Het Openbaar Ministerie heeft in maart 2022 rechtmatig journalisten van De Correspondent afgeluisterd. Dat oordeelt de rechtbank Den Haag in een zaak die was aangespannen door het journalistieke platform.
Journalisten van De Correspondent voerden drie jaar geleden een gesprek met Sywert van Lienden, Bernd Damme en Camille van Gestel voor een reconstructie over de mondkapjeszaak. In de zaal waar het gesprek plaatsvond, hing opnameapparatuur. Die was daar geplaatst nadat het OM bij het aftappen van de telefoon van Van Lienden had vernomen dat de ontmoeting zou plaatsvinden.
Met de afluisteroperatie maakte het OM inbreuk op het journalistieke recht op bronbescherming, stelt de rechter, maar dat was verdedigbaar vanwege het strafrechtelijk belang bij waarheidsvinding.
Het Openbaar Ministerie werkte het afgeluisterde gesprek uit en stuurde het proces-verbaal in oktober 2023 aan de advocaten van de verdachten. Maar hiervoor gaf de rechter-commissaris pas vier maanden later toestemming. De rechter stelt dan ook dat het OM op dit vlak wel onrechtmatig heeft gehandeld.
Ook had het OM de journalisten eerder op hoogte "kunnen en moeten brengen van het afluisteren". De schadevergoeding die De Correspondent had geëist, wijst de rechter niet toe. Het nieuwsmedium heeft de geleden schade niet voldoende toegelicht, aldus de rechter.
Aan het begin van de coronapandemie in 2020 kampt Nederland met een tekort aan mondkapjes. Sywert van Lienden zegt dat hij kan helpen om mondkapjes te regelen "voor de helden in de zorg".
Van Lienden zegt in de media veelvuldig dat hij tientallen miljoenen mondkapjes kan leveren via de Stichting Hulptroepen Alliantie, zonder winstoogmerk. Hij sluit een deal met de overheid: voor 100 miljoen euro worden 40 miljoen mondkapjes uit China geleverd.
De deal loopt uiteindelijk niet via die stichting, maar via een commercieel bedrijf van Van Lienden en twee compagnons. Zij strijken miljoenen euro's winst op. Nadat dit naar buiten is gekomen, worden Van Lienden en Damme ontslagen bij de stichting. Van Gestel stapt zelf op.
Slechts een klein deel van de 40 miljoen mondkapjes wordt gebruikt. De rest blijft in de opslag liggen of wordt na aangepaste regels alsnog afgekeurd.
Eerder deze maand oordeelde de rechtbank Amsterdam dat Van Lienden, Damme en Van Gestel 20,7 miljoen euro moeten terugbetalen aan de Stichting Hulptroepen Alliantie (SHA). Dat is de winst die het drietal maakte na een deal met de overheid om mondkapjes te leveren.
Van Lienden, Damme en van Gestel handelden volgens de rechter als bestuurder niet in het belang van de stichting. "Zij hebben hun persoonlijk belang om geld te verdienen aan de mondkapjesovereenkomsten zwaarder laten wegen dan het belang van de SHA en ten koste van deze vrijwilligersorganisatie een miljoenenwinst opgestreken."
Binnenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws