelen ze zich ook hier niet veilig. De vriendinnen hebben laatste opgezocht waar ze kunnen schuilen in New York als er écht een Derde Wereldoorlog uitbreekt, waar Trump vrijdag tegen Zelensky op hintte. Er blijkt onder de New York City Library een bunker te zitten, bedoeld voor boeken.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant