De paus ligt al twee weken met een dubbele longontsteking in het ziekenhuis, tot zorg van veel katholieken. In Rome komen Zuid-Amerikanen bij elkaar in de Argentijnse kerk, om voor de gezondheid van ‘hun’ Franciscus te bidden.
is correspondent Italië, Griekenland en de Balkan van de Volkskrant. Ze woont in Rome.
‘Vergeet niet om voor mij te bidden.’ Met dat bijna bezwerende mantra eindigt elke toespraak van paus Franciscus. Non dimenticate di pregare per me. Voor zijn vaste toehoorders werd het de afgelopen twaalf jaar een vertrouwd refrein, melodieus uitgesproken in zijn karakteristieke Italiaans met Argentijns accent.
Rooms-katholieken horen de woorden al twee weken niet meer uit zijn mond nu de 88-jarige paus ernstig ziek is, maar geven meer dan ooit gehoor aan het verzoek. Sinds Franciscus met een dubbele longontsteking in het ziekenhuis ligt, komen gelovigen in Rome en erbuiten dagelijks bijeen om voor zijn gezondheid te bidden.
Zo ook in de Santa Maria Addolorata-kerk in het noorden van Rome, aan de piazza Buenos Aires. Boven de deur hangt een mozaïek van de lichtblauw met witte vlag van Argentinië. Een Argentijnse priester richtte de kerk in 1910 op, het was de eerste Zuid-Amerikaanse kerk in Rome. Daarna zou het nog ruim honderd jaar duren voor Franciscus in 2013 aantrad als de eerste Zuid-Amerikaanse paus.
Hij werd in Buenos Aires geboren als Jorge Mario Bergoglio, en die afkomst betekent veel voor Zuid-Amerikaanse katholieken. Paus Franciscus is de reden dat hij het klooster is ingegaan, legt de Nicaraguaan Kevin Vega (33)uit bij de ingang. De franciscaner monnik is gehuld in de bruine pij van zijn kloosterorde.
Franciscus inspireerde hem tijdens de Wereldjongerendag in Panama in 2019, vertelt Vega. ‘Daar zei hij: beantwoord de roep van God vandaag nog, niet morgen.’ Een paar maanden later trad Vega in het klooster in. Weer iets later vertrok hij naar Rome, waar hij sinds 2020 studeert voor het priesterschap.
Zo valt er, misschien wel op de valreep van zijn pontificaat, plots een heel concrete glimp op te vangen van de échte wereldkerk die paus Franciscus graag wil creëren. Waarin Europa en Italië minder dominant zijn en meer aandacht is voor continenten (zoals Afrika, Azië en Zuid-Amerika) waar het katholicisme bloeit.
Naast Argentijnse en Ecuadoriaanse diplomaten stapt ook Charles Atongba Fella uit een van de glanzende dienstauto’s met chauffeur. De ministerieel adviseur bij de Ghanese ambassade voor het Vaticaan bidt overtuigd mee voor de gezondheid van de paus.
‘De rooms-katholieke kerk is altijd een wereldkerk geweest’, zegt hij. ‘Maar we zijn blij dat Franciscus veel aandacht heeft voor Afrika.’ Twee jaar geleden bracht de paus nog een bezoek aan de Democratische Republiek Congo en Zuid-Soedan. Het was zijn vijfde bezoek aan het Afrikaanse continent in een decennium.
Als alle diplomaten in de voorste kerkbanken hebben plaatsgenomen, kan de dienst voor paus Franciscus beginnen. Een reguliere kerkbezoekster werpt een ontstemde blik op de telelenzen en camera’s van de grote hoeveelheid toegestroomde pers.
Want waar de verre buitenwereld al lichtelijk verlekkerd fantaseert over een nieuw conclaaf, dat op wonderlijke life-imitates-art-achtige wijze zou samenvallen met het succes van de blockbusterfilm Conclave, telt voor de gelovigen binnen maar één ding: het herstel van hun geliefde kerkvader.
Terwijl kardinaal Baldassare Reina achter het altaar in zijn preek spreekt over de wederopstanding van Jezus Christus na drie dagen, turen de vele aanwezige journalisten vol spanning naar de schermpjes van hun telefoon, in afwachting van de dagelijkse avondupdate over de gezondheid van de paus.
Die blijkt licht verbeterd, maar dat betekent niet dat de inmiddels op volle toeren draaiende geruchtenmachine rond het Vaticaan tot stilstand komt. Want sinds de ziekenhuisopname van Franciscus valt ook het A-woord steeds vaker in de straten rondom de Sint Pieterbasiliek. Zou de paus kunnen kiezen voor aftreden?
Zijn voorganger, paus Benedictus XVI, verraste de wereld in 2013 door als eerste paus in zeshonderd jaar het ambt nog vóór zijn dood neer te leggen. Franciscus heeft vaak gezegd dat hij zijn opdracht als paus beschouwt als een baan voor het leven, maar maakte in 2022 ook bekend dat hij zijn ontslagbrief al sinds zijn aantreden ondertekend in een laatje heeft klaarliggen.
De brief zou daaruit tevoorschijn kunnen komen als zijn medische toestand hem het werk verhindert, heeft de paus altijd gezegd. De komende weken moet blijken of Franciscus, die voorlopig in elk geval niet op oude voet zijn publieke optredens zal kunnen uitvoeren, er nog steeds zo over denkt.
Volgens het kerkreglement moet de paus die keuze in volledige vrijheid maken, dus niet onder druk van anderen, al is het goed denkbaar dat die intern toeneemt. Al was het maar omdat een conservatiever deel van de rooms-katholieke kerk weinig moet hebben van de relatief progressieve koers van paus Franciscus, en niet kan wachten op een nieuw conclaaf.
Maar nu de paus in het ziekenhuis voor zijn leven vecht, zijn die geluiden in elk geval tijdelijk verstomd. Zelfs bekende critici onder de kardinalen lieten zich deze week zien bij het dagelijkse rozenkransgebed voor de gezondheid van de paus, op het Sint Pietersplein.
In de Argentijnse kerk aan de piazza Buenos Aires zijn zulke geluiden al helemaal niet te horen. Hier is paus Franciscus ‘een wonder voor Zuid-Amerika’, zegt Elvia Robles, die twintig jaar geleden uit Ecuador naar Rome kwam om er te werken. ‘Zijn goede raad is heel belangrijk, ook voor jongeren zoals mijn kinderen.’ Nu wil Robles naar huis, om de dienst op het Sint Pietersplein via televisie te volgen en verder te bidden. Voor haar Argentijnse paus, zoals ze hem zo vaak heeft horen vragen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant