Experts van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) maken in het noordwesten van de Democratische Republiek Congo jacht op een raadselachtige ziekte die al 431 mensen heeft getroffen. Van zijn er 53 overleden. De ziekte lijkt te zijn begonnen toen drie kleuters van het karkas van een vleermuis aten.
Maarten Keulemans is wetenschapsredacteur bij de Volkskrant, gespecialiseerd in klimaat en microleven.
Sindsdien duiken er in het gebied gevallen op van kinderen en volwassenen met koorts, braken, diarree, spierpijn en hoofdpijn en soms bloedneuzen, bloed uit de ogen en bloedbraken. Een ziektebeeld dat doet denken aan ebola, maar het niet is: tests van dertien patiëntenmonsters toonden geen ebola- of het verwante marburgvirus aan.
‘De snelle ziekteprogressie wekt zorgen over een ernstige infectieuze of toxische veroorzaker’, noteert de WHO dan ook in een weekrapport. De organisatie spreekt van een ‘significant risico voor de volksgezondheid’.
Experts onderzoeken nu een trits andere kandidaten: malaria, voedsel- of watervergiftiging, tyfus en hersenvliesontsteking, of wellicht een nog onbekende ziekmaker. Een vorige, op het oog griezelige uitbraak in de Democratische Republiek Congo bleek uiteindelijk een mengelmoes van normale luchtweginfecties en malaria.
Het gaat om twee uitbraken, op meer dan honderd kilometer van elkaar, waartussen het verband nog niet duidelijk is. De eerste uitbraak begon vorige maand in het dorp Boloko, in de noordwestelijke provincie Équateur. Drie kleuters overleden toen aan bloederkoorts, kort nadat ze van een dode vleermuis hadden gegeten. In de dagen die volgden waren er meer ziektegevallen, vooral bij kinderen. Inmiddels zijn er rond het dorp twaalf zieken bekend, van wie er acht overleden.
Ruim een week later begonnen er ook mensen ziek te worden in Bomate, een dorp veel verderop. Onbekend is of het om dezelfde ziekte gaat, maar de overeenkomsten zijn opvallend: een tropenkoorts met veel pijn en soms bloedverlies uit neus, darmen en ogen, waarna de patiënt overlijdt. Bij de laatste officiële telling, ruim een week geleden alweer, waren er 419 ziektegevallen, van wie 45 met dodelijke afloop.
Wat niet helpt is dat de uitbraak plaatsvindt op het slecht begaanbare, dunbevolkte platteland, ver verwijderd van grote ziekenhuizen en laboratoria. Bovendien wordt het land verscheurd door de oorlog tussen rebellengroep M23 en het Congolese leger, al wordt die oorlog honderden kilometers verderop uitgevochten.
De link naar de dode vleermuis trekt de aandacht, omdat Afrikaanse vleermuizen drager kunnen zijn van allerlei ziektekiemen. Zo wordt aangenomen dat marburg en ebola, maar ook minder bekende gevaarlijke virussen zoals het henipa-virus en het pararubula-virus van vleermuizen komen.
Lichtpuntje is overigens wel dat dergelijke virussen doorgaans pas besmettelijk zijn voor andere mensen als de patiënt doodziek in het ziekenhuis ligt. Dat maakt de ziektes iets makkelijker in te dammen, omdat hij goed herkenbaar is.
Omgerekend zou de ziekte neerkomen op een overlijdensrisico van 12,3 procent, ofwel een op de acht patiënten. Maar gezondheidsexperts wijzen erop dat zo’n cijfer niet erg betrouwbaar is. Zo kunnen er ook veel minder zieke patiënten onder de radar blijven, of is denkbaar dat er bij de doden ook patiënten met heel andere aandoeningen zitten.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant