Boris van der Spek
correspondent Latijns-Amerika
Boris van der Spek
correspondent Latijns-Amerika
Midden-Amerika speelt sinds het aantreden van de Amerikaanse president Trump een belangrijke rol in de opvang van door de VS uitgezette migranten. Of die rol vrijwillig is of niet, is onduidelijk. Opmerkelijk is het wel dat Trumps uitzettingsbeleid voor een belangrijk deel leunt op landen waar de meeste ongedocumenteerde migranten in de VS vandaan komen.
Een Iraanse vrouw had wanhopig met lippenstift "help ons" op het raam van het hotel geschreven. Ze maakte deel uit van een groep van 300 migranten, afkomstig uit het Midden-Oosten, Azië en Afrika, die anderhalve week geleden door de VS waren uitgezet naar Panama.
The New York Times wist contact met de vrouw te krijgen via een naar binnen gesmokkelde telefoon. Communicatie met de buitenwereld was verboden en zelfs de paspoorten van deze migranten waren in beslag genomen. Na een verblijf van enkele dagen in het hotel, werd ze samen met zo'n honderd anderen naar een kamp in de jungle van de zuidelijke provincie Darién gebracht.
Darién mag als opvangplek gerust een opmerkelijke keuze van de Panamese autoriteiten genoemd worden: deze regio groeide de afgelopen jaren uit tot een symbool van de grootschalige migratie naar de Verenigde Staten. Honderdduizenden migranten van over de hele wereld trekken ieder jaar door dit ruige gebied tussen Colombia en Panama, om via de rest van Midden-Amerika en vervolgens Mexico te proberen de VS te bereiken.
Het opvangkamp waar deze uitgezette mensen zijn ondergebracht, was in eerste instantie ook gebouwd om migranten op weg naar de VS tijdelijk op te vangen.
Enkele dagen nadat Panama de eerste migranten uit de VS had ontvangen, was buurland Costa Rica aan de beurt. Een vlucht met 135 mensen aan boord, met mensen uit China, Centraal-Azië en Oost-Europa, landde in het Midden-Amerikaanse land.
Kort daarna volgde nog een vlucht, met mensen uit Azië en Afrika. Het waren mensen zonder strafblad, schrijft NBC News. Volgens de ombudsman van Costa Rica kwamen ze in mentaal slechte staat aan. Ook zij werden naar een kamp in het zuiden van het land gebracht, waar ze maximaal zes weken zullen worden vastgehouden.
De opmerkelijke rol die Panama en Costa Rica spelen in het faciliteren van het uitzettingsbeleid van de VS staat niet op zichzelf. Ook Guatemala heeft aangegeven op de korte termijn migranten uit zogeheten 'derde landen' op te zullen vangen.
In Honduras landde onlangs een vlucht met Venezolanen afkomstig uit Guantánamo Bay, die vervolgens koers zette naar Venezuela. Een 'humanitaire brug', zeiden Hondurese autoriteiten, aangezien er geen directe vluchten zijn tussen de VS en Venezuela. El Salvador bood eerder aan migranten en zelfs Amerikaanse gevangenen in de eigen gevangenissen op te sluiten.
De koerswijziging van de landen lijkt een direct resultaat van de recente reis van Trumps minister van Buitenlandse Zaken Rubio: hij was de eerste Amerikaanse buitenlandminister in een eeuw die Midden-Amerika uitkoos voor zijn eerste werkbezoek.
Met een reden, zo lijkt: in vrijwel alle landen die Rubio bezocht zijn overeenkomsten op het gebied van migratie gesloten. Het zijn deals die niet wereldkundig zijn gemaakt, waardoor het de vraag is of de toezeggingen van de Midden-Amerikaanse landen volledig vrijwillig zijn geweest.
Landen als Guatemala en Honduras zijn in grote mate afhankelijk van financiële steun uit de VS en het Panamakanaal was al doelwit van de expansionistische retoriek van de Amerikaanse president. De Costa Ricaanse president Chaves was nog meer uitgesproken. "Als ze ons importheffingen opleggen, raken ze ons hard", zei hij in een toespraak.
Wat Midden-Amerikaanse landen terugkrijgen voor de al dan niet tijdelijke opvang van door de VS uitgezette migranten, is niet duidelijk. Maar dat Trump ermee geholpen is, is kraakhelder.
Het direct terugsturen van migranten naar landen als Syrië en Iran is niet mogelijk vanwege de gebrekkige diplomatieke relaties en ook landen als China zijn terughoudend in het opnemen van uitgezette landgenoten. Daarnaast willen veel migranten uit deze landen niet terug, uit angst voor bijvoorbeeld politieke vervolging.
Onder internationale regels waar de VS zich aan heeft verbonden, moeten mensen in de VS asiel kunnen aanvragen als zij in hun thuisland vervolgd dreigen te worden. Maar door ze direct uit te zetten naar een ander land wordt deze internationaal wettelijke verplichting omzeild.
Zo kon het dus dat de Iraanse vrouw in het Panamese hotel naar een opvangkamp in de jungle werd gestuurd: uitgezette migranten die weigeren terug te gaan, worden in de Darién vastgehouden tot een land ze wil opnemen.
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws