PVV-minister Marjolein Faber (Asiel) neemt haar onjuiste uitspraak dat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky niet democratisch gekozen zou zijn terug. Haar uitglijder brengt premier Schoof in een lastig parket terwijl de Tweede Kamer schande spreekt van de ‘schadelijke’ uitspraken en ‘Kremlinretoriek’ vanuit het kabinet.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Enigszins ongemakkelijk schuifelt asielminister Faber heen en weer, voor de camera van RTL-verslaggever Jaïr Ferwerda. Het is vrijdagochtend als de ministers één voor één het Catshuis binnendruppelen waar zij opgewacht worden door de parlementaire pers.
Op de vraag of Faber het met de Amerikaanse president Donald Trump eens is dat Zelensky ‘een dictator’ is, en dat niet Poetin maar Zelensky zelf verantwoordelijkheid draagt voor de Russische invasie antwoordt Faber ontwijkend. ‘Ik heb daar gewoon zo mijn ideeën over’, zegt Faber. ‘Hij is niet democratisch gekozen’, voegt ze daar aan het slot aan toe.
De uitspraken gaan niet alleen lijnrecht in tegen het kabinetsbeleid, maar ook tegen de werkelijkheid. Sinds de Russische inval, die in 2014 begon met de inname van de Krim en in 2022 verder escaleerde, steunt Nederland Oekraïne financieel en militair in haar strijd tegen annexatieoorlog van Poetin.
Feit is dat Poetin de agressieoorlog is begonnen en dat Rusland de territoriale integriteit van Oekraïne heeft geschonden. Feit is ook dat Zelensky de democratische verkiezingen in 2019 heeft gewonnen. Zijn termijn zit er weliswaar op, maar de Oekraïense grondwet staat een nieuwe stembusgang niet toe zolang het land in staat van oorlog verkeert.
Alles over politiek vindt u hier.
De suggestie dat Oekraïne zelf schuld draagt voor de oorlog of dat Zelensky een dictator is, is een echo van de Russische propaganda die de afgelopen jaren luidkeels vanuit het Kremlin klonk, maar nu dus ook vanuit het Witte Huis en voor heel even vanuit het Catshuis. Heel even, omdat Faber haar woorden vrijdag na de ministerraad alweer terug nam, nadat zij door defensieminister Ruben Brekelmans (VVD) op haar vingers werd getikt.
Dat Zelensky democratisch gekozen is en op dit moment geen verkiezingen uitgeschreven kunnen worden ‘had ik moeten weten’, zei ze tegen RTL. In een schriftelijke toevoeging omschrijft Faber haar uitglijder als van een ‘misverstand’. ‘Ik twijfel absoluut niet aan het mandaat van Zelensky.’
De bliksemdraai kon de verbijstering in de Tweede Kamer niet wegnemen. Coalitiepartner VVD noemt het ‘uitermate verontrustend’ dat Faber ‘in het openbaar Russische propaganda verspreidt’. Niet meer dan terecht dat ze haar woorden heeft ingeslikt’, schrijft Dilan Yesilgoz op X. ‘Dit soort onzin is niet acceptabel.’
Pieter Omtzigt (NSC) verbaast zich over het gebrekkige kennisniveau van de PVV-minister. ‘Verkiezingen in Oekraïne, waar zittende presidenten verkiezingen (kunnen) verliezen vs. verkiezingen in Rusland (waar het gevaarlijk is om oppositiepoliticus te zijn) en in Belarus. Dit is een essentieel onderdeel van het conflict en moet bekend zijn bij minister Faber.’
De oppositie deelt deze zorgen. ‘Als je het niet weet, dan houd je je mond’, aldus Mirjam Bikker (CU). ‘Maar in spannende tijden als minister nonsens verkopen als waarheid, zelfs als je het na bijles weer terugneemt, dat is onverantwoord gedrag.’ Het CDA vindt dat een minister zich over zo’n onderwerp niet zomaar kan ‘verspreken’ en D66 noemt de uitspraken ‘levensgevaarlijk’.
Frans Timmermans (GroenLinks-PvdA) maakt zich zorgen over wat dit betekent voor het kabinetsbeleid. ‘Het zijn leugens van Poetin uit de mond van een Nederlandse minister.’ Hij spreekt van verdeeldheid in het kabinet. ‘Juist nu ons land eenheid dringend nodig heeft.’
Het is ook eenheid waar premier Schoof naar zoekt. Schoof mocht afgelopen week aanschuiven bij het overleg van de Europese kopgroep die zoekt naar een antwoord op de terugtrekking van de Amerikanen uit het Oekraïens-Russische conflict.
Nu Trump de financiële en militaire steun aan Kyiv wil beëindigen, nemen de zorgen in de Europese hoofdsteden toe over wie een eventueel vredesakkoord moet bewaken. Wat Schoof betreft staat Nederland klaar voor een rol in een eventuele vredesmacht.
In het Kamerdebat afgelopen dinsdag bleek dat een meerderheid achter Nederlandse deelname aan een vredesmissie staat, met uitzondering van de PVV. Wilders wil Kyiv financieel blijven steunen, maar Nederlandse boots on the ground in Oekraïne gaat hem te ver.
Hoe het ‘nee’ van Wilders zich verhoudt tot de welwillendheid waarmee Schoof een militaire deelname overweegt, laat zich vooralsnog raden. Vrijdag wilde Schoof niet ingaan het scenario waar de grootste partij in de Kamer zich tegen een missie zou keren. ‘We see it when we get there’, aldus Schoof.
Ook is het nog niet duidelijk of het PVV-smaldeel in het kabinet, inclusief Faber, achter Schoof of achter Wilders staat. Volgens de premier is de vraag over eventuele inzet van Nederlandse troepen formeel nog niet aan de orde, omdat de vredesbesprekingen nog niet eens zijn begonnen. ‘Op dit moment staan de neuzen dezelfde kant op, maar er is geen vraag van besluitvorming.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant