De Rabobank wist al in 2020 dat Sywert van Lienden c.s. miljoenen verdienden aan hun mondkapjeshandel, terwijl ze zich tegenover de buitenwereld voordeden als weldoeners zonder winstoogmerk. De bank, waar zowel de stichting als de bv bankierden, reageerde aanvankelijk verrast op die winsten, maar greep nooit in.
is politiek verslaggever en onderzoeksjournalist van de Volkskrant.
Dat blijkt uit een uitzending van Pointer vandaag om 14.00 op NPO radio 1. Het programma heeft geluidsopnamen van een overleg dat de Rabobank in juli 2020 had met Van Lienden en zijn partners Camille van Gestel en Bernd Damme. Daaruit blijkt volgens Dirk Mostert, de maker van de documentaireserie Mondkapjesgoud, dat topbankier Barbara Baarsma en haar collega’s zich gedurende het gesprek laten overtuigen dat alles goed is verlopen. ‘Baarsma zegt letterlijk: we zien jullie niet als boeven’, aldus Mostert in een mondelinge toelichting.
Een andere Rabobank-medewerker zegt tijdens het gesprek tegen de drie mannen dat ‘iedereen best wel begrijpt dat jullie de neus 5 miljoen hebben en een deel daarvan persoonlijk wordt besteed’. De bankmedewerker vindt wel dat als de deal gaat uitkomen ‘jullie een verhaal moeten hebben’.
Mede om die reden zet het drietal in de zomer van 2020 op verzoek van de bank een ‘moreel kompas’ op papier. Uit dat kompas, dat ook in handen is van de Volkskrant, blijkt dat Van Lienden nooit van plan is geweest om het geld volledig aan het goede doel te schenken. Hij schrijft dat hij zijn miljoenen onder andere wil gebruiken voor ‘gewoon een prettig leven’ en ‘structurele economische zekerheid voor ons gezinsleven’. Daarnaast wil Van Lienden met beleggingswinsten ook goede doelen steunen, zoals het helpen van talentvolle kinderen uit arme gezinnen.
In het kompas weerlegt Van Lienden de kritiek van de Rabobank dat ‘de Nederlandse belastingbetaler, net als wij aanvankelijk, niet het idee zal hebben dat er forse dividenden worden uitgekeerd’. De ex-CDA’er antwoordt dat er eerder belastinggeld is bespaard doordat hij en zijn compagnons tegen een goede prijs mondkapjes hebben geleverd. ‘Ergens voel ik een trots op het feit dat we dit neergezet hebben.’
De Rabobank accepteert de uitleg, maar als een klein jaar later de lucratieve coronadeals van de drie mannen worden onthuld, stelt Barbara Baarsma tegen onderzoeksplatform Follow the Money alsnog dat ook zij om de tuin is geleid. Van Lienden reageert woedend op die uitlating, blijkt uit de geluidsopnamen van Pointer. ‘See you in court’, zegt de mediapersoonlijkheid, hoewel hij dat dreigement nooit zal waarmaken.
Baarsma, die net als Van Lienden een vaste gast was bij de talkshow De wereld draait door, is inmiddels weg bij de Rabobank. De Rabobank wilde inhoudelijk niet reageren op vragen van Pointer of de Volkskrant. Baarsma laat weten dat ze niet gaat reageren ‘op fragmenten die zijn geknipt uit een langer gesprek dat kennelijk in het geheim is opgenomen’. ‘Ik blijf bij mijn eerdere verklaring dat ook ik om de tuin ben geleid toen er om mijn medewerking werd gevraagd en ik die verleende.’
Dat de Rabobank in 2020 niet ingreep toen de miljoenen binnenstroomden bij de verdachten kan nog van invloed zijn op de juridische procedures die momenteel lopen. Van Lienden en zijn compagnons verdedigen zich door te stellen dat alle relevante partijen destijds op de hoogte waren van hun handelwijze en geen bezwaar hadden. Pas toen er maatschappelijke verontwaardiging ontstond, zou iedereen de handen van hen hebben afgetrokken.
De civiele rechtbank in Amsterdam oordeelde eerder deze maand dat de drie verdachten al hun verdiende geld moeten afstaan aan stichting Hulptroepen Alliantie. Van Lienden, Van Gestel en Damme hebben volgens de rechters via ‘onbehoorlijk bestuur’ en ‘ernstig verwijtbaar handelen’ hun voormalige non-profit organisatie benadeeld door orders door te sluizen naar hun eigen bv, zonder daar ooit transparant over te zijn. Zo verdienden ze minstens 20,7 miljoen euro netto.
De drie mannen worden ook nog strafrechtelijk vervolgd voor oplichting, verduistering, valsheid in geschrifte en witwassen. Dat laatste vergrijp zou dan mede via de Rabobank zijn gepleegd.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant