Techinvesteerder Prosus wil de Nederlandse maaltijdbezorger Just Eat Takeaway overnemen. Na een enorme klapper met het Chinese techbedrijf Tencent is de investeringsfirma op zoek naar een nieuw succesverhaal.
is economieredacteur van de Volkskrant.
‘Een van de beste investeringen ooit’, zo zien veel beurskenners de aankoop van bijna de helft van de aandelen van Tencent door het Zuid-Afrikaanse mediaconglomeraat Naspers in 2001. Destijds betaalde Naspers 32 miljoen dollar voor het Chinese techbedrijf. De waarde nu? 146 miljard dollar, zelfs nadat Naspers – via dochteronderneming Prosus – de afgelopen jaren meerdere keren Tencent-aandelen heeft verkocht. ‘Een pot met goud’, noemt ING-analist Marc Hesselink het.
Met de opbrengst wil Prosus Just Eat Takeaway (JET) overnemen, maakten de twee bedrijven maandagochtend bekend. De investeringsmaatschappij heeft een bod van 4,1 miljard euro op tafel gelegd. Het management van JET staat erachter. Een herhaling van het ongekende succes met Tencent ligt niet voor de hand, maar Prosus-topman Fabricio Bloisi ziet wel kansen om van het moederbedrijf van Thuisbezorgd ‘een Europese techkampioen te maken’.
Techkampioenen opbouwen is iets waar Prosus ervaring mee heeft. In 2001 was Tencent nog een vrijwel onbekende Chinese start-up, tegenwoordig is het in termen van beurswaarde het grootste bedrijf van China. Dat succes is vooral te danken aan WeChat, een in China alomtegenwoordige app die een berichtendienst en een socialemediaplatform combineert met onder meer spelletjes en betalingsdiensten. Daarnaast is Tencent een van de grootste gamingbedrijven ter wereld.
Het succes van Tencent maakte van Naspers een miljardenbedrijf, maar het werd ook een hoofdpijndossier. Het Tencent-belang was al snel meer waard dan Naspers zelf, wat het mediaconglomeraat kwetsbaar maakte voor negatieve ontwikkelingen in de Chinese techsector. Naspers vertegenwoordigde op een gegeven moment bovendien een kwart van de volledige aandelenwaarde op de Johannesburgse beurs. Voor een divers portfolio waren investeerders gedwongen hun Naspers-aandelen te verkopen.
Naspers presenteerde in 2019 een oplossing. Het voegde het Tencent-belang en andere techinvesteringen samen tot één bedrijf met een beursnotering in Amsterdam: Prosus. Uit het niets werd het investeringsvehikel het op één na grootste techbedrijf van Europa. Als grote vis in de kleine Europese techvijver hoopte het bedrijf meer geld aan te trekken dan op de overvolle beurs van New York. Bovendien had Naspers al een kantoor in Amsterdam en een Nederlandse topman, Bob van Dijk. Hij kreeg ook de leiding over Prosus.
Sindsdien heeft het fonds zijn investeringsportfolio verbreed. Daarbij richt het zich voornamelijk op advertentiewebsites, fintechbedrijven en maaltijdbezorgdiensten. Vooral die laatste sector is belangrijk, met belangen in de Braziliaanse marktleider iFood, de Chinese marktleider Meituan, het Indiase Swiggy en het Duitse Delivery Hero, moederbedrijf van onder meer bezorgdienst Foodora.
Met de overname van Just Eat Takeaway zet Prosus nog sterker in op maaltijdbezorging. Bob van Dijk maakt dat niet meer mee; hij vertrok in september 2023 en werd vorig jaar opgevolgd door de Braziliaan Bloisi, de voormalige CEO van iFood. Met de overname zou Prosus een van ’s werelds grootste spelers in maaltijdbezorging worden, al is een tegenbod van concurrenten als DoorDash of Uber niet uitgesloten.
Bloisi kondigde vorige maand al aan dat hij 20 miljard dollar wil investeren en daarbij bijzondere aandacht heeft voor groei in Europa. De keuze voor JET is daarom logisch, vindt beursanalist Nico Inberg. ‘Voor relatief weinig geld kleuren ze nu de hele kaart van Europa in.’
De afgelopen jaren is de totale beurswaarde van JET gekelderd, van ruim 16 miljard op het hoogtepunt tijdens de coronapandemie naar 2,6 miljard voor aankondiging van het overnamebod. Dat komt door tegenvallende verkoopcijfers na corona en de mislukte overname van het Amerikaanse Grubhub. ‘De grote vraag was daarom of Jitse Groen (oprichter en CEO van JET, red.) bereid zou zijn te verkopen voor de huidige prijs’, zegt Inberg. ‘Die vraag is vandaag beantwoord.’
Prosus en Groen zijn oude bekenden. In 2019 boden ze nog tegen elkaar op voor de overname van het Britse Just Eat. Uiteindelijk ging Groens Takeaway.com er met de buit vandoor. Drie jaar later verkocht JET zijn belang in iFood aan Prosus.
De afgelopen jaren heeft Prosus de bedrijfsvoering bij iFood verbeterd met de inzet van AI, iets wat het nu ook voor JET wil doen. ‘JET heeft sinds de coronapandemie veel klanten zien weglopen. Om nu weer te groeien hebben ze investeringen in het netwerk en betere technologie nodig’, zegt ING-analist Hesselink. ‘Prosus brengt uit andere landen capability op het gebied van AI, technologie en best practices.’
Plannen van de Amerikaanse president Trump om 500 miljard dollar te investeren in AI noemde Bloisi vorige maand een ‘wake-upcall’ voor Europa. Hij zoekt daarom partners om te investeren in Europese AI-infrastructuur. Dat klinkt vermoedelijk als muziek in de oren van Europese beleidsmakers die iets willen doen aan de dominantie van de Amerikaanse techindustrie.
Maar Hesselink betwijfelt of Prosus een leidende rol zal spelen in het formuleren van een Europees antwoord daarop. ‘Uiteindelijk is het een investeerder in techbedrijven. Dat kan in Europa zijn, maar dat hoeft niet. Tot nu toe richtte Prosus zich voornamelijk op opkomende markten als Brazilië en India, waar het makkelijker is om snel te groeien en de volgende Tencent te vinden.’
Prosus-topman Bloisi heeft die hoop nog niet opgegeven, bekende hij vorig jaar. Daarvoor ziet hij India inderdaad als voornaamste kandidaat. ‘Het mooie aan zo’n succesvolle investering is dat we daardoor geloven dat het mogelijk is om het opnieuw te doen. En we zullen het opnieuw doen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant