De radicaal-rechtse FPÖ grijpt in Oostenrijk toch naast de macht. De partij werd in september de grootste. Lang leek er zonder de radicalen geen regering te vormen. Nu is het de christendemocraten, sociaaldemocraten en liberalen toch gelukt.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Dat maakte de christendemocratische Oostenrijkse Volkspartij (ÖVP), de grootste partij in deze coalitie, vandaag bekend. Partijleider Christian Stocker zal de coalitie leiden. Daarmee komt een einde aan de langste formatie sinds de Tweede Wereldoorlog: vijf maanden. Bovendien is er voor het eerst een driepartijencoalitie.
De eerste onderhandelingen tussen de Volkspartij, de sociaaldemocratische SPÖ en het liberale Neos klapten na ruim twee maanden over de begroting. De SPÖ kon zich niet scharen achter de bezuinigingen die vooral de Volkspartij wilde. Karl Nehammer trad daarop af als kanselier en partijleider van de Volkspartij.
De Oostenrijkse president heeft in het Oostenrijkse stelsel de bevoegdheid om een beoogd kanselier aan te wijzen die het initiatief mag nemen bij een coalitievorming. In principe is dat altijd de leider van de grootste partij, maar president Alexander van der Bellen koos er voor het initiatief te geven aan de tweede partij, de Volkspartij. Dat was voor Oostenrijk een primeur. Volgens hem was niemand bereid met de FPÖ te regeren.
Toenmalig kanselier Nehammer had zich tegen samenwerking met Herbert Kickl van de FPÖ gekeerd. De FPÖ schuurt net als de Duitse AfD tegen extreemrechts aan en voerde campagne om van partijleider Kickl ‘volkskanselier’ te maken, een titel die Adolf Hitler zichzelf ook gaf. De FPÖ groeide bij de verkiezingen enorm en werd met bijna 29 procent van de stemmen de grootste van het land.
Kickl kreeg alsnog het initiatief en de mogelijkheid om ‘volkskanselier’ te worden, nadat in de eerste ronde de onderhandelingen tussen de drie middenpartijen waren afgebroken. Dat leidde tot protesten in Wenen.
De nieuwe partijleider van de Volkspartij, Christian Stocker, was wél bereid om met de radicalen te onderhandelen. Die gesprekken kwamen tot een vergevorderd stadium, maar twee weken geleden trok de FPÖ er toch de stekker uit. De partij was ontevreden over de verdeling van de kabinetsposten die de Volkspartij eiste. De christendemocraten wilden alle posten op het gebied van veiligheid, asiel en migratie.
De drie middenpartijen begonnen opnieuw met onderhandelen en vormen nu dus toch een centrumregering. Die wordt maandag beëdigd volgens Oostenrijkse media. De sociaaldemocraat Andreas Babler wordt vicepremier. De partijen presenteren later deze donderdag hun plannen, maar die zijn al voor een groot deel uitgelekt. Naast strenge bezuinigingen willen de partijen onder meer lagere belastingen voor ondernemers, betere bescherming van huurders en investeringen in het moderniseren van de arbeidsmarkt.
Om gehoor te geven aan de enorme winst van de FPÖ bij de verkiezingen wil de nieuwe regering bovendien meer integratie-eisen stellen aan nieuwkomers. Zo moeten ze verplicht jarenlange cursussen Duits volgen en les krijgen over de Oostenrijkse waarden en samenleving. Ook komt er een hoofddoekjesverbod voor minderjarigen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant