Is het een generatieverschil? De invloed van technologie? Of een gevolg van de hoge eisen die aan het leven worden gesteld? Hoe dan ook: ‘flaken’, het zonder goede reden last minute afzeggen van een afspraak, rukt op.
‘Sorry mevrouw, ik zal vandaag niet aanwezig zijn tijdens uw les. Bedankt voor uw begrip.’ Ik ontvang dit bericht één kwartier voor de start van mijn verplichte les. Als docent aan hogeschoolstudenten heb ik een vermoeden over wat er gaande is. Is er werkelijk sprake van overmacht of een dringende reden? Of is er sprake van een terugkerend patroon dat in het Engels wordt aangeduid met de term ‘flaking’.
The Guardian omschrijft het als ‘plannen in een opwelling afzeggen’ en mijn collega’s en ik zien het steeds vaker gebeuren in de klas, bij vrienden en in de professionele sfeer. Is dit een gezonde reactie op overprikkeling en een behoefte aan zelfzorg? Of ondermijnen we zo stilaan het belang van het nakomen van afspraken en moeten we alarm slaan? Als docent die in haar lessen het belang van soft skills benadrukt binnen de professionele context, ben ik geïntrigeerd.
Er gaan stemmen op die ‘flaking out’ vooral toeschrijven aan millennials en Gen Z’ers. Psycholoog Jana Reck bijvoorbeeld, ziet in de hoeveelheid waarde die wordt toebedeeld aan afspraken een duidelijke generatiekloof. Mijn studenten beamen dit: het is onder leeftijdgenoten niet ongewoon om je plannen af te zeggen zonder geldige reden. Ze zijn vaak gewoon te moe om nog iets te doen. In een overdaad van prikkels. De jongere generatie staat altijd ‘aan’ en voelt druk om op elke vraag in te gaan, waardoor sociale uitputting op de loer ligt.
Over de auteur
Christelle Baseke Kaisala is docent aan de hogeschool Odisee en oprichter van Note To Self.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Als moeder van twee jonge kinderen zeg ik hier ook, mea culpa. In mijn onesie rondhangen in mijn stoel klonk voor mij ook vaak aanlokkelijker dan een avondje ‘praatbarak’ (Vlaamse uitdrukking voor een vergadering of overleg waar veel gepraat maar weinig gerealiseerd wordt, red.). Maar ik stond ook vaak aan de andere kant, wanneer lang van tevoren geplande afspraken lastminute werden afgezegd.
De Amerikaanse journalist David Brooks zag in 2017 al een patroon. Hij schreef toen voor The New York Times een artikel genaamd Perfect Moment Syndrome: de neiging altijd te streven naar het ideale moment, de perfecte ervaring of de bevredigendste interactie. Het gevolg is een groeiende intolerantie voor situaties die niet aan die hoge eisen voldoen. En daardoor ervaren we sociale verplichtingen als een hindernissenparcours waar we, Tom-Cruisegewijs, doorheen moeten navigeren. Als je ergens naartoe gaat, moet het energie geven. Samenzijn moet luchtig zijn. Je werk moet passie uitstralen en je vrije tijd moet inspireren. Let op de nadruk op ‘moeten’.
Dat de verleiding soms groot is om plannen zonder geldige reden af te zeggen, is dus begrijpelijk. En als moeder en vrouw met Congolese roots – een cultuur waar de verwachting om altijd klaar te staan sterk leeft – weet ik hoe belangrijk het is om soms ‘nee’ te zeggen. In het collectieve geheugen worden zwarte vrouwen veelal gezien als sterk, veerkrachtig en een steunpilaar binnen hun gemeenschap. Het is een stereotype, die Sterke Zwarte Vrouw, en in lessen helend schrijven die ik geef, pleit ik juist voor het doorbreken van dat archetype om vrouwen van kleur meer ademruimte te geven.
Maar wanneer zelfzorg doorslaat in vrijblijvendheid, ontstaan er problemen. Grenzen stellen is krachtig, maar verbinding is krachtiger. En die ontstaat niet door vrijblijvendheid, en ook niet door te wachten op het ‘perfecte’ moment. Zelfzorg betekent niet dat je zomaar afspraken kunt afzeggen. Het gaat om verantwoordelijkheid nemen en je afspraken nakomen. Zowel privé als professioneel.
Je zorgt niet enkel voor jezelf, maar ook voor de relaties waartoe je je diep verbonden voelt en die je wilt verdiepen. Dit vraagt betrokkenheid, betrouwbaarheid en waardering. Dus maak afspraken en kom ze na.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant