De VN-top over biodiversiteit, die afgelopen najaar in Colombia als een nachtkaars uitging, is dinsdag hervat in Rome. Nog een keer doen de betrokken landen een poging het geld bijeen te brengen dat nodig is om de teloorgang van de natuur te stoppen.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over het Middellandse Zeegebied en migratie, natuur en milieu.
De onderhandelingen zijn urgent, vanwege het enorme biodiversiteitsverlies in de wereld: sinds 1970 zijn de populaties van wilde gewervelde dieren met 73 procent gekrompen, becijferde het Wereldnatuurfonds eind vorig jaar.
Bovendien is de COP16.2 (een afkorting van Conference of the Parties) een kans voor de Verenigde Naties om te laten zien wat ze waard zijn in een tijd waarin de Amerikaanse president Donald Trump de internationale samenwerking de rug toekeert, bijvoorbeeld door zijn land terug te trekken uit het klimaatakkoord van Parijs.
‘Dit zijn de eerste milieu-onderhandelingen van het jaar, in een andere geopolitieke context dan voorheen’, zegt An Lambrechts, die als hoofd van de Greenpeace-delegatie aanwezig is in Rome. ‘Wat hier gebeurt, kan de toon zetten voor de rest van het jaar.’
De biodiversiteitstop draait vooral om de financiering van wereldwijde natuurbescherming. In 2022 spraken 195 VN-landen af dat ze hiervoor 200 miljard dollar per jaar willen uittrekken. Sindsdien is er echter niet veel vooruitgang geboekt met het bijeenbrengen van dat bedrag.
De COP16 in de Colombiaanse stad Cali leverden afgelopen november een aantal belangrijke uitkomsten op. Zo kunnen bedrijven die profiteren van genetische bronnen uit de natuur – bijvoorbeeld doordat ze planten gebruiken voor het ontwikkelen van medicijnen – vrijwillig 1 procent van hun winst afdragen aan het behoud van biodiversiteit. Ook krijgen inheemse volkeren en lokale gemeenschappen meer zeggenschap over natuurbescherming.
Twee weken bleken echter niet genoeg om de besprekingen in Colombia helemaal tot een einde te brengen. Steeds meer delegaties stapten op het vliegtuig naar huis, totdat er geen quorum meer was om beslissingen te nemen.
Nu is het dus tijd voor een nieuwe ronde in Italië. ‘Deze keer zijn de delegaties klein gehouden, zodat ze snel grote stappen kunnen zetten’, vertelt Maxime Eiselin, expert van de internationale natuurorganisatie IUCN. ‘Hoe meer delegatieleden, hoe meer je moet afstemmen, en hoe langer het duurt.’
In Rome spitsen de onderhandelingen zich toe op enkele grote meningsverschillen tussen ontwikkelingslanden en ontwikkelde landen. Terwijl de rijkere landen het liefst leningen willen verstrekken voor natuurbescherming, hebben ontwikkelingslanden liever giften. ‘Ze hebben vaak al veel schulden, en willen die schuldenberg niet verder vergroten’, zegt Eiselin. ‘En ze benadrukken ook dat het stoppen van biodiversiteitsverlies geen verdienmodel oplevert.’
Van de beoogde 200 miljard is een deel specifiek bestemd voor ontwikkelingslanden: 20 miljard per jaar vanaf 2025, en 30 miljard vanaf 2030. Dat bedrag is nog lang niet bij elkaar: twaalf landen zegden in totaal 383 miljoen dollar toe voor het nieuwe fonds dat is opgezet voor het halen van de biodiversiteitsdoelen. ‘Daarom is deze top erg spannend’, zegt Eiselin. ‘Want 2025, dat is nu.’ Nederland beloofde overigens nog niets.
An Lambrechts van Greenpeace benadrukt dat de tijd dringt om de achteruitgang van de biodiversiteit te stoppen. ‘In deze biodiversiteits- en klimaatcrisis kunnen we ons geen vertraging veroorloven’, zegt zij. ‘Voor ons is het vooral belangrijk dat dit geld er komt. Maar de onderhandelingen gaan momenteel over de architectuur: komt er een nieuw fonds of niet? De Afrikaanse landen willen dat graag, omdat het huidige fonds te traag en bureaucratisch zou zijn.’
Het Nederlandse ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur laat weten dat ‘donorlanden’ zoals Nederland ‘zich niet kunnen vinden in een extra fonds’. Staatssecretaris Jean Rummenie (BBB) is niet aanwezig bij de VN-top, omdat ‘er geen ministerieel gedeelte is voorzien’ en er ‘geen parallel programma met netwerkevenementen voor bewindspersonen is’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant