Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
Oekraïne heeft groen licht gegeven voor een akkoord met de Verenigde Staten over het delen van de inkomsten van grondstoffen uit Oekraïense bodem. Dat melden meerdere media, waaronder The Financial Times, op basis van anonieme Oekraïense functionarissen. De Amerikaanse president Donald Trump heeft het voortduren van de militaire steun aan Kyiv afhankelijk gemaakt van een akkoord.
Trump aast al langer op Oekraïense bodemschatten, waaronder zeldzame aardmineralen als lithium en titanium. Hij heeft (ten onrechte) gesteld dat de Verenigde Staten 350 miljard dollar aan steun aan Oekraïne hebben geleverd en wilde daarom 500 miljard dollar aan grondstoffen.
Die eis zouden de Amerikanen volgens The Financial Times, dat de definitieve versie van het akkoord heeft ingezien, hebben laten varen. Daarmee zou de weg vrij zijn geweest voor Oekraïne om akkoord te gaan. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zei eerder niets te ondertekenen ‘wat door de komende tien generaties moet worden betaald’.
Oekraïne zou hebben toegezegd een fonds op te richten waarin het 50 procent van de inkomsten van de verkoop van grondstoffen zal storten. Met dat fonds moet worden geïnvesteerd in toekomstige projecten in Oekraïne. Hoe groot het Amerikaanse aandeel in het fonds wordt, staat niet in het akkoord.
Hoewel Oekraïne erop hamerde dat de VS veiligheidsgaranties in het vooruitzicht zouden stellen in ruil voor de delfstoffen, valt ook daarover niets te lezen in het akkoord. De Amerikaanse minister van Financiën, Scott Bessent, zei onlangs dat een grondstoffendeal een garantie van de VS is ‘om zwaar te investeren in de economische toekomst’. Hij sprak over een ‘economische veiligheidsgarantie’.
Mogelijk wordt het akkoord nog deze week getekend. Twee ingewijden meldden aan persbureau Reuters dat Zelensky deze vrijdag daarvoor naar Washington zal reizen. Trump bevestigde later dat Zelensky dat van plan is. Hij zei eveneens dat hij een akkoord wil sluiten met Rusland over toegang tot diens aardmetalen. Het Kremlin zei eerder deze week al dat Rusland over meer aardmetalen beschikt dan Oekraïne, waar het de VS mogelijk van mag meeprofiteren.
Thom Canters
Lees hier ook: Kyiv zou akkoord zijn met grondstoffendeal met VS; maar rekent Trump zich niet onterecht rijk?
De Britse premier Keir Starmer heeft toegezegd per 2027 de defensieuitgaven van zijn land te verhogen naar 2,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp). De belofte komt twee dagen voor Starmers bezoek aan de Amerikaanse president Donald Trump, die wil dat Europese Navo-lidstaten meer geld aan defensie uitgeven en een grotere rol op zich nemen in de steun voor Oekraïne.
De aankondiging dat de Britse defensie-uitgaven naar 2,5 procent gaan, is niet nieuw; sinds zijn aantreden spreekt hij over een ‘rotsvaste toezegging’ van zijn regering. Tegelijkertijd weigert Starmer vooralsnog een datum op de verhoging te plakken. Eerder noemde hij het ‘niet serieus’ om ‘gewoon een willekeurige datum te kiezen’.
Nu Trump het startschot heeft gegeven voor het ‘zo snel mogelijk’ beëindigen van de oorlog in Oekraïne, beraden Europese bondgenoten van Kyiv zich op hoe ze zelfstandig de veiligheid op het continent kunnen waarborgen. ‘We moeten Oekraïne steunen, want als we geen duurzame vrede bereiken, zullen de economische instabiliteit en de bedreigingen voor onze veiligheid alleen maar groter worden’, zo verdedigde Starmer zijn besluit vandaag in het Britse Lagerhuis.
Het VK geeft op dit moment 2,3 procent van zijn bbp uit aan defensie. Om 2,5 procent te halen, moet er binnen nu en 2027 omgerekend ruim 16 miljard euro erbij. Starmer is van plan dat te bekostigen met bijna een halvering van de uitgaven aan buitenlandse hulp. ‘In tijden als deze moet de verdediging en veiligheid van het Britse volk altijd vooropstaan, aldus Starmer. Uiterlijk 2034 moet de 3 procent aangetikt worden.
De percentages waar Starmer nu over rept, komen lang niet in de buurt van de 5 procent die Trump heeft geopperd. Volgens Trump moet Europa een stuk meer uitgeven aan haar eigen veiligheid, in plaats van te profiteren van de Amerikaanse defensie-uitgaven. Bovendien heeft beweerd dat de VS 200 miljard dollar meer steun hebben gegeven aan Oekraïne dan Europa. In werkelijkheid ligt de Europese steun aan Oekraïne hoger dan die van de Amerikanen.
Thom Canters
Het Oekraïense parlement heeft vandaag een motie aangenomen die verklaart dat president Volodymyr Zelensky is verkozen tijdens ‘vrije, transparante en democratische’ verkiezingen. Gisteren, op de dag dat Rusland drie jaar geleden Oekraïne binnenviel, brachten onvoldoende parlementariërs hun stem uit.
De Amerikaanse president Donald Trump stelde recentelijk onterecht dat Zelensky een ‘dictator’ is die zonder de steun van het Oekraïense volk nog aan de macht is. De motie is te zien als een reactie op deze uiting. De ambstermijn van Zelensky liep eigenlijk in mei 2024 af, maar volgens de Oekraïense grondwet mogen er geen nieuwe verkiezingen plaatsvinden tijdens een oorlog.
Gisteren namen onverwacht 54 parlementsleden niet deel aan de stemming, onder wie 38 partijgenoten van Zelensky. Het is onduidelijk waarom zij zich gisteren van stemming onthielden. Vandaag stemden 268 van de 450 parlementsleden voor de motie, die exact dezelfde tekst heeft als de motie van gisteren.
Frank Rensen
Als de oorlog in Oekraïne nu tot een einde zou komen, kost de wederopbouw van het land meer dan 500 miljard euro. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van de Verenigde Naties, de Europese Commissie, de Wereldbank en Oekraïne zelf. Het bedrag is drie keer hoger dan het Oekraïense bbp van 2024.
De onderzoekers hebben geprobeerd te berekenen hoe groot de totale schade is aan onder meer de Oekraïense infrastructuur en de handelsinkomsten die het land is misgelopen door de oorlog. Alleen al voor het ruimen van het puin dat is ontstaan door Russische raketaanvallen, zal Oekraïne volgens hen zo’n 12,5 miljard euro moeten reserveren.
De publicatie van het onderzoek valt samen met besprekingen tussen de VS en Rusland over een mogelijk einde van de oorlog. Die gesprekken vonden vooralsnog plaats zonder betrokkenheid van de Europese Unie en Oekraïne zelf.
Wel onderhandelen Washington en Kyiv over Amerikaanse toegang tot zeldzame aardmetalen in Oekraïne. Het zou daarbij gaan om het leveren van militaire steun door de VS in ruil voor honderden miljarden euro’s aan Oekraïense grondstoffen. Een akkoord hierover zou nabij zijn; volgens de Oekraïense vicepremier Olha Stefanisjyna zijn ‘bijna alle belangrijke details afgerond’.
Betrokkenen vertellen Axios echter dat er in de laatste conceptversie van een mogelijk akkoord geen concrete financiële toezeggingen staan over Amerikaanse steun, alleen dat Washington ‘een verlangen heeft’ om Oekraïne ‘vrij, soeverein en veilig’ te houden.
Frank Rensen
Als het aan de Duitse minister van Financiën Jörg Kukies ligt, wordt Rusland niet meer toegelaten tot de G7, de club van belangrijkste industrielanden. Dat zei Kukies in een interview met persbureau Reuters.
De Duitse bewindsman reageert daarmee op een wens van de Amerikaanse president Donald Trump, die recentelijk opriep tot terugkeer van Rusland bij de G7. Nadat Rusland de Krim had geannexeerd in 2014, werd Rusland daarvan uitgesloten. Trump noemde dat onlangs ‘een fout’.
De Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Noël Barrot heeft de terugkeer van Moskou tot de G7 eveneens uitgesloten. Hij noemde een Russische toetreding ‘ondenkbaar’.
‘De veroordeling door de G7 van de Russische agressie is heel duidelijk’, zei Jörg Kukies. ‘Vooral op de derde verjaardag van de brute aanval van Rusland.’
De G7-landen moeten unaniem instemmen met een voorstel tot toetreding van een land. Volgens Kukies zal Trumps voorstel de vereiste unanimiteit niet halen.
Vandaag reist de Duitse bewindsman naar Kaapstad voor een top van ministers van Financiën uit de ‘groep van 20’. De Amerikaanse minister Scott Bessent is daarbij niet aanwezig, naar eigen zeggen vanwege ‘verplichtingen in Washington’.
De economische spanningen tussen de VS en de EU zijn recentelijk toegenomen door Trumps plannen om importheffingen te introduceren op Europese goederen. Kukies wil een handelsoorlog met de VS vermijden: ‘Daar heeft niemand belang bij.’
Frank Rensen
Europa mag deelnemen aan de gesprekken over het beëindigen van de oorlog in Oekraïne. Dat heeft de Russische president Vladimir Poetin maandag gezegd. Moskou en Washington voeren momenteel onderhandelingen in Saoedi-Arabië, maar voor Europa of Oekraïne was er tot nu geen plaats aan de onderhandelingstafel.
‘De Europeanen, maar ook andere landen, hebben het recht en de kans om deel te nemen. We zullen dit respecteren’, aldus Poetin tijdens een televisie-uitzending.
Volgens de Russische president besloten de Europese landen zelf de banden met Rusland op te zeggen na het begin van de invasie in Oekraïne drie jaar geleden. Maar volgens Poetin is de Europese deelname aan het onderhandelingsproces ‘noodzakelijk’.
Belga
De Poolse luchtmacht heeft dinsdagochtend vliegtuigen ingezet om de veiligheid van het Poolse luchtruim te garanderen tijdens een Russische luchtaanval op Oekraïne. In heel Oekraïne klinkt het luchtalarm.
Volgens de Oekraïense autoriteiten wordt de hoofdstad Kyiv aangevallen met kruisraketten. 'Het luchtalarm houdt aan. Blijf in schuilkelders totdat het gevaar is geweken', zo zegt de militaire administratie van de regio Kyiv in een bericht op het platform Telegram. Bij de aanval raakte een 44-jarige vrouw gewond en werden diverse huizen beschadigd, zo meldde de gouverneur van de regio.
Het Russische ministerie van Defensie meldde dat er in de nacht van maandag op dinsdag 19 Oekraïense drones zijn vernietigd.
ANP, Belga
De ontmoeting tussen president Donald Trump en Emmanuel Macron in Washington heeft ‘substantiële vooruitgang’ gebracht, zo zei de Franse president maandagavond. Zo zou zijn gesproken over Amerikaanse veiligheidsgaranties voor een Europese vredesmacht die een bestand in Oekraine zou moeten bewaken.
Lees hier het volledige artikel van Frankrijk-correspondent Eline Huisman.
De Verenigde Staten zijn er niet in geslaagd om een omstreden oproep tot vrede in Oekraïne erdoorheen te krijgen bij de Verenigde Naties (VN). In de resolutie lieten de Amerikanen het na om de Russische agressie te veroordelen. Nadat Europese amendementen waren toegevoegd die dat wel deden, kon het voorstel wel op een meerderheid rekenen. De VS onthielden zich uiteindelijk van stemming.
De uitkomst van dergelijke stemmingen in de Nationale Vergadering van de VN zijn niet bindend. Wel vormen de resoluties graadmeters voor de publieke opinie op het wereldtoneel.
In de originele resolutie betreurden de VS de verliezen tijdens het ‘Rusland-Oekraïneconflict’, en riepen ze op tot een snel einde aan de oorlog en een langdurige vrede. Omdat Rusland daarin niet werd veroordeeld, voegden Europese lidstaten daar amendementen aan toe. Daarin spreken ze onder meer van een invasie, herhalen ze de VN-steun voor de ‘soevereiniteit, onafhankelijkheid, eenheid en territoriale integriteit van Oekraïne’.
Een meerderheid van de lidstaten heeft eveneens gestemd voor een Oekraïense resolutie die oproept tot de onmiddellijke terugtrekking van de Russische troepen uit Oekraïne. Ingewijden zeiden gisteren tegen persbureau AP dat de VS Oekraïne tevergeefs onder druk hebben gezet om de resolutie in te trekken.
Jasper Daams
Westerse leiders hebben maandag Oekraïne en president Volodymyr Zelensky een hart onder de riem gestoken door Kyiv te bezoeken. De leiders van onder andere Canada, Spanje, de Baltische staten en de Europese Unie prezen Zelensky publiekelijk.
Lees hier het volledige artikel van Stieven Ramdharie.
EU-buitenlandchef Kaja Kallas hoopt van lidstaten snel goedkeuring te krijgen voor haar plan voor extra militaire steun aan Oekraïne. Het plan behelst onder meer de levering van extra luchtverdedigingssystemen, raketten, drones, munitie en training van militairen. Kallas zei op een persconferentie na afloop van een bijeenkomst met de Europese buitenlandministers ‘brede steun' voor haar voorstel te proeven.
Nieuwssite Politico berichtte vorige week dat Kallas werkt aan het plan, ter waarde van 20 miljard euro – en mogelijk meer, aldus ingewijden. Tot dusver gaf de EU in totaal 62 miljard euro aan wapens aan Oekraïne sinds het uitbreken van de oorlog, vandaag drie jaar geleden.
Om te voorkomen dat lidstaten kunnen dwarsliggen, wil Kallas het bedrag niet uit een EU-potje halen. Zo toonde Hongarije zich in het verleden al eens een sta-in-de-weg voor steun aan Kyiv. In plaats daarvan worden individuele bijdragen van lidstaten ditmaal naar verluidt gebundeld.
Kallas zelf zei vandaag dat in het voorstel geen concrete bedragen worden genoemd, en dat het aan de regeringsleiders is om te bepalen hoeveel ze bijdragen. Als het aan de voormalgie premier van Estland ligt, nemen de lidstaten een deel van de militaire kosten op zich op basis van een percentage van hun bruto binnenlands product. In plaats van geld mogen ze ook extra materieel leveren en militairen trainen.
Kallas wil dat de Europese buitenlandministers op 6 maart een besluit nemen over het plan. Dan vindt een ingelaste top plaats met regeringsleiders van de lidstaten. Over lidstaten die langer de tijd nodig zouden hebben om tot een beslissing te komen, was Kallas helder. ‘Het probleem is dat we geen tijd hebben en daarom dring ik er echt op aan dat we op 6 maart beslissingen kunnen nemen.’
Jasper Daams
Het Verenigd Koninkrijk heeft een nieuwe reeks strafmaatregelen tegen Rusland aangekondigd. Het gaat volgens de Britse premier Keir Starmer om het ‘grootste sanctiepakket’ sinds de Russische invasie in Oekraïne, vandaag drie jaar geleden. De lidstaten van de Europese Unie werden het eerder vandaag ook al eens over nieuwe sancties.
De Britse sancties richten zich onder meer tegen de zogeheten Russische schaduwvloot - de verouderde olietankers waarmee Rusland het westerse prijsplafond op Russische olie omzeilt. Veertig schepen worden toegevoegd aan een zwarte lijst, waarop al 93 tankers staan.
Ook wordt het verboden zaken te doen met een Kazachse bank die diensten zou leveren aan Rusland. Datzelfde geldt ook voor buitenlandse bedrijven, waaronder uit China, die goederen zouden leveren die Rusland militair in kan zetten.
Rusland is vanwege de westerse sancties uitgeweken naar China en India, die nu de belangrijkste handelspartners zijn. Bovendien lukt het Rusland om met de schaduwvloot alsnog olie te verkopen boven de maximumprijs van 60 dollar per vat die westerse landen hebben ingesteld. Tegelijkertijd importeert de EU nog altijd Russisch gas. Vorig jaar ging het om een bedrag van 21,9 miljard euro, becijferde het Centre for Research on Energy and Clean Air. Dat is minder dan de financiële steun die de EU het afgelopen jaar apart zette voor Oekraïne (18,7 miljard euro).
Starmer kondigde de maatregelen aan in een virtuele toespraak op een top in Kyiv over de steun voor Oekraïne. Daar sprak hij ook over de vredesonderhandelingen met Rusland. ‘We moeten onze collectieve kracht inzetten om vrede te bereiken’, aldus de premier. ‘President Trump heeft de afgelopen weken een wereldwijde discussie in gang gezet en daarmee een opening gecreëerd.’ Hij herhaalde dat het VK bereid is troepen te leveren om toe te zien op het naleven van een staakt-het-vuren, mits dat gepaard gaat met Amerikaanse veiligheidsgaranties.
Thom Canters
De Franse president Emmanuel Macron reist vandaag naar Washington voor een werklunch met zijn Amerikaanse evenknie Donald Trump. De ontmoeting vindt plaats op aandringen van Macron, in een poging voor zowel Oekraïne als de Europese Unie een plaats te garanderen in de onderhandelingen over een einde aan de oorlog.
Ook zal Macron een voorstel presenteren voor de inzet van troepen in Oekraïne voor het bewaken van een staakt-het-vuren. Amerikaanse steungaranties zijn daarbij essentieel, zo stelt Parijs, onder meer in de vorm van transport en inlichtingen. De Parijse plannen zijn gemaakt in nauwe samenwerking met de Britten. Donderdag brengt ook de Britse premier Keir Starmer een bezoek aan Trump.
‘Ik zal hem zeggen dat je niet zwak kunt zijn tegenover president Poetin’, kondigde Macron onlangs al aan via sociale media. Het Elysée benadrukt dat de Franse president een van de weinige staatshoofden ter wereld is die ook tijdens het eerste mandaat van Trump al nauw met hem heeft samengewerkt.
Na de lunch volgt een gezamenlijke persconferentie van beide staatshoofden, vanavond rond acht uur Nederlandse tijd.
Eline Huisman
Amerikaanse en Oekraïense onderhandelaars zijn dicht bij een akkoord over Amerikaanse toegang tot Oekraïense grondstoffen. Volgens de Oekraïense vicepremier Olha Stefanisjyna zijn ‘bijna alle belangrijke details afgerond’. De Amerikaanse gezant Steve Witkoff, die betrokken is bij de gesprekken, zei gisteren al dat een akkoord mogelijk ergens deze week gesloten kan worden.
De VS azen op de 500 miljard dollar aan zeldzame aardmetalen als uranium, lithium en titanium in de Oekraïense bodem, in ruil voor Amerikaanse militaire steun en als vergoeding voor de hulp die de Amerikanen afgelopen drie jaar aan Oekraïne hebben gegeven in de oorlog met Rusland. Tot nu toe hebben de Amerikanen voor zo’n 64 miljard dollar aan wapensteun aan Kyiv verstrekt, naast grofweg 50 miljard dollar aan financiële en humanitaire steun.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky was aanvankelijk nog sceptisch over een deal: de waarde van de grondstoffen zou niet in verhouding staan tot de steun die de Amerikanen hebben gegeven. Afgelopen zondag zei hij echter dat Oekraïne ‘bereid is te delen’.
Thom Canters
Twitter bericht wordt geladen...
Precies drie jaar na de Russische invasie in Oekraïne hebben de Europese ministers van Buitenlandse Zaken ingestemd met het zestiende sanctiepakket tegen Rusland. De sancties omvatten onder meer een verbod op de invoer van Russisch (zuiver) aluminium en strafmaatregelen tegen een nieuwe reeks verouderde tankers waarmee Rusland het westerse prijsplafond op olie omzeilt, de zogeheten schaduwvloot.
Bovendien wordt het verboden om zaken te doen met dertien (lucht)havens die Rusland gebruikt om Europese sancties te omzeilen. Tegen 53 bedrijven zijn exportbeperkingen ingesteld voor zogeheten dual-usegoederen, die voor zowel civiele als militaire doeleinden kunnen worden gebruikt. Het gaat niet alleen om Russische, maar ook om onder meer Chinese bedrijven, die met het leveren van bijvoorbeeld chips bijdragen aan de oorlog tegen Oekraïne.
De goedkeuring van het sanctiepakket betrof slechts een formaliteit, omdat de ambassadeurs van de afzonderlijke lidstaten het er vorige week al over eens waren geworden.
Twitter bericht wordt geladen...
Eerder vandaag kondigde Commissievoorzitter Ursula von der Leyen, die in Kyiv is voor de herdenking van de Russische invasie, aan dat Oekraïne in maart 3,5 miljard euro aan Europese steun krijgt. Dat geld is afkomstig uit een speciaal steunfonds voor Oekraïne.
‘Europa is hier om Oekraïne op dit kritieke moment te versterken’, zei Von der Leyen maandag vanuit de Oekraïense hoofdstad. Naast financiële steun moet ook de ‘onmiddellijke levering van wapens en munitie’ worden versneld. ‘Dit zal de komende weken centraal staan in ons werk.’
In een gezamenlijke verklaring van Von der Leyen, EU-president António Costa en Europees parlementsvoorzitter Roberta Metsola benadrukken zij dat ‘Rusland en zijn leiders als enigen verantwoordelijk zijn voor deze oorlog en de wreedheden tegen de Oekraïense bevolking’. De Amerikaanse president Donald Trump schoof vorige week de schuld voor (het voortduren van) de oorlog in de schoenen van Oekraïne.
Thom Canters
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft op sociale media stilgestaan bij het begin van de Russische invasie in Oekraïne, maandag precies drie jaar geleden.
‘Drie jaar van verzet. Drie jaar dankbaarheid. Drie jaar van de absolute heldhaftigheid van Oekraïners’, schrijft Zelensky op X. ‘Ik bedank iedereen die het land verdedigt en steunt. Iedereen die voor Oekraïne werkt. Moge de herinnering aan allen die hun leven gaven voor ons land en ons volk eeuwig voortleven.’
Intussen zijn leiders van de westerse bondgenoten van Oekraïne in hoofdstad Kyiv gearriveerd voor de herdenking van de invasie. Op het treinstation werden onder anderen de Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen, EU-president António Costa, en de Canadese premier Justin Trudeau begroet door de Oekraïense buitenlandminister Andri Sybiha en Zelensky’s stafchef Andri Jermak.
Later vandaag zullen zij een top bijwonen met de leiders van andere bondgenoten van Oekraïne. Daarbij zal onder meer worden gesproken over het begin van de vredesonderhandelingen met Rusland, die door de Amerikaanse president Donald Trump in gang zijn gezet. Zowel de EU als Oekraïne zijn vooralsnog niet direct betrokken bij de gesprekken tussen de Verenigde Staten en Rusland.
Thom Canters
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van afgelopen week:
• De Oekraïense leider Zelensky is bereid het presidentschap op te geven, als zijn land dan mag toetreden tot de Navo. Ook zei hij zijn positie te willen opgeven voor vrede. ‘Als jullie mij van deze post weg willen hebben, ben ik bereid op te stappen, als dat vrede voor Oekraïne betekent’, reageerde Zelensky zondag in Kyiv tegenover journalisten. De Amerikaanse president Donald Trump noemde Zelensky eerder afgelopen week een ‘dictator’.
• De verbale aanval van Trump op Zelensky kwam nadat de Oekraïense president zijn Amerikaanse ambtsgenoot ervan had beschuldigd gevangen te zitten in een ‘bubbel van desinformatie’. Trump had beweerd dat Oekraïne de schuld draagt voor het beginnen van de oorlog, evenals voor het niet beëindigen daarvan.
• Een akkoord over Amerikaanse toegang tot grondstoffen in de Oekraïense bodem lijkt ophanden. Trumps gezant Steve Witkoff stelde vandaag dat de Verenigde Staten en Oekraïne komende week naar verwachting een overeenkomst zullen bereiken. Sinds het aantreden van president Trump vraagt Washington om toegang tot zeldzame Oekraïense aardmetalen en mineralen. Het land wil voor omgerekend 500 miljard dollar aan delfstoffen hebben, bij wijze van terugbetaling voor alle Amerikaanse steun.
Lees hier het volledige liveblog van afgelopen week terug.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant