De rechtbank Amsterdam heeft maandag aangifte gedaan vanwege de online intimidatie van een rechter. Hij had geoordeeld dat drie islamitische predikers welkom waren in Nederland, iets dat het kabinet wilde tegenhouden. ‘De intimidatie werd heel persoonlijk.’
is verslaggever van de Volkskrant. Ze schrijft onder meer over asiel, migratie en polarisatie.
Stemmen heeft geen zin meer, schrijft een anoniem account op X met ruim 20 duizend volgers in reactie op een uitspraak van de rechter. ‘Iedere beslissing waar u achter staat, zal worden teruggedraaid door deze bestendigende macht van de gevestigde orde. Wat nu, mensen?’
Haar volgers weten het wel. ‘De Franse revolutie bood destijds soelaas’, schrijft er een. ‘Een revolutie in oude stijl’, oppert een ander. ‘Misschien tijd om de macht te grijpen’, schrijft iemand met ruim tweeduizend volgers. ‘Ik weet het anders ook niet. Er zijn er genoeg hier om dat te doen.’
X is, zeker sinds de overname door Elon Musk, een onstuimig platform. Toch waaide de revolutionaire wind dit weekend wel heel hard. Die keerde zich niet alleen tegen de rechtspraak in het algemeen, maar vooral tegen de individuele rechter die donderdagavond een streep zette door het inreisverbod van drie islamitische predikers. Het kabinet wilde ze niet in Nederland toelaten, maar de rechter oordeelde anders.
De intimidatie ging zo ver dat de Rechtbank Amsterdam maandag besloot aangifte te doen, onder meer van doxing, het delen van privégegevens. ‘Dit werd heel persoonlijk’, zegt Bart van Meegen, president van de rechtbank. ‘Het ging niet inhoudelijk over de uitspraak, maar over de rechter, het werk van zijn vrouw, er werd gevraagd waar ze wonen. Daarmee is een grens overschreden.’
Het kabinet wilde voorkomen dat de drie predikers zaterdag en zondag zouden spreken op de Ramadan Expo in Utrecht omdat ze een gevaar voor de openbare orde zouden zijn. Maar dat besluit, zo oordeelde de rechter, was niet of nauwelijks onderbouwd.
De verantwoordelijke ministers Marjolein Faber (PVV, Migratie) en David van Weel (VVD, Justitie) hadden bovendien het advies van de eigen Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTV) in de wind geslagen. Die had juist geconcludeerd dat de drie mannen níét voldeden aan de criteria voor extremistische sprekers. Voor de rechter woog het NCTV-advies zwaar mee.
In reactie op de uitspraak sprak minister Faber van ‘een zwarte dag voor Nederland’. Zoals gebruikelijk zeilde Geert Wilders nog wat scherper aan de wind. ‘Wereldvreemde rechters zijn morele kompas compleet kwijt en laten haatpredikers toch ons land binnen. D66 kan tevreden zijn’, schreef hij vrijdagochtend op X, zonder erbij te vermelden dat D66 in de Tweede Kamer vóór het weren van de predikers stemde.
Al snel plaatste een account met meer dan 21 duizend volgers een foto van de rechter op X, als voorbeeld van ‘de rot in de rechterlijke macht’. In hetzelfde bericht, dat 280 duizend keer bekeken is, werd de naam van zijn vrouw en haar werkgever genoemd, een ngo. Op GeenStijl diepte een ‘reaguurder’ een overlijdensadvertentie op van de moeder van de rechter, waarmee bewezen kon worden dat hij inderdaad getrouwd is met de betreffende vrouw. De rouwadvertentie, waarin eveneens de namen van hun kinderen stonden, ging vervolgens weer rond op X.
Bij doxing wordt vaak gedacht aan het delen van adressen of telefoonnummers, maar het kan ook om andere informatie gaan waarmee mensen geïdentificeerd kunnen worden, zegt Barbara van Straaten, strafrechtadvocaat bij Prakken d’Oliveira. Dat deze gegevens vaak gewoon online vindbaar zijn, maakt niet uit. ‘Het gaat erom dat je ze niet mag gebruiken om mensen te intimideren of hinderen in hun werk.’
Doxing is sinds begin 2024 strafbaar. In de wet is ook opgenomen dat een eventuele straf hoger uitvalt als de gedoxte personen bijvoorbeeld rechters, politici, hulpverleners of journalisten zijn. ‘Omdat dat invloed kan hebben op de democratische rechtsstaat en zijn instituties’, zegt Van Straaten.
Op X werden de rechter of zijn vrouw vaak ‘antisemitisch’, ‘corrupt’ of ‘activistisch’ genoemd. Anderen trokken het breder. ‘De rechtspraak is een bedreiging voor ons land’, schreef iemand. ‘Vance had zo gelijk met zijn speech ‘het gevaar komt van binnenuit’’, reageerde een vrouw op het X-bericht van minister Faber, refererend aan de toespraak die de Amerikaanse vicepresident onlangs hield in München.
‘De druk op de rechtstaat neemt toe’, zegt rechtbankpresident Van Meegen. Deze gebeurtenis is daar volgens hem een voorbeeld van. ‘In de Tweede Kamer en in de media zijn de afgelopen weken al grote woorden gebruikt over deze predikers. De politiek blijft zitten in een frame dat door de rechter niet kon worden vastgesteld. Dan beginnen de politieke en juridische werkelijkheid te schuren. Het oordeel van de rechter wordt gezien als ook maar een mening.’
Dat de vrouw van de rechter bij een ngo werkt en zich online weleens heeft uitgelaten over bewindslieden in het kabinet Schoof of hete hangijzers als de oorlog in Gaza, mag niet uitmaken, aldus Van Meegen. ‘Dat zegt niets over de politieke overtuiging van de rechter. Het is juist extra kwalijk als een vrouw of kinderen erbij worden gehaald.’
Noch minister Van Weel, noch minister Faber hebben zich publiekelijk tegen de intimidatie van de rechter uitgesproken. ‘Ik houd het bij die feitelijke constatering’, zegt Van Meegen. ‘Wat ik wel wil zeggen: op ons allemaal rust een verantwoordelijkheid om de rechtsstaat in stand te houden. Daarbij hoort dat we respectvol met elkaar omgaan als rechtbank, advocaten, openbaar ministerie, maar zeker ook als politiek. We kunnen kritisch zijn tegen opzichte van elkaar, maar moeten elkaar niet diskwalificeren.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant