Westerse leiders hebben maandag Oekraïne en president Volodymyr Zelensky een hart onder de riem gestoken door Kyiv te bezoeken. De leiders van onder andere Canada, Spanje, de Baltische staten en de Europese Unie prezen Zelensky publiekelijk.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
De leiders gaven daarmee een krachtig signaal af aan de Amerikaanse president Donald Trump, die de Oekraïense president de laatste tijd onophoudelijk onder vuur neemt. De westerse leiders stonden in Kyiv stil bij het begin van de Russische invasie, maandag precies drie jaar geleden.
Door nieuwe sancties af te kondigen maakte de EU ook duidelijk dat ze Rusland zal blijven straffen voor de invasie, ondanks de onderhandelingen die Trump met Moskou is begonnen.
De Canadese premier Justin Trudeau, een van de dertien wereldleiders die deelnamen aan een herdenkingsceremonie en een solidariteitstop in de Oekraïense hoofdstad, prees Zelensky voor zijn ‘opmerkelijke persoonlijke moed, veerkracht en vastberadenheid’ in de afgelopen drie jaar.
Trump noemde de Oekraïense president vorige week nog een ‘dictator’ die de oorlog zou zijn begonnen. ‘Je blijft mij en tientallen miljoenen van mijn medeburgers thuis in Canada inspireren’, aldus Trudeau, die de afgelopen maand ook flink botste met Trump vanwege de fors verhoogde Amerikaanse importheffingen op goederen uit Canada.
De leiders kwamen in Kyiv per trein aan, nadat het Russische leger in de uren daarvoor de hoofdstad en andere steden had bestookt met onder andere 185 kamikazedrones. Terwijl de Amerikaanse Defensie-minister en Trumps nationale veiligheidsadviseur op zondag nog hadden geweigerd Rusland een agressor te noemen, sprak Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen duidelijke taal.
‘Rusland en zijn leiders zijn als enigen verantwoordelijk voor deze oorlog en de wreedheden tegen de Oekraïense bevolking’, aldus Von der Leyen en de EU-top in een verklaring. Na aankomst in Kyiv noemde zij de Russische aanval op Oekraïne ‘een wrede invasie’.
‘Wij zijn vandaag in Kiev, want Oekraïne is Europa’, aldus Von der Leyen, die werd vergezeld door António Costa, de president van de Europese Raad. ‘In deze strijd om te overleven, staat niet alleen het lot van Oekraïne op het spel. Het is het lot van Europa.’
De premier van Estland, Kristen Michal, benadrukte dat Oekraïne geen deal kan worden opgelegd om de oorlog te beëindigen. De Verenigde Staten nodigde Kyiv vorige week niet uit om deel te nemen aan de besprekingen met Rusland in de Saoedische hoofdstad Riyad. Ook maakte de Amerikaanse Defensie-minister Pete Hegseth duidelijk dat Oekraïne niet erop moet rekenen dat het gebieden terugkrijgt die Rusland nu bezet.
‘Het is alleen aan Oekraïne om de voorwaarden voor vrede te bepalen’, aldus Michal, die samen met de presidenten van Litouwen en Letland reisde. ‘Wij geloven in de overwinning van Oekraïne, maar het vereist actie. We moeten onze steun versnellen.’
Diverse landen grepen de herdenking van de invasie aan om de wapensteun aan het Oekraïense leger te vergroten, nu de Amerikaanse militaire steun onzeker wordt door de koerswijziging van Trump. Zo kondigde de Spaanse premier Pedro Sánchez een nieuw militair hulppakket aan van een miljard euro. Andere landen leveren voor honderden miljoenen aan luchtverdedigingssystemen, munitie, pantserwagens en F-16-trainers.
‘Wij moeten volhouden’, aldus de Deense premier Mette Frederiksen, die zo’n 270 miljoen euro aan wapens beloofde. ‘Meer wapens leveren. Sneller. Wat wij nu doen, zal doorslaggevend zijn voor toekomstige generaties in Oekraïne en Europa.’ De Europese landen lieten ook zien dat ze er niet over peinzen om de druk op Moskou te verlichten, om zo een vredesakkoord met het Kremlin sneller mogelijk te maken.
Zowel de Britten als de EU straften Moskou met nieuwe sancties. De serie sancties die het Verenigd Koninkrijk bekendmaakte, is de grootste tot nu toe. Behalve buitenlandse bedrijven, banken en Russische oligarchen, worden ook schepen die Russische olie op heimelijke wijze exporteren geraakt.
De sancties die de EU bekendmaakte, het zestiende pakket sinds de invasie, waren onder andere ook op deze ‘schaduwvloot’ gericht. ‘Dit pakket moet de collectieve druk op Rusland verder verhogen om zijn oorlog van agressie te beëindigen’, aldus Von der Leyen en haar collega’s in een verklaring.
De woorden die de EU-leiders gebruikten, vormen een schril contrast met de houding van het Witte Huis. De regering-Trump weigert al dagen een resolutie te steunen waarover maandag in de Algemene Vergadering van de VN wordt gestemd en waarin Rusland wordt veroordeeld voor de invasie. De VS willen dat de tekst wordt afgezwakt om Rusland niet voor het hoofd te stoten.
Een soortgelijke verklaring van de G7 stuit ook op weerstand van Washington, omdat Moskou wordt bestempeld als agressor. Het Kremlin was maandag vol lof over de veranderde Amerikaanse houding tegenover Rusland. Woordvoerder Dmitri Peskov sprak over ‘Washingtons pogingen om echt te begrijpen wat dit conflict heeft veroorzaakt’.
Rusland roept al jaren dat de pogingen van Oekraïne om lid te worden van de Navo, mede hebben geleid tot de ‘speciale operatie’ tegen Oekraïne, zoals Moskou de invasie noemt.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant