Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft gezegd dat alle humanitaire hulp aan de Gazastrook vanaf vandaag wordt tegengehouden. De eerste fase van het staakt-het-vuren liep gisteren af, maar over het vervolg bestaat nog onduidelijkheid. Israël wil het huidige bestand met zes weken verlengen, terwijl Hamas over wil gaan naar de tweede fase, waarin de oorlog permanent moet worden beëindigd.
Met het besluit om de hulp aan Gaza stop te zetten, zet Israël Hamas onder druk om alsnog in te stemmen met de verlenging. Dat lijkt voor Hamas onacceptabel. In het voorstel van Israël zou het Israëlische leger nog gestationeerd blijven in het zuiden van Gaza, bij de grens met Egypte. Hamas ziet dat niet zitten.
De eerste fase van het staakt-het-vuren omvatte een grote toename van de hoeveelheid humanitaire hulp die het gebied bereikte. Israël zegt dat het dagelijks zo’n 600 vrachtwagens met hulpgoederen binnen heeft gelaten, hoewel dat door Hamas wordt betwist. De Gazaanse autoriteiten melden dat er nog altijd een tekort is aan onder meer dekens en tenten, zeker gezien de koude temperaturen.
Thom Canters
Hamas eist dat de tweede fase van het bestand met Israël over de Gazastrook wordt uitgevoerd. Dat laat de Palestijnse organisatie weten in een vrijgegeven verklaring. Eerder maakte Israël bekend daar niets voor te voelen en in te stemmen met een voorstel van de VS om het staakt-het-vuren tussen beide partijen tijdelijk met zes weken te verlengen. Daarmee komt het land volgens Hamas ‘terug op de overeenkomsten die het heeft ondertekend.’
‘De enige manier om stabiliteit in de regio en de terugkeer van de gevangenen te bereiken is om de uitvoering van het akkoord te voltooien. Te beginnen met de uitvoering van de tweede fase’, zegt de hoge Hamas-functionaris Mahmoud Mardawi in het statement. ‘Dit is waar we op aandringen en we zullen niet terugkrabbelen.’
Volgens het VS-voorstel dient Hamas de helft van de resterende gijzelaars in de Gazastrook vrij te laten op de eerste dag van het verlengde staakt-het-vuren, aldus Israël. De overige gijzelaars moeten aan het einde van de periode worden vrijgelaten als een permanente wapenstilstand wordt bereikt.
Op 19 januari ging het bestand tussen beide partijen in en de eerste fase daarvan was voor de duur van zes weken. Deze fase bestond uit een tijdelijk staakt-het-vuren, de uitwisseling van Israëlische gijzelaars voor Palestijnse gevangenen, meer humanitaire hulp voor Gaza en een gedeeltelijke terugtrekking van Israëlische troepen. In fase twee volgt een permanente wapenstilstand, de vrijlating van meer gijzelaars en het vertrek van alle Israëlische militairen uit de Gazastrook. De derde en laatste fase staat in het teken van de wederopbouw.
ANP
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft zaterdag een verklaring ondertekend waarmee hij de levering van ongeveer 4 miljard dollar (3,85 miljard euro) aan militaire hulp aan Israël wil versnellen.
De regering van president Trump heeft sinds haar aantreden op 20 januari in totaal 12 miljard dollar aan grote buitenlandse militaire verkopen aan Israël goedgekeurd, zei Rubio in een verklaring. Hij voegde eraan toe dat de regering 'alle beschikbare middelen zal blijven aanwenden om Amerika's langdurige toewijding aan de veiligheid van Israël na te komen, inclusief middelen om veiligheidsdreigingen tegen te gaan'.
Redactie
Israël stemt in met een voorstel van de Verenigde Staten om het staakt-het-vuren in Gaza te verlengen tijdens de ramadan, die eind deze maand afloopt en Pesach, het joodse feest dat half april gevierd wordt. Dat heeft het kantoor van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu bekendgemaakt.
De verklaring komt enkele uren voordat de eerste fase van het bestand tussen Israël en Hamas zou aflopen zonder dat er nog overeenstemming was bereikt over wat er daarna zou gebeuren.
De wapenstilstand ging op 19 januari in en de eerste fase daarvan was voor de duur van zes weken. Deze fase bestond uit een tijdelijk staakt-het-vuren, de uitwisseling van Israëlische gijzelaars voor Palestijnse gevangenen, meer humanitaire hulp voor Gaza en een gedeeltelijke terugtrekking van Israëlische troepen. Hamas wilde naar fase twee, maar Israël heeft nu laten weten alleen de wapenstilstand met zes weken te verlengen.
Volgens eerder gemaakte afspraken bestaat fase twee uit onder meer een permanente wapenstilstand, de vrijlating van meer gijzelaars en het vertrek van alle Israëlische militairen uit de Gazastrook. In de derde en laatste fase ligt de focus op de wederopbouw.
ANP
De eerste fase van het staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas, die inging op 19 januari, verloopt vandaag officieel. De bedoeling was dat daarna de tweede fase in zou gaan, waarbij Israël zijn troepen volledig terug moet trekken uit de Gazastrook en Hamas alle resterende levende gijzelaars moet vrijlaten.
De onderhandelingen over de precieze voorwaarden van die tweede fase, zijn ondanks verkennende gesprekken überhaupt nog niet begonnen. Israël heeft daarom gezegd de eerste fase met zes weken te willen verlengen. In de praktijk komt dat erop neer dat Israël de controle blijft houden over de Philadelphi-corridor, de grens tussen Gaza en Egypte. Dat is tegen het zere been van Hamas.
De militante Palestijnse beweging zegt zaterdag dan ook de ‘formulering’ van Israël over het verlengen van de eerste fase te verwerpen. Wat dat in de praktijk betekent, is onduidelijk. Eerder zei Hamas dat Israël niet moet denken dat een hervatting van de gewapende strijd leidt tot vrijlating van de resterende gijzelaars. Die kan alleen worden bewerkstelligd door onderhandelingen, aldus Hamas.
Analisten wijzen er al sinds het begin van het staakt-het-vuren op dat er een flinke kans is dat het staakt-het-vuren niet zal leiden tot een definitief einde aan de oorlog. Als Hamas alle gijzelaars vrijlaat, geeft het een belangrijk middel weg om Israël mee onder druk te kunnen zetten. En als Israël de vijandelijkheden staakt terwijl Hamas nog aan de macht is, kan dat leiden tot een binnenlandse politieke crisis. Het doel van de oorlog was officieel immers de vernietiging van Hamas.
Joram Bolle
De Verenigde Staten hebben vrijdag een miljardenverkoop van bommen, bulldozers en ander materieel aan Israël goedgekeurd. Het gaat volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio om bijna 3 miljard dollar (2,9 miljard euro) aan militair materieel, schrijft het Amerikaanse agentschap voor defensiesamenwerking (DSCA) in een verklaring.
Volgens Rubio was er sprake van 'een noodsituatie die de onmiddellijke verkoop aan de regering van Israël van de bovengenoemde defensieartikelen en -diensten vereist', aldus DSCA. Daardoor wordt afgezien van de gebruikelijke eis dat zulke verkopen door het Congres moeten worden goedgekeurd.
'De Verenigde Staten zijn toegewijd aan de veiligheid van Israël en het is van vitaal belang voor de nationale belangen van de VS om Israël te helpen een sterk en paraat zelfverdedigingsvermogen te ontwikkelen en te behouden', voegde DSCA eraan toe. Eerder deze maand had Washington al de verkoop van ruim 7,4 miljard dollar aan bommen, raketten en aanverwant materieel aan Israël goedgekeurd.
Volgens het Pentagon beginnen de leveringen in 2026, maar is het ook mogelijk dat een deel van het materieel uit Amerikaanse voorraden wordt geleverd. Dat zou betekenen dat sommige wapens onmiddellijk worden verstrekt.
ANP
Israëlische onderhandelaars in Egypte stellen voor fase één van het staakt-het-vuren tussen Israël en de Palestijnse militante beweging Hamas met zes weken te verlengen. Hamas moet dan iedere week drie Israëlische gijzelaars vrijlaten in ruil voor een onbekend aantal Palestijnse gevangenen. Dat meldt persbureau Reuters op basis van anonieme Egyptische veiligheidsfunctionarissen.
Hamas zegt tegen verlenging van fase één te zijn en vraagt de internationale gemeenschap toe te zien op ‘de volledige implementatie van de wapenstilstand’. Die bestaat uit drie fasen. De eerste fase, waarin Hamas Israëlische gijzelaars vrijliet in ruil voor Palestijnse gevangenen en Israël zich deels terugtrok uit Gaza, eindigt officieel zaterdag. In de tweede fase moet Israël zijn troepen verder terugtrekken uit Gaza en in fase drie moet duidelijk worden hoe Gaza zal worden opgebouwd, en wie de regio gaat besturen.
In de Egyptische hoofdstad Caïro zijn Israëlische, Amerikaanse en Qatarese onderhandelaars in gesprek over hoe het nu verder moet met het staakt-het-vuren. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu wil het Israëlische leger eigenlijk niet volledig terugtrekken uit Gaza. Israël heeft een paar dagen terug ook al gezinspeeld op het verlengen van fase één, om zo nog meer Israëlische gijzelaars vrij te krijgen zonder zich daarvoor terug te trekken uit Gaza.
De extreemrechtse coalitiepartners van Netanyahu zeggen sinds het ingaan van de wapenstilstand al dat Israël niet verder moet gaan na een volgende fase en de oorlog tegen Hamas moet hervatten. Zo zou voorkomen moeten worden dat Hamas in de toekomst weer de macht kan grijpen in Gaza. Israël, gesteund door de VS, sluit een Hamas-bewind uit en wil ook niet dat de Palestijnse Autoriteit een eventuele toekomstige Palestijnse regering gaat vormen.
Yassin Boutayeb
De Israëlische politie en de binnenlandse inlichtingendienst Shin Bet beginnen een onderzoek naar de vermeende connectie tussen naaste medewerkers van premier Benjamin Netanyahu en functionarissen in Qatar, een land waarmee Israël geen diplomatieke betrekkingen onderhoudt. Dat meldt de Israëlische krant Haaretz op basis van het kantoor van de procureur-generaal.
Eerder onthulde Haaretz dat Netanyahu-vertrouwelingen Yonatan Urich en Israel Einhorn enkele jaren terug een campagne hadden opgezet om het imago van Qatar te verbeteren, ter voorbereiding op het WK voetbal van 2022. De twee deden dit niet namens Israël, maar via hun bedrijf Perception, dat politici over de hele wereld adviseert. Samen met een ander Israëlisch bedrijf ontwikkelden ze een marketingstrategie waarin Qatar wordt afgeschilderd als een land dat zich inzet voor vrede en stabiliteit, aldus Haaretz.
Eerder deze maand meldde het Israëlische Channel 12 dat de voormalige woordvoerder van de premier, Eli Feldstein, pr-diensten verleende aan Qatar terwijl hij voor Netanyahu werkte. Qatar was de centrale bemiddelaar in de staakt-het-vuren-besprekingen tussen Israël en Hamas over de vrijlating van gijzelaars en gevangenen. (ANP)
Het Israëlische leger heeft voorafgaand aan de aanval van 7 oktober 2023 jarenlang onderschat waar Hamas toe in staat was. Dat is de conclusie van een grootschalig onderzoeksrapport naar het functioneren van het leger, dat het leger zelf vandaag vrijgaf. De speciale eenheid die verantwoordelijk was voor Gaza zou bovendien enkele uren ‘verbijsterd’ zijn geweest toen Hamas aanviel, waardoor Israël niet op tijd en adequaat kon reageren.
Op 7 oktober 2023 vielen leden van Hamas het zuiden van Israël binnen. Ze doodden daarbij zeker 1200 mensen en ontvoerden 250 mensen naar Gaza, naar Israëlische tellingen. Volgens het rapport leefde te lang het idee dat Hamas niet geïnteresseerd was in een grootschalig conflict, en dat de Israëlische inlichtingendiensten alarm zouden slaan als de plannen van Hamas zouden wijzigen. Daardoor was het leger niet voorbereid op de aanval en kostte het te veel tijd om te reageren, met vele slachtoffers tot gevolg.
Het interne onderzoek belicht de Israëlische militaire strategie vóór, tijdens en na de aanval van Hamas. Op alle drie de gebieden heeft het leger ‘gefaald om Israëlische burgers te beschermen’, aldus een legerfunctionaris. Daarmee echode hij oud-generaal Herzi Halevi toen die opstapte naar aanleiding van 7 oktober. De legerfunctionaris voegde daar vandaag aan toe: ‘Te veel mensen zijn die dag gestorven en burgers vroegen zich af waar het leger was.’
Dana Holscher
Een automobilist is in het noorden van Israël ingereden op voetgangers. Dat meldt de Israëlische politie. Bij de aanslag, in de buurt van de stad Pardes Hanna, raakten zeker twaalf mensen gewond. De aanslagpleger is door agenten doodgeschoten, meldt de politie.
Volgens The Times of Israel is de dader een 54-jarige Palestijn uit de Westelijke Jordaanoever. Hij zou uit Jenin komen en met een Israëlische vrouw getrouwd zijn. De politiebronnen die The Times of Israel sprak, zeggen dat de man illegaal in Israël verbleef.
Volgens Israëlische media reed de automobilist in op een bushalte. Een 17-jarig meisje is zwaargewond geraakt bij de aanslag. ‘Het vermoeden bestaat dat dit een terreuraanslag betreft. De politiediensten zijn erin geslaagd een verdacht voertuig te onderscheppen’, staat in een verklaring van de politie.
Dana Holscher
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft een delegatie naar de Egyptische hoofdstad Caïro gestuurd om met Hamas te onderhandelen over het vervolg van het bestand in Gaza. Dat maakt Netanyahu’s kantoor bekend in een verklaring.
Net als tijdens eerdere onderhandelingsronden treden gastland Egypte, Qatar en de Verenigde Staten op als bemiddelaars. De eerste fase van het sinds 19 januari geldende bestand komt zaterdag ten einde, en nog voor die tijd zouden beide partijen indirect met elkaar om de tafel gaan om te praten over de volgende fase.
In een reactie op de vraag of de delegatie naar Caïro is afgereisd om te praten over fase 2, hield de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken, Gideon Sa’ar, zich vanmiddag op de vlakte. De delegatie in de Egyptische hoofdstad zal onderzoeken ‘of er gedeelde gronden zijn om over te onderhandelen’, zei Sa’ar tijdens een persconferentie.
Jasper Daams
Israël lijkt niet van plan zich terug te trekken bij de Philadelphi-corridor, zoals afgesproken als onderdeel van het staakt-het-vuren met Hamas. De Israëlische defensieminister Israel Katz heeft op een bijeenkomst met lokale bestuurders gezegd dat de strategische strook land die de grens vormt tussen Egypte en Gaza een bufferzone zal blijven, ‘net als in Libanon en Syrië’.
De 14 kilometer lange strook land is van strategisch belang voor Israël, omdat het naar eigen zeggen kan controleren wat er vanuit Egypte de grens over komt. Alle andere grenzen van Gaza zijn met Israël.
Israël en Hamas hebben bij de totstandkoming van het bestand afgesproken dat de Israëlische troepen zich vanaf komende zaterdag terugtrekken, op de laatste dag van de eerste fase van het bestand. Israël zou daarvoor in totaal acht dagen de tijd krijgen.
Katz zei vandaag dat hij tijdens een recent bezoek aan de corridor tunnels heeft gezien die een gat slaan in de grens tussen Egypte en Gaza. De ongefundeerde claim van de defensieminister is in lijn met uitspraken die premier Benjamin Netanyahu deed. Volgens hem worden wapens via deze tunnel Gaza binnengesmokkeld. Egypte stelt dat het de tunnels jaren geleden al heeft vernietigd.
Als de uitspraken van de Israëlische defensieminister bewaarheid worden, staat het bestand met Hamas op losse schroeven. In een reactie zegt de militante beweging iedere poging van Israël om de Philadelphi-corridor te behouden, neerkomt op een ‘flagrante schending’ van de overeenkomst. Hamas benadrukt dat Israël de overgebleven gijzelaars alleen vrij kan krijgen als het zich houdt aan de afspraken.
Jasper Daams
Hamas zegt in een verklaring klaar te zijn voor de onderhandelingen over fase twee van het bestand met Israël. De gevangenenruil van afgelopen nacht was de laatste van de zes weken durende eerste fase, die aanstaande zaterdag eindigt.
Dat de onderhandelingen twee dagen voor het ingaan van de volgende fase nog moeten beginnen, heeft te maken met de spanningen die de afgelopen weken zijn opgelopen. Zo voerde het Israëlische leger onlangs de militaire operaties op de Westelijke Jordaanoever op, naar eigen zeggen om onder meer Hamas en Islamitische Jihad te kunnen blijven bestrijden.
Anderzijds hekelt Israël de manier waarop Hamas omgaat met de Israëlische gijzelaars. De militante beweging maakte een propagandashow van de overdracht van de gijzelaars. Ook deed Israël zijn beklag over de slechte toestand waarin enkele gijzelaars verkeerden bij hun terugkeer.
Volgens Israëlische autoriteiten worden nog 54 gijzelaars vastgehouden in Gaza, van wie minder dan de helft nog in leven zou zijn. De Israëlische overheid staat in eigen land onder druk om hen vrij te krijgen, iets wat volgens Hamas alleen kan gebeuren tijdens een staakt-het-vuren. De extreemrechtse facties binnen het Israëlische parlement sturen juist aan op het hervatten van de oorlog en de volledige uitroeiing van Hamas.
Jasper Daams
De Israëlische president Isaac Herzog heeft de identiteit bevestigd van de vier overleden gijzelaars die Hamas gisteravond laat heeft overgedragen. Daarmee is de laatste uitruil van gijzelaars en gevangenen in de eerste fase van het staakt-het-vuren voltooid.
Herzog schrijft op X dat de lichamen van Tsachi Idan, Itzhak Elgarat, Ohad Yahalomi en Shlomo Mantzur door Hamas zijn overgedragen, nadat de militante beweging deze namen eerder al had genoemd. In ruil voor de vier lichamen kwamen vannacht honderden Palestijnse gevangenen vrij. Zij kwamen in bussen aan in Gaza en in Ramallah op de Westelijke Jordaanoever.
Twitter bericht wordt geladen...
De eerste fase van het sinds 19 januari geldende bestand eindigt zaterdag. Over de invulling van fase twee moeten Israël en Hamas nog onderhandelen. In deze volgende fase is het opnieuw de bedoeling dat de partijen gevangenen en gijzelaars uitruilen.
Jasper Daams
Bussen met vrijgelaten Palestijnse gevangenen zijn donderdagochtend in Gaza aangekomen. Eerder in de ochtend kwam een bus met vrijgelaten gevangenen in Ramallah op de Westelijke Jordaanoever aan. Een groep van circa honderd gevangenen werd naar Egypte gebracht.
Het is niet bekend hoeveel mensen er in de bussen naar Gaza en de Westoever zaten. De vrijlating is onderdeel van een ruil met Hamas, die donderdagochtend vier lichamen van Israëlische gijzelaars aan Israël overdroeg. (ANP)
In Ramallah op de Westelijke Jordaanoever is de eerste bus aangekomen met door Israël vrijgelaten Palestijnse gevangenen. Ze werden opgewacht door een juichende menigte. Naar verwachting laat Israël ruim zeshonderd gevangenen vrij.
Het Rode Kruis heeft donderdagochtend vroeg tevens de kisten met de vier lichamen van de gijzelaars overgedragen aan Israël. Dat maakten de Israëlische autoriteiten bekend. Hamas droeg de lichamen eerder over aan het Rode Kruis.
Experts zijn met de identificatie van de vier lichamen begonnen, aldus de Israëlische autoriteiten. De gijzelaars die zijn overgedragen zijn Itzik Elgarat, Tsachi Idan, Shlomo Mantzur en Ohad Yahalomi, aldus Hamas.
Het gaat om de laatste gevangenenruil in de eerste fase van de wapenstilstand tussen Israël en Hamas. In totaal moeten er in de eerste fase 33 Israëlische gijzelaars worden vrijgelaten en circa tweeduizend Palestijnse gevangenen. De eerste fase van de wapenstilstand loopt zaterdag af. Over een nieuwe fase moeten Israël en Hamas nog onderhandelen. Er zijn nog 59 gijzelaars in handen van Hamas. In de eerste fase werden voor elke Israëlische gijzelaar dertig Palestijnse gevangenen vrijgelaten en in het geval dat het een militair was, meer. Hoe dat in de tweede fase zal zijn, is waarschijnlijk onderdeel van de onderhandelingen.
• Hamas draagt vanavond de lichamen van vier omgekomen Israëliërs over aan het Rode Kruis. Dat heeft de militante beweging vanmiddag bekendgemaakt. Israëlische media schrijven dat Hamas heeft toegezegd de lichamen van de vier gijzelaars op een discrete en menswaardige manier over te dragen.
• In en rond de Israëlische stad Rishon LeZion hebben zich vandaag tienduizenden mensen verzameld voor de uitvaart van het gezin-Bibas, schrijven Israëlische media. De lichamen van moeder Shiri en haar twee jonge zoontjes werden vorige week door Hamas overgedragen aan Israël. Het drietal werd bij de bloedige aanvallen van Hamas op 7 oktober ontvoerd uit hun kibboets. Ook vader Yarden werd gekidnapt; hij is recentelijk levend vrijgelaten door Hamas.
Hamas draagt vanavond de lichamen van vier omgekomen Israëliërs over aan het Rode Kruis. Dat heeft de militante beweging vanmiddag bekendgemaakt. Israëlische media schrijven dat Hamas heeft toegezegd dat het de lichamen van de vier gijzelaars op een discrete en menswaardige manier zal overdragen.
De beweging zei eerder dat het de lichamen donderdag zou vrijgeven, tegelijk met de vrijlating van 602 Palestijnse gevangenen. Hamas meldt nu dat in het ziekenhuis van Khan Younis (Zuid-Gaza) voorbereidingen worden getroffen om de Palestijnse gevangenen vanavond al op te vangen.
De uitruil van de gevangenen en de omgekomen gijzelaars is het resultaat van tussentijdse onderhandelingen. De gevangenen hadden eigenlijk zaterdag al moeten vrijkomen, maar Israël stelde de vrijlating uit, omdat Hamas van de overdracht van levende en dode gijzelaars een propagandashow maakt.
Hamas heeft tot nu toe 25 levende gijzelaars vrijgelaten en vier omgekomen gijzelaars. Dat gebeurde steeds op een podium met veel toeschouwers, met daarachter anti-Israëlische propagandaposters. Onder meer de Verenigde Naties hebben veel kritiek gegeven op de wijze waarop Hamas gijzelaars overdraagt.
Een van de uitgeruilde stoffelijke overschotten bleek bij identificatie bovendien niet van gijzelaar Shiri Bibas, zoals Hamas had toegezegd. Volgens Hamas berustte dat op een fout. Een dag later werd het lichaam van Bibas alsnog overgedragen aan Israël.
Yassin Boutayeb
In en rondom de Israëlische stad Rishon LeZion hebben zich vandaag tienduizenden mensen verzameld voor de uitvaart van het gezin-Bibas, schrijven Israëlische media. De lichamen van moeder Shiri en haar twee jonge zoontjes werden vorige week door Hamas overgedragen aan Israël. Het drietal werd bij de bloedige aanvallen van Hamas op 7 oktober ontvoerd uit hun kibboets. Ook vader Yarden werd gekidnapt; hij is recent levend vrijgelaten door Hamas.
De rouwstoet vertrok rond 7 uur vanmorgen (Nederlandse tijd): langs de route zijn veel Israëlische burgers met vlaggen en oranje ballonnen te zien. De ballonnen zijn een eerbetoon aan de twee jongsten van het gezin: de ontvoerde kinderen hadden allebei rood-oranje haar. Ook op het zogenoemde Gijzelaarsplein in Tel Aviv, waar geregeld aandacht wordt gevraagd voor de Israëlische slachtoffers, heeft zich een grote menigte verzameld.
Het gezin is symbool komen te staan voor de gruwelijkheden van 7 oktober 2023. Lange tijd hield het land hoop dat zij levend naar Israël zouden terugkeren. Op 20 februari werden de drie - als eerste dodelijke slachtoffers - door Hamas overgedragen, als onderdeel van het akkoord waarbij talloze gevangen Palestijnen vrij zullen komen.
Tijdens een speciale herdenkingsbijeenkomst voor het gezin stelde president Isaac Herzog dat ‘de volledige natie in rouw’ is. De voorzitter van de Knesset, Amir Ohana, had even daarvoor opgeroepen een minuut stilte voor de drie te houden. Ze worden begraven in de kibboets waar ze voor de Gaza-oorlog woonden.
Maartje Geels
Morgen worden naar verwachting de lichamen van vier gedode Israëlische gijzelaars overgedragen aan Israël. Een aan Hamas-gelieerde groepering heeft al aangekondigd in ieder geval het lichaam van gijzelaar Ohad Yahalomi te zullen vrijgeven.
Volgens Israëlische media opende Yahalomi het vuur op Hamas toen militanten op 7 oktober toesloegen in Nir Oz, een kibboets in het zuiden van Israël, nabij de Gazastrook. Hij werd daarop zelf in zijn been geschoten en ontvoerd naar Gaza, op 49-jarige leeftijd.
Het vrijgeven van de lichamen van de gijzelaars is het resultaat van nieuwe onderhandelingen tussen Israël en Hamas. Die volgden op de weigering van Israël om zeshonderd gevangen Palestijnen vrij te laten. Zij hadden afgelopen zaterdag al vrij moeten komen, maar Israël hield dat tegen, uit protest tegen de wijze waarop Hamas bij de ‘vorige ronde’ omging met de lichamen van gedode Israëlische gijzelaars. De vier slachtoffers werden vanaf een podium in auto’s gedragen: het podium zelf was aangekleed met anti-Israëlische propaganda.
Gevreesd werd dat het toch al fragiele akkoord zou klappen, vlak voordat de eerste fase van het akkoord komend weekend zou verlopen. Gisteravond laat bracht Hamas na een bezoek aan de Egyptische hoofdstad Caïro naar buiten dat er toch overeenstemming was bereikt, onder bemiddeling van de Egyptenaren.
Maartje Geels
Hamas heeft tijdens een bezoek aan Caïro overeenstemming bereikt met Israël over een oplossing om de vertraging van de vrijlating van Palestijnse gevangenen te beëindigen. Dat schreef Hamas dinsdag op X. Israël had conform een bestand met Hamas zaterdag 620 Palestijnen moeten vrijlaten, maar stelde dit tot nader order uit.
De oplossing is om de vrijlating van Palestijnse gevangenen gelijktijdig te laten verlopen met de teruggave van de lichamen van de gedode Israëlische gijzelaars die tijdens de eerste fase van het bestand zouden worden overgedragen, aldus Hamas.
Egyptische bemiddelaars hebben het door Hamas gemelde akkoord bevestigd, melden Egyptische staatsmedia. Volgens het akkoord geeft Hamas de lichamen van vier overleden Israëlische gijzelaars terug.
ANP
Syrië heeft in felle bewoordingen de Israëlische bezetting van grondgebied in het zuiden van het land veroordeeld. In de slotverklaring van een conferentie over de politieke toekomst van het land noemen de nieuwe machthebbers ‘Israëlische inval in Syrisch gebied’ een ‘ernstige schending van de Syrische soevereiniteit’ en eisen zij ‘een onmiddellijke en onvoorwaardelijke terugtrekking’.
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu dreef de kwestie de afgelopen dagen verder op de spits door te zeggen dat het volledige zuiden van Syrië gedemilitariseerd moet worden. Het nieuwe regeringsleger zou niet ten zuiden van de hoofdstad Damascus mogen komen.
In de verklaring worden de 'provocatieve uitspraken’ van Netanyahu verworpen. Israël bezet sinds de val van president Bashar al-Assad een strook van 1 à 2 kilometer langs de Golanhoogte, die het in 1967 al op Syrië veroverde. Volgens een decennia-oud akkoord mogen, behalve een VN-vredesmacht, zich geen militairen ophouden in het gebied. Israël meent echter dat die afspraken geen stand meer houden, omdat met het vertrek van Assad niemand de naleving daarvan kan garanderen.
Hoewel interimpresident Ahmed al Sharaa heeft gezegd dat Israël hiermee ‘een grens overschrijdt’ en vindt ‘dat het (de bezetting, red.) moet stoppen’, heeft hij zich de afgelopen tijd grotendeels op de vlakte gehouden. ‘We kunnen geen nieuwe confrontaties gebruiken. Onze prioriteit is wederopbouw en stabiliteit van de regio, geen strijd die tot nog meer verwoesting leidt.’
Thom Canters
Lees hier ook: Wat wil Israël met het bezette gebied in Syrië? ‘Ze zijn de vijand. Je kunt ze niet vertrouwen’
Israël overweegt de eerste fase van het staakt-het-vuren in de Gazastrook te verlengen zolang de onderhandelingen over een tweede fase nog niet zijn begonnen. De eerste fase verloopt officieel aanstaande zaterdag en nog onduidelijk is wat daarna moet gebeuren. Bovendien is het nog maar de vraag of Israël en Hamas voor die tijd zullen voldoen aan hun onderlinge afspraken.
Sharren Haskel, de Israëlische onderminister van Buitenlandse Zaken, noemt het verlengen van de eerste fase ‘een mogelijkheid’, hoewel daarover geen ‘specifieke afspraken zijn gemaakt’. Haskel: ‘We hebben de optie om de huidige wapenstilstand voort te zetten niet uitgesloten, maar dan wel in ruil voor onze gijzelaars, die veilig moeten worden teruggebracht.’
Voor het aflopen van het bestand zaterdag moet Hamas nog vier gijzelaars vrijlaten, in ruil voor enkele honderden Palestijnse gevangenen. Die uitruil staat echter op losse schroeven omdat Israël afgelopen weekend de vrijlating van ruim 600 Palestijnse gevangenen opschortte. Volgens Israël houdt Hamas zich niet aan de voorwaarden van het akkoord. Zo hekelt Israël de ‘vernederende’ ceremonies die Hamas orkestreert bij het vrijlaten van de Israëlische gijzelaars.
Oorspronkelijk was de afspraak dat Israël en Hamas zestien dagen na het ingaan van het bestand, dus medio januari, zouden onderhandelen over het verloop van een tweede fase. In die fase zouden het vrijlaten van de gijzelaars moeten worden afgerond en zou het Israëlische leger zich volledig moeten terugtrekken uit de Gazastrook.
De gesprekken daarover zijn echter nauwelijks van de grond gekomen. Haskel noemt de verwachting dat er voor zaterdag nog overeenstemming wordt bereikt over een tweede fase ‘onrealistisch’. De Amerikaanse Midden-Oosten gezant Steve Witkoff heeft zijn geplande bezoek aan Israël uitgesteld. Hij zou daar spreken over de verlenging van het bestand, maar de diplomatieke ontwikkelingen rond Rusland en Oekraïne maken dat hij later komt.
Het is sowieso de vraag in hoeverre de Israëlische premier Benjamin Netanyahu over politieke speelruimte beschikt om tot afspraken te komen over een tweede fase. Zijn extreemrechtse minister van Financiën, Bezalel Smotrich, heeft zich herhaaldelijk uitgesproken tegen het bestand en wil dat het leger Gaza weer intrekt om daar Hamas volledig te vernietigen. Als Smotrichs partij uit de coalitie zou stappen, verliest Netanyahu zijn meerderheid in de Knesset.
Thom Canters
De zogeheten EU-delegatie voor de Palestijnen heeft een bezoek aan Israël en de bezette Westelijke Jordaanoever afgebroken, nadat Israël twee van de bezoekende Europarlementariërs de toegang tot het land had ontzegd. Dat verklaart de delegatie aan de krant The Times of Israel.
Het Israëlische ministerie van Binnenlandse Zaken meldde vandaag dat het gisteren de Franse Europarlementariër Rima Hassan de toegang tot het land had geweigerd. Minister Moshe Arbel gaf daarvoor als reden dat Hassan zich ‘actief heeft ingezet voor boycots tegen Israël’.
Volgens de EU-delegatie moesten ook Ierse delegatieleider Lynn Boylan en twee medewerkers rechtsomkeert maken. Israël zou hen niet direct een reden hebben gegeven voor het besluit.
De drie overige Europarlementariërs hebben daarop besloten dat zij morgen ook huiswaarts zullen keren. Zij zouden een bezoek brengen aan Jeruzalem en het op de Westoever gelegen Ramallah.
Hassan en Boylan zijn beiden lid van de Linkse Fractie in Europa, waartoe ook de Nederlandse Partij voor de Dieren en SP behoren. Die fractie heeft opgeroepen tot het per direct opschorten van het associatieakkoord tussen de EU en Israël vanwege ‘zware schendingen van het internationaal recht in Gaza en de Westelijke Jordaanoever, die neerkomen op genocide’. De in Syrië geboren Hassan heeft daarnaast opgeroepen Israël als een ‘terroristische staat’ te bestempelen.
Thom Canters
Mousa Abu Marzouk, Hamas-chef van Buitenlandse Zaken, had de grote aanval van 7 oktober 2023 op Israël niet gesteund als hij had geweten tot hoeveel verwoesting die zou leiden in de Gazastrook. Dat zei Marzouk tijdens een interview met The New York Times.
Leiders van Hamas hebben tot nu toe steevast achter de aanval op Israël gestaan, waarbij zo’n 1.200 mensen werden gedood en meer dan 220 mensen gevangen werden genomen. Kort na de aanval riepen sommige Hamas-leiders op tot herhalingen van deze verrassingsaanval op Israël.
Israël beantwoordde de aanval met meer dan een jaar aan grootschalige luchtaanvallen en grondoffensieven in de Gazastrook, tot het staakt-het-vuren van afgelopen januari.
De Israëlische aanvallen hebben meer dan 48 duizend Gazanen gedood, volgens cijfers van het Gazaanse ministerie van Gezondheid. Mede door de verwoesting van infrastructuur in de Gazastrook en Israëlische blokkades van hulpgoederen is er een humanitaire crisis uitgebroken. Amnesty International heeft de acties van Israël tot genocide bestempeld.
In zijn interview met The New York Times zegt Marzouk dat hij door zijn strijdgenoten bij Hamas niet was ingelicht over de details omtrent de aanval van 7 oktober. Had hij geweten hoe Israël zou reageren, dan was het ‘onmogelijk’ geweest om de aanval te steunen, zegt hij. ‘Dan was er geen 7 oktober geweest.’
Het is onduidelijk, schrijft de Amerikaanse krant, in hoeverre dit standpunt door andere Hamas-leiders wordt gedeeld. In een verklaring heeft Hamas het interview veroordeeld. Volgens de militante beweging haalde The New York Times opmerkingen van Marzouk uit hun context.
Deze verklaring benadrukt wederom het leidende perspectief van Hamas: dat de aanval van 7 oktober 2023 een uiting was van ‘het recht [van de Palestijnen] tot weerstand en verwerping van de [Israëlische] belegering en bezetting’ van de Gazastrook.
Frank Rensen
Het Wereldvoedselprogramma (WFP) van de Verenigde Naties (VN) heeft de steun aan de Gazastrook kunnen verdubbelen sinds de wapenstilstand tussen Israël en de Palestijnse extremistische beweging Hamas. Volgens Martin Frick, hoofd van het WFP-kantoor in Duitsland is een hongersnood daarmee voorlopig afgewend, ‘al blijft de situatie gespannen’.
Sinds het begin van het bestand op 19 januari leverde de organisatie 30 duizend ton voedsel aan het door oorlog geteisterde Gaza. In de tweede helft van afgelopen jaar werd gemiddeld 12.500 ton geleverd per maand.
Het WFP kon sinds de start van de wapenstilstand aan ongeveer een miljoen mensen voedsel uitdelen, bijvoorbeeld warme maaltijden en vers brood. Daarnaast heeft het WFP ook voor het eerst in tachtig dagen hulp kunnen leveren aan het noorden van de Gazastrook.
Het Israëlische leger hield het gebied tussen oktober en december wekenlang op slot, waardoor hulporganisaties de Gazanen in het noorden niet konden bereiken.
Belga
Twitter bericht wordt geladen...
EU-buitenlandchef Kaja Kallas heeft haar bezorgdheid uitgesproken over de situatie op de bezette Westelijke Jordaanoever. De Israëlische defensieminister Israel Katz heeft het Israëlische leger opdracht gegeven voor een ‘verlengd verblijf’ in de vluchtelingenkampen aldaar. ‘We houden de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten’, aldus Kallas.
Voor het eerst in 23 jaar reden tanks gisteren de Westoever binnen. Het Israëlische leger is echter al langer bezig met een militaire operatie in het gebied. De afgelopen maand nam het meerdere vluchtelingenkampen in, waar het ondanks de wapenstilstand verwoestingen aanrichtte. Volgens Katz hebben zo’n veertigduizend Palestijnen de gebieden sindsdien verlaten.
De Israëlische krant Haaretz meldde gisteren dat de hernieuwde operatie in delen van het bezette gebied minstens een jaar moet duren. Israël stelt dat de hernieuwde militaire operaties nodig zijn om onder meer Hamas en Islamitische Jihad te bestrijden.
Kallas uitte haar bezorgdheid na afloop van de EU-Israël Associatieraad in Brussel, waar delegaties van de Europese Unie en Israël voor het eerst in drie jaar bijeen zijn gekomen. Samen met een aantal lidstaten zei Kallas dat Israël het recht heeft zich te verdedigen, maar dat het zich wel moet houden aan internationaal humanitair recht.
Jasper Daams
Lees ook dit artikel van correspondent Rob Vreeken: Israël voert intensiteit militaire operaties op bezette Westelijke Jordaanoever op
Aanstaand bondskanselier Friedrich Merz heeft de Israëlische premier Benjamin Netanyahu na zijn verkiezingswinst van gisteravond uitgenodigd voor een bezoek aan Duitsland. Met de uitnodiging lijkt Merz niet van plan te zijn het arrestatiebevel van het Internationaal Strafhof (ICC) aan het adres van Netanyahu na te leven. ‘Ik vind het een volslagen absurd idee dat een Israëlische premier de Bondsrepubliek Duitsland niet mag bezoeken’, zei Merz vandaag tijdens een persconferentie.
Het in Den Haag gevestigde ICC vaardigde eind vorig jaar arrestatiebevelen uit tegen Netanyahu en zijn toenmalige defensieminister Yoav Gallant, op verdenking van het plegen van oorlogsmisdaden en misdrijven tegen de menselijkheid in Gaza. Het hof vaardigde eenzelfde bevel uit voor Hamas-leider Mohammed Deif, over wie Hamas vorige maand berichtte dat hij in juni 2024 werd gedood bij een Israëlische luchtaanval.
Landen die zijn aangesloten bij het ICC zijn verplicht de arrestatiebevelen na te leven, zo ook Duitsland. Maar Merz liet vandaag, een dag na de verkiezingswinst van zijn CDU, blijken daar anders over te denken. Hij zei de Israëlische premier telefonisch te hebben verzekerd een manier te zullen vinden om hem te ontvangen, zonder dat hij wordt gearresteerd.
In aanloop naar de verkiezingen toonde Merz zich een uitgesproken voorstander van Israël. Zo beloofde hij beperkingen op wapenexport naar het land op te heffen en de banden tussen Israël en Duitsland aan te halen. Na de verkiezingswinst van de CDU van gisteravond was Netanyahu er snel bij om Merz en zijn partij te feliciteren. Op X schreef hij uit te kijken naar een ‘nauwe samenwerking’ met Merz’ aanstaande regering.
Jasper Daams
Israël is bereid ruim 600 Palestijnse gevangenen alsnog vrij te laten als Hamas vandaag vier lichamen van gijzelaars overdraagt. Die boodschap hebben Israëlische onderhandelaars overgebracht aan Hamas, meldt de Israëlische nieuwssite Ynet op basis van een Israëlische bron. Israël zou dit weekend volgens de afspraken van het staakt-het-vuren de gevangenen vrijlaten, maar zag daar vanaf omdat Hamas het akkoord zou schenden.
Met name de ceremonies die Hamas houdt rondom het vrijlaten van de gijzelaars, stuiten Israël tegen de borst. In de aanwezigheid van een mensenmassa krijgen gijzelaars certificaten in het Hebreeuws om het einde van hun gijzeling te markeren.
Een soortgelijke ceremonie orkestreerde Hamas ook bij de overdracht van de lichamen van de baby Kfir, zijn broertje Ariel en hun veronderstelde moeder Shiri Bibas. Tot woede van Israël bleek later ook nog eens dat Hamas niet het lichaam van Shiri Bibas had gestuurd, maar dat van een niet-geïdentificeerde Palestijnse vrouw. Later gebeurde dat alsnog.
Israël eist dat Hamas bij de overdracht van de vier lichamen afziet van de ceremonies. Hamas heeft eerder gezegd niet mee met Israël te spreken via bemiddelaars over een permanent staakt-het-vuren, totdat Israël de 620 Palestijnse gevangenen vrijlaat.
Thom Canters
Dit was het belangrijkste nieuws van afgelopen week over het Midden-Oosten van afgelopen week:
• Israël heeft het leger opgedragen om zich klaar te maken voor een ‘verlengd verblijf’ in de vluchtelingenkampen op de Westelijke Jordaanoever. Eerder vandaag stuurde het leger tanks naar de bezette Westoever, voor het eerst in 23 jaar. De Israëlische krant Haaretz schreef zondag dat Defensieminister Katz militaire inzet voor tenminste een jaar in gedachten heeft in delen van het bezette gebied.
• De Israëlische premier Benjamin Netanyahu kondigde zondag aan dat de vrijlating van de 620 Palestijnse gevangenen die voor zaterdag gepland stond, voorlopig is uitgesteld. De Palestijnen komen pas vrij nadat de vrijlating van de volgende groep Israëlische gijzelaars is veiliggesteld. Hamas voert geen gesprekken meer met Israël via bemiddelaars totdat Israël de gevangenen vrijlaat.
• Hamas heeft na een fout alsnog het lichaam overgedragen van de Israëlische gijzelaar Shiri Bibas, die op 7 oktober 2023 met haar echtgenoot en twee kinderen werd ontvoerd uit hun woonplaats nabij de Gazastrook. Donderdag droeg Hamas vier lichamen over aan Israël, waaronder die van de twee kinderen. Het lichaam waarvan Hamas zei dat het van Shiri Bibas was, bleek na Israëlisch dna-onderzoek echter van een niet-geïdentificeerde Palestijnse vrouw te zijn. De fout leidde tot woedende reacties van onder anderen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu.
Lees hier het volledige liveblog van afgelopen week terug.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant