Amerika zou druk uitoefenen op Roemenië om de ultranationalist Calin Georgescu in mei mee te laten doen met de presidentsverkiezingen. Van oudsher zijn de VS een bondgenoot van liberale krachten in Oost-Europa. Nu steunen ze openlijk extremisten.
is correspondent Centraal- en Oost-Europa van de Volkskrant. Hij woont in Warschau.
De recente Amerikaanse bemoeienis met Europese binnenlandse politiek trok vooral de aandacht in Duitsland, waar vicepresident JD Vance en Elon Musk zich mengden door zich uit te spreken voor de radicaal-rechtse Alternative für Deutschland. Nu heeft Washington ook de pijlen gericht op Roemenië. De regering van Trump oefent druk uit op het land om ultranationalist Calin Georgescu mee te laten doen met de verkiezingen, schrijft Bloomberg.
Roemenië houdt in mei presidentsverkiezingen, nadat die eerder door het Grondwettelijk Hof in december ongeldig waren verklaard. Georgescu, die zowel president Donald Trump als diens Russische collega Vladimir Poetin prijst, het Roemeense fascisme bejubelt en kritisch is op de Navo, won geheel onverwachts de eerste ronde. Daarna bleek dat hij een even intensieve als schimmige campagne via TikTok had gevoerd, met betaalde influencers.
Ook vermoedde de Roemeense veiligheidsraad dat Rusland zich schuldig had gemaakt aan buitenlandse inmenging. De rechter besloot daarom de tweede ronde te annuleren.
Roemenië heeft, dankzij zijn strategische ligging aan de Zwarte Zee, een sleutelpositie op de oostflank van de Navo. Een luchtmachtbasis bij havenstad Constanta wordt op dit moment uitgebreid tot de grootste Navo-basis op het continent.
Bloomberg baseert zich op ingewijden van recente gesprekken tussen Amerikaanse en Roemeense vertegenwoordigers. De Amerikanen zouden daarin ‘vrijwel volledig gericht (zijn) op de stembusgang’ en ‘waarschuwen de campagne van Calin Georgescu niet te blokkeren’. De Amerikanen reageerden niet op vragen van het persbureau. In een latere verklaring ontkende het Roemeense ministerie van Buitenlandse Zaken dat zulke gesprekken zijn gevoerd.
Maar dat de kringen rondom Trump een sterke fixatie op Roemenië ontwikkelen, is duidelijk. In zijn Münchense donderpreek vorige week haalde vicepresident JD Vance hard uit naar Roemenië en veroordeelde hij het annuleren van de verkiezingen scherp. Bij de ultraconservatieve CPAC-conferentie in de VS herhaalde hij deze week zijn standpunt. ‘Je deelt geen gemeenschappelijke waarden met de VS als je verkiezingen annuleert omdat je de uitslag niet bevalt.’
Het is nog onduidelijk of Georgescu, die samen met andere extreemrechtse politici positief reageerde op de Amerikaanse uitspraken, deelneemt aan de verkiezingen in mei. De kandidaten gaan eerst langs de kiescommissie, die hun kandidatuur moet goedkeuren. Op dit moment doet de Roemeense aanklager onderzoek naar Georgescu’s campagnefinanciering – zelf claimt hij hieraan geen euro te hebben besteed. Afgelopen week deed de politie een inval bij het kantoor van zijn campagnemanager.
Ook kan het Grondwettelijk Hof kandidaten nog uitsluiten van de verkiezingen, als de rechters oordelen dat de kandidaat in kwestie in strijd met de grondwet handelt. Georgescu zei op de rechtse televisiezender Realitatea dat als hij de verkiezingen wint, hij de rechters van het Hof zal laten berechten voor ‘hoogverraad’. Voorzitter van het Grondwettelijk Hof, Marian Enache, zei in een interview dat kandidaten de grondwet dienen te respecteren.
Dat ontlokte een reactie van techoligarch Elon Musk, die ook aan het hoofd staat van de Amerikaanse overheidsafdeling Doge. Hij noemde Enache op X ‘geen rechter maar een tiran’. Eerder sprak hij in een tweet zijn steun uit voor Georgescu, die belooft als president het ‘Soros-netwerk’ in Roemenië te verbieden.
Georgescu, die goed Engels spreekt, speelt zichzelf in de kijker in de Verenigde Staten. Hij gaf een interview aan de beruchte complotdenker Alex Jones en sprak deze week op X met internetpersoonlijkheid Mario Nawfal, die weer wordt bewonderd door X-eigenaar Musk. In beide gesprekken claimt Georgescu dat het presidentschap hem onrechtmatig is ontzegd.
Sinds de geannuleerde verkiezingen is het onrustig in Roemenië. Aanhangers van Georgescu, die aan kop gaat in voorlopige peilingen, demonstreerden de afgelopen weken. Er is grote onvrede over de gevestigde politiek. Daarnaast is een deel van de Roemenen ontevreden over het besluit om de verkiezingen opnieuw te houden en wantrouwen ze instituties als het Grondwettelijk Hof.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant