Charlotte Boström
Redacteur Economie
Charlotte Boström
Redacteur Economie
De Europese industrie heeft het zwaar. Gisteren presenteerde de Europese Commissie een plan om hier verandering in te brengen en een slinger te geven aan innovaties: de Clean Industrial Deal. Daarbij wordt ook gekeken naar de batterij-industrie.
De verwachting is dat de komende jaren steeds meer batterijen wordt gebruikt. Niet alleen in auto's en kleine apparaten maar ook batterijen zo groot als zeecontainers. De grootste accumakers zitten in China, Japan en Zuid-Korea. Die afhankelijkheid maakt de EU kwetsbaar, zowel economisch als geopolitiek.
Tot nu toe lukt het niet een succesvolle Europese batterijproductie uit de grond te stampen. Het Zweedse Northvolt werd omschreven als de 'batterijhoop van Europa' en kreeg een recordlening van de Europese Investeringsbank. Een jaar later zijn grote klanten als BMW vertrokken: de schulden zijn enorm en dochterbedrijven worden verkocht.
Waarom lukt het Europa niet om zelf batterijen te maken en hoe moet het dan wel?
Vergeet niet dat Europa pas net is begonnen, onderstrepen deskundigen. Een groot deel van Northvolts batterijen was aanvankelijk zo slecht dat ze rechtstreeks naar de recyclingafdeling moesten. En dat is niet gek, zegt econoom Fredrik Erixons, oprichter van het Europese Centrum voor Internationale Politieke Economie in Brussel.
"Grote Chinese fabrikanten begonnen veel eerder. Ze hebben door de jaren heen enorme aanpassingen moeten doorvoeren en in de tussentijd de concurrentie weten te verslaan."
In China, Japan en Zuid-Korea zijn bedrijven al decennia bezig om batterijen op steeds efficiëntere schaal te maken. In Japan was de walkman van Sony, uitgebracht in 1979, de katalysator voor de batterij-industrie. In China begon het met elektrische fietsen - ook die hadden batterijen nodig.
De opgedane kennis werd gebruikt voor nieuwe soorten batterijen. Van de walkman naar de elektrische auto.
Een nadeel voor Europa is ook dat energie er relatief duur is, wat de productie van batterijen prijziger maakt. "Chinese en Amerikaanse overheden geven meer gerichte subsidies aan batterijbedrijven", zegt Vasileios Rizos, onderzoeker circulaire economie bij het Centrum voor Europese Beleidsstudies in Brussel. "De Amerikaanse Inflation Reduction Act van oud-president Biden heeft een boost gegeven aan batterijfabrieken in de VS."
China staat bekend om zijn overheidssteun aan verschillende sectoren, waaronder batterijmakers. Rizos: "Dit maakt het heel lastig voor Europese accu-makers om te concurreren, want onze batterijen worden duurder dan de Chinese en Amerikaanse varianten."
Nog een factor is dat China een enorme interne markt is. Als de overheid besluit dat traditionele benzineauto's uit den boze zijn in 2035, dan passen bedrijven, onderzoekers en consumenten hun gedrag daarop aan. Gevolg is dat de meeste elektrische auto's worden verkocht in China.
Hoe valt dan wel een Europese batterijsector op te tuigen? Volgens veel economen is het belangrijk dat de EU vasthoudt aan de ambitieuze duurzaamheidsdoelen. Lagere ambities leiden tot minder vertrouwen en investeringen in een moderne, schone batterijsector. "Op de lange termijn is het zowel ecologisch als economisch schadelijk om batterijen te maken zonder oog voor natuur en mens", zegt Rizos.
Nog iets dat volgens de deskundigen moet gebeuren: throw money at the problem. Ofwel: veel geld investeren. Het begin is gemaakt: de Europese Investeringsbank gaat met EU-fondsen 3 miljard euro investeren in Europese autoaccu's.
Europese bedrijven moeten aanvaarden dat fabrikanten in Azië verder zijn en daar hun voordeel mee doen, zegt Amrish Ritoe, energieconsultant en verbonden aan de Haagse denktank HCSS. "Waarom kunnen wij niet de copycats worden van China en Japan? Nodig bedrijven uit om bij ons te komen produceren - wat zij zo slim deden in de jaren 80."
Dit gebeurt al, maar volgens Ritoe moet het beter. "Stel duidelijke voorwaarden vanuit de EU: dat buitenlandse bedrijven een bepaald aandeel Europese toeleveranciers moeten hebben, dat ze Europeanen moeten trainen in het runnen van fabrieken en dat de intellectuele eigendomsrechten worden gedeeld met Europese partners."
Economie
Deel artikel:
Source: NOS nieuws