Via het YouTubekanaal Fabchannel zijn sinds afgelopen zomer optredens in de Amsterdamse popzaal uit de periode 2000-2009 terug te zien. Dat betekent heerlijk nostalgisch scrollen tussen The War on Drugs, Lily Allen, MGMT en andere artiesten die het geluid van de jaren nul bepaalden.
is popredacteur van de Volkskrant.
U heeft het misschien niet doorgehad, maar zo rond het einde van de zomer van 2024 ging er een schatkist open. Althans, voor muzieknerds met een hang naar nostalgie. Ergens in de krochten van poppodium Paradiso in Amsterdam dook een stapel harde schijven op, met daarop de opnamen van meer dan duizend optredens die in de periode 2000-2009 in de vermaarde concertzaal hebben plaatsgevonden.
Sindsdien verschijnen die opnamen mondjesmaat op YouTube, een paar per week. Daardoor kunt u nu in verrassend goede geluidskwaliteit de liveshow van de Black Eyed Peas uit 2004 terugkijken, of The War on Drugs in 2008 in de kleine bovenzaal, nog met hun oude gitarist Kurt Vile.
In de jaren nul was de sfeer bij een concert echt anders dan nu, zie je bij het bekijken van de opnamen. De sigarettenrook hangt in de lucht en niemand pakt zijn telefoon om te filmen: het droombeeld waar de oudere concertganger nog vaak naar verwijst. Maar vooral de intimiteit van de optredens maakt de filmpjes op het YouTubekanaal van Fabchannel zo bijzonder.
Artiesten die in de jaren nul in Paradiso kwamen optreden, waren meestal niet gewend om gefilmd te worden en door de onopvallende camera’s vergaten ze vaak dat ze werden vastgelegd. De video’s zijn daardoor echt een opname van een moment tussen artiest en publiek, en vanachter je computerscherm voel je je soms bijna een voyeur.
Zo’n beetje ieder optreden in de Amsterdamse zaal begin deze eeuw werd opgenomen. Door het hele pand ligt bedrading en hangen camera’s. Het geluid wordt vanzelfsprekend tijdens een optreden gemixt, maar in Paradiso kan het ook meteen opgenomen worden. Er zat zelfs een regiestudio in het pand. Dat kwam door het enthousiasme en de eigenwijze vastberadenheid van vooral één man: Justin Kniest.
Kniest werkte destijds voor Paradiso en werd gegrepen door de gloednieuwe mogelijkheid om beelden en geluid online te delen met wie het maar zien en horen wilde. ‘Eigenlijk is het zonde dat als een band maar één avond in Paradiso stond, dat optreden alleen de vijftienhonderd mensen in de zaal bereikte, en dat was het dan’, zegt Kniest.
Als je er niet bij was, heb je pech en dat is ook zonde voor de artiest. ‘Paradiso is een toffe zaal, de sfeer van je optreden wordt er automatisch bijzonder’, zegt Kniest. Artiesten zouden de opnamen dus goed kunnen gebruiken ter promotie van hun muziek.
Dus begon Kniest in 2000 Fabchannel. YouTube bestond nog niet, dus verzamelde Kniest mensen om zich heen die het voor elkaar kregen om de filmpjes op de site van Paradiso te zetten. Met het geluid zat het van begin af aan al goed, daar is een concertzaal immers op ingericht, maar het beeld van die eerste video’s is nog behoorlijk donker en vaag. In de eerste jaren gebruikte Fabchannel nog oude beveiligingscamera’s voor het filmen. Later werden dat full hd-camera’s, voor die tijd van ongekende kwaliteit.
Sinds Kniest de harde schijven in handen heeft, sluit hij zichzelf iedere week een paar dagen op in zijn zolderstudio om het geluid en het beeld nog wat op te krikken, de setlijsten uit te puzzelen en de opnamen op het nieuwe Fabchannel-YouTubekanaal te uploaden. Hij werkt inmiddels niet meer voor Paradiso, maar uploadt de video’s onder de vlag van Fabchannel, wat altijd al een onafhankelijke organisatie was. Paradiso brandt haar vingers liever niet aan het mogelijke juridische wespennest omtrent de muziekrechten.
‘Ik kreeg na het terugkijken van die opnamen de onweerstaanbare drang om ze te delen’, zegt Kniest. De enthousiaste reacties maken het voor hem de moeite waard, bijvoorbeeld van mensen die jarenlang zochten naar beelden van een bepaald concert. ‘De concerten uit die jaren zijn een soundtrack voor veel gen X’ers’, zegt Kniest.
De regiestudio is inmiddels een kleedkamer geworden. Volgens Jurry Oortwijn van Paradiso is Fabchannel weliswaar een waardevol onderdeel van het verleden van Paradiso, maar hoort het niet bij de toekomst. ‘Wij zijn toch het best in mensen bij elkaar brengen en concerten in het echt te presenteren’, zegt hij.
Die ervaring is toch niet helemaal te vangen in een video.
Volgens Kniest wist Colvin niet dat ze gefilmd werd; haar management vertelde het de zangeres pas achteraf. Misschien komt het daardoor dat dit bijna pijnlijk intieme concert zo raakt.
MGMT heeft als band een raar carrièrepad bewandeld. Hun per ongeluk erg succesvolle eerste album duwde ze in een radiovriendelijk hokje waar ze zich nooit helemaal thuis hebben gevoeld. Pas in 2018 raakten ze weer in het reine met zichzelf, maar tijdens dit optreden zijn ze net ná dat eerste album nog ontzettend enthousiast, speels en goed.
Damien Rice is een meester in het live opbouwen van zijn liedjes. Bij het bekijken van dit optreden kun je precies zien hoe hij dat doet, en aan het publiek (dat in deze opname wat nadrukkelijker aanwezig is) hoor je precies hoe goed dat werkt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant