Een uitspraak van een federale rechter in de Verenigde Staten heeft tot nog meer verwarring geleid over president Trumps grootschalige bezuinigingsoperatie. De bevelen die ministeries hebben gekregen om op grote schaal ambtenaren in hun proeftijd te ontslaan zijn volgens de rechter onwettig. Tegelijkertijd hoeven de ontslagen niet direct ongedaan gemaakt te worden.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De strijd over de massaontslagen van Donald Trump en zijn officieuze bezuinigingschef Elon Musk wordt met name via de rechtbanken uitgevochten. In een van de meer dan een dozijn rechtszaken die tegenstanders hebben aangespannen, hebben zij donderdag een voorlopig succes geboekt. De vakbonden en ngo’s die het geding waren begonnen, meenden dat de ontslagen van duizenden ambtenaren in hun proeftijd onrechtmatig zijn.
Deze groep van ruim 200 duizend ambtenaren staat vooraan in de vuurlinie, omdat zij relatief weinig ontslagbescherming genieten. Rechter William Alsup, aangesteld door de voormalige Democratische president Bill Clinton, oordeelde dat de memo’s gericht aan ministeries over hun ontslag ‘onwettig’ zijn.
De memo’s over de ontslagen zijn afkomstig van het zogeheten Office of Management and Personnel (OPM), de overheidsdienst belast met personeelszaken. Volgens Alsup beschikt het OPM echter ‘absoluut niet over enige vorm van bevoegdheid, onder welk wetsartikel in de geschiedenis van het universum dan ook’ om eigenhandig ambtenaren te ontslaan. De advocaten van de regering beargumenteerden dat het geen bevelen, maar verzoeken waren.
Volgens Alsup hebben ministeries de memo’s wel opgevat als bevelen. Daarom gaf hij het OPM opdracht om een aantal ministeries en andere overheidsdiensten per ommegaande van zijn oordeel op de hoogte te stellen. Tegelijkertijd zei hij dat hij niet bij machte was om de ministeries zelf te bevelen de ontslagen terug te draaien. Maar, zo sprak hij hoopvol: ‘Ik reken erop dat de overheid het juiste doet.’ Een definitieve uitspraak in de zaak volgt op een later moment.
De vraag is of Trumps regering van plan is gehoor te geven aan het besluit. In minstens twee zaken hebben rechters geoordeeld dat hun bevelen om besluiten (tijdelijk) terug te draaien niet zijn opgevolgd. Musk en medestanders van Trump in het Congres hebben intussen opgeroepen enkele hen onwelgevallige rechters te ontslaan. ‘Als elke rechter waar dan ook ieder presidentieel bevel kan blokkeren, dan hebben we geen democratie, maar een rechterlijke tirannie’, klonk het fel uit de mond van Musk deze week.
Hoe dan ook vergroot de meest recente uitspraak de chaos waarmee Trumps bezuinigingsoperatie omgeven is. Afgelopen week oordeelde een rechter nog dat de massaontslagen bij de internationale hulporganisatie Usaid toch wel door konden gaan. Minstens 1.600 ambtenaren in de Verenigde Staten kunnen daarom hun biezen pakken, evenals de duizenden medewerkers die op freelance-basis wereldwijd actief zijn. Usaid is een van de belangrijkste doelwitten van Musk, die de organisatie herhaaldelijk en zonder bewijs beschuldigt van grootschalige corruptie.
Inmiddels is ook duidelijk hoever de regering wil gaan met de bezuinigingen op Usaid. Uit interne documenten blijkt dat Trump van plan is om 90 procent van de contracten met buitenlandse ngo’s op te zeggen en 60 miljard dollar (omgerekend bijna 58 miljard euro) te bezuinigen op internationale hulp. Het Hooggerechtshof bepaalde woensdag dat de overheid buitenlandse partners toch niet direct 1,5 miljard dollar hoeft te betalen voor reeds geleverd werk, zoals een lagere rechter eerder had bepaald.
Ook de rest van overheid moeten eraan geloven. Het OPM stuurde woensdag een memo naar alle ministeries en overheidsdiensten om grootscheepse bezuinigingen door te voeren. Dat betekent dat niet alleen ambtenaren in hun proeftijd de laan uitgestuurd worden, maar ook dat de banen van medewerkers met vast contract moeten verdwijnen.
‘We zijn log, we zijn slordig, en we hebben veel mensen die hun werk niet doen’, verdedigde Trump de bezuinigingen woensdag tijdens zijn eerste kabinetsbijeenkomst. Onder meer het ministerie van Defensie kondigde onlangs al jaarlijkse bezuinigingen ter grootte van 50 miljard dollar aan. Vrijdag zou het Pentagon het ontslag van ruim vijfduizend ambtenaren in hun proeftijd bekendmaken. Het is nog onduidelijk of dat vanwege het vonnis van rechter Alsup doorgang vindt.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant