Vicepresident JD Vance en de instemmende reacties uit Republikeinse hoek, maakten weer eens duidelijk dat dit niet de grillen zijn van een onbetrouwbare president. Nee, dit is beleid van een onbetrouwbaar land.
is voormalig Amerika-correspondent en commentator van de Volkskrant.
De maskers zijn definitief afgevallen: de nieuwe Amerikaanse leiders vormen een beginnende maffiaclan. De ontvangst afgelopen vrijdag in het Witte Huis van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky zal de geschiedenis ingaan als het moment waarop het trumpisme voor het oog van de camera liet zien waar het voor staat: narcisme, agressie en hufterigheid, zowel in persoonlijk als geopolitiek opzicht.
Zelensky was naar Washington gekomen om te praten over de exploitatie van Oekraïense bodemschatten in ruil voor Amerikaanse veiligheidsgaranties. Dat was op zichzelf al een dubieus voorstel, bekend uit de oude Italiaanse wijken van New York en Chicago, waar bescherming en afpersing naadloos in elkaar overgaan. Maar toen de veiligheidsalinea uit de conceptdeal bleek te zijn geschrapt, was er voor Zelensky helemaal niets meer te halen. Terecht weigerde hij te tekenen.
Toch werd er een ‘gesprek’ gearrangeerd tussen Zelensky, Donald Trump en zijn vicepresident JD Vance. De twee Amerikanen grepen die gelegenheid aan om de Oekraïner publiekelijk te vernederen en tot dankbaarheid te bewegen. Dat had niet alleen maffioze trekjes, maar deed ook denken aan de openbare schuldbekentenissen en spijtbetuigingen waartoe dictators (Stalin, Mao, Poetin) hun tegenstanders dwingen.
Het was, niet verrassend, Vance die de aanval opende. De kompaan en kroonprins van Trump is de meer coherente vertolker van het hardconservatieve nationalisme dat anderhalve maand geleden aan de macht is gekomen in de Verenigde Staten. Het isolationisme van Trump-I is ingeruild voor nihilistisch imperialisme, dat de wereld reduceert tot potentieel wingewest.
Vance, en de instemmende reacties uit Republikeinse hoek, maakten voor de zoveelste keer duidelijk dat dit niet de grillen zijn van een onbetrouwbare president. Nee, dit is beleid van een onbetrouwbaar land. Door de collectieve normalcy bias – de neiging om ook het abnormale normaal te vinden – van veel Europese politici en commentatoren die jarenlang dachten dat dit zou overwaaien, is dure tijd verspild. Dit is Amerika nu: een geestverwant van Rusland, een potentiële vijand van Europa.
Dat nu per saldo Oekraïne in de steek wordt gelaten, stelt Europa acuut voor een grote uitdaging. EU-buitenlandchef Kaja Kallas nam de handschoen op, en stelde dat de vrije wereld een ‘nieuwe leider’ nodig heeft. Dat zou Europa moeten zijn. Het is daarom toe te juichen dat zondag in Londen een Europees initiatief is genomen voor een vredesplan.
Teleurstellend daarentegen was de eerste reactie van Navo-topman Mark Rutte. Hij stelde zaterdag dat Zelensky ‘respect moet hebben’ voor Trump, en ‘een manier moet vinden om de relatie met Trump te herstellen’. Dat hij daarmee publiekelijk de schuld voor de ‘ongelukkige’ confrontatie in het Witte Huis eenzijdig bij de Oekraïense president legt, is laf en doet geen recht aan de werkelijkheid. Rutte doet nog steeds alsof hij met een normale Amerikaanse president te maken heeft.
Ja, de VS zijn nog hoognodig voor de defensie van Europa. Tijd winnen – tot we beter in staat zijn onze eigen militaire boontjes te doppen – is een logisch doel van diplomatieke inspanningen. Maar doe dat vanuit een positie van kracht, niet van onderdanigheid. De VS zijn in meerdere opzichten afhankelijk van Europa, van de chipmachines van ASML tot de brandstofvoorziening van hun marineschepen. Dat de Noorse leverancier Haltbakk Bunkers daarmee is gestopt, is zo’n teken van kracht. Dat de Noorse minister van Defensie zich haastte om dat meteen glad te strijken, is een teken van zwakte.
Hufters hebben geen empathie, dus op die gevoelens kun je ze niet aanspreken. Pijn voelen ze wel.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Source: Volkskrant