Voor het grote publiek is de nieuwe Bondskanselier van Oostenrijk, Christian Stocker een tamelijk onbekende. De partijtijger van de ÖVP wacht als hoofd van een zeldzame coalitie van drie een belangrijke taak: vanuit het midden de verdere groei van radicaal-rechts voorkomen.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Het zijn drie onstuimige maanden geweest in de politieke carrière van Christian Stocker. Leidde hij in december nog een relatief anoniem bestaan als parlementslid annex partijsecretaris voor de conservatieve Volkspartij, nu heeft Stocker opeens de sleutels in handen van het Bundeskanzleramt. Oostenrijk krabt zich intussen achter de oren: wie is hun nieuwe leider eigenlijk?
Buiten de schijnwerpers heeft de 65-jarige Stocker, zoon van een Volkspartij-parlementslid, zich de afgelopen drie decennia gestaag opgewerkt binnen de partij. In 1990 zet hij in de gemeenteraad, hij is dan net 30, van Wiener Neustadt zijn eerste stappen als politicus. Een reeks andere posities volgt: hoofd van de partij in de stad ten zuiden van Wenen, hoofd van de partij in de regio, plaatsvervangend burgemeester.
In 2019 maakt hij de overstap naar de landelijke politiek. Als parlementslid namens Niederösterreich Süd speelt hij zich later ook in de kijker bij de hoge partijbonzen. Stocker is in 2022 lid van de parlementscommissie die onderzoek doet naar de corruptieaffaire die dan al tot het aftreden van ÖVP-bondskanselier Sebastian Kurz heeft geleid – hij zou tabloid-media hebben betaald voor gunstige opiniepeilingen en berichtgeving.
Bij een verhoor van Kurz’ opvolger Karl Nehammer toont Stocker zich een trouw bondgenoot van zijn baas. Hij dwingt oppositiepartijen continu hun vragen aan de bondskanselier te herformuleren, zodat die nauwelijks hoeft te antwoorden. ‘We kunnen dit spel eindeloos blijven spelen’, zo zegt hij vastberaden. Een half jaar later wordt hij benoemd tot partijsecretaris.
In die functie schaart Stocker zich braaf achter de partijlijn. Hoewel de Volkspartij de koppositie bij de parlementsverkiezingen van afgelopen november moet afstaan aan de FPÖ, een partij op het randje van extreemrechts, toont Stocker zich een loyaal pleitbezorger van Nehammers standpunt dat met die partij niet samen te werken valt onder leider Herbert Kickl. In navolging van zijn baas noemt Stocker Kickl een ‘veiligheidsrisico’.
‘Niemand wil je hier hebben, niemand hier wil met je samenwerken’, zo trekt Stocker in december fel van leer tegen Kickl. ‘Je hebt gefaald in je zoektocht een regeringspartner te vinden.’ Op dat moment gaan onderhandelingen over een nieuwe regering tussen Nehammer en de sociaaldemocratische SPÖ en het liberale Neos.
Maar wanneer de onderhandelingen tussen de drie partijen klappen over de begroting, raakt de Oostenrijkse politiek in een stroomversnelling. Nehammer pakt zijn biezen en Stocker meent dat zijn aftreden als partijsecretaris dan ook niet lang op zich kan laten wachten. Een dag later krijgt hij in de auto naar Wenen een telefoontje van een hoge partijbons. Of hij niet het stokje van Nehammer over wil nemen, wordt hem tot zijn verrassing gevraagd?
Naar verluidt hebben andere kandidaten dan al nee gezegd. De introverte, doorgaans weinig opvallende Stocker, die ook een advocatenkantoor heeft en jazz speelt met zijn zoon, lijkt een veilige keuze. Een sterk ideologisch profiel heeft hij niet. ‘Stocker is vlot en onbewogen, en dat bedoel ik niet op een negatieve manier’, zegt een anonieme ingewijde tegen Der Standard. Stocker hoeft naar eigen zeggen niet lang te twijfelen over het aanbod.
Zijn kersverse leiderschap betekent dat Stocker zich opeens tegenover Kickl aan de onderhandelingstafel bevindt. Een coalitie met de FPÖ lijkt volgens de Volkspartij de enige manier om te voorkomen dat het land opnieuw naar de stembussen moet, met het risico dat die partij nog groter wordt. ‘Ik ben me ervan bewust dat ik het risico loop mijn reputatie te grabbel te gooien’, verklaart hij de ommezwaai aan Der Standard. ‘Maar het gaat nu niet om mij: het land heeft dringend een regering nodig’.
Optimistisch over de kans van slagen klinkt Stocker tegelijkertijd niet. ‘Ik kan niet uitsluiten dat de onderhandelingen niets zullen opleveren.’ En of hij Kickl, die mogelijk zelfs Bondskanselier zou worden, kan vertrouwen? ‘Je weet maar nooit.’
Het is een voorteken voor het klappen van ook deze onderhandelingen, onder meer omdat de FPÖ het ministerie van Binnenlandse Zaken voor zich opeist. Hetzelfde departement dat Kickl volgens Stocker ‘te gronde heeft gericht’.
Omdat de drie middenpartijen die het eerder niet eens konden worden, zich gedwongen zien het nogmaals met elkaar te proberen, bevindt Stocker zich twee weken geleden opeens op pole position om zelf Bondskanselier te worden. ‘De meest onwaarschijnlijke’ bondskanselier ooit, schrijft magazine Profil, wanneer poging twee wel succesvol blijkt.
Aan Stocker nu de taak om de rust te bewaren in een coalitie van partijen van uiteenlopende ideologische pluimage, die vooral verenigd lijken te zijn in hun wens de groei van de FPÖ te stoppen. Zo heeft de coalitie zich ten doel gesteld het aantal asielzoekers naar nul te brengen. Er komt een hoofddoekjesverbod voor minderjarigen en gezinshereniging moet per direct opgeschort worden. Ook worden miljardenbezuinigingen doorgevoerd, om te voldoen aan de Europese begrotingsnormen.
Ondanks zijn beperkte bestuurlijke ervaring, hebben zijn partijgenoten alle vertrouwen in Stocker. Intern wordt hij zelf ‘Churchill’ genoemd, vanwege zijn liefde voor sigaren en het citeren van de Britse staatsman. In de woorden van een partijgenoot die hem goed kent: ‘Hij heeft er nooit naar gestreefd om (leider, red.) te zijn. Maar nu hij het is, leeft hij ervoor.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant