Prachtig om te zien hoe de Tweede Kamer tijdens een debat eensgezind kan zijn over een polariserend onderwerp, vier uur lang, van radicaal-links tot radicaal-rechts. Iedereen is op werkbezoek geweest, heeft de problemen bekeken, de minister ook, dus hij gaat verkennen en daarover komt opnieuw een brief – het ‘Zaltbommelse model’, ja, ook dat gaat in zijn ministerstas. ‘Uiteraard, dat neem ik mee.’
De minister bouwt zijn zinnen zoals een hoofdredacteur me ooit leerde commentaren te bouwen: een stevige stapel hout en daarna de onderste balk eruit.
Over de auteur
Toine Heijmans is rondreizend columnist van de Volkskrant. Daarnaast is hij romanschrijver.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Dit is de vierde column op rij over arbeidsmigratie en ik kan het hele jaar doorgaan met werkbezoeken. Naar de jonge truckchauffeur uit Bangladesh die me langs de snelweg vertelde dat hij 300 euro krijgt – per maand. Zogenaamd ingehuurd door een Pools uitzendbureau dat hem witwast als Europees arbeidsmigrant. De halve Botlek, vertelt SP-Kamerlid Bart van Kent nog maar eens, rijdt inmiddels op witgewassen chauffeurs die in hun cabines wonen, wat verboden is, maar boetes blijven uit.
Of naar de Flixbus-halte in Rotterdam waar een stoere wethouder een bordje onthulde met de tekst dat het leven in Boekarest beter is dan hier dakloos op straat – alsof het de Roemenen rechtsomkeert laat maken. Of achter de paarse bedrijfsbus aan van VidaXL, dat de werklui van z’n pakhuizen efficiënt en goedkoop over de regio Venlo distribueert. Daar zie je hoe weids het arbeidsmigrantenlandschap zich uitstrekt, en hoe onzichtbaar het wordt gehouden. Of mee met de geweldige stichting Barka, die echt al héél erg lang dakloze Oost-Europese arbeiders bijstaat, koud op straat gedumpt door Nederlandse koppelbazen, wat inmiddels tot een ‘pilot’ heeft geleid en iedereen in de Tweede Kamer wil dat die pilot wordt uitgebreid.
De minister: ‘Ik ben enthousiast en met de staatssecretaris van VWS in gesprek: kunnen we dat niet structureel maken en opschalen? Maar wij zijn ook op zoek naar de middelen daarvoor in een tijd waarin die niet overvloedig voorradig zijn.’
In Nederland klotsen de ‘middelen’ exuberant tegen de dijken, behalve als het om dakloze arbeidsmigranten gaat. Ethiek is prima zolang het gratis blijft; hadden ze maar niet met de Flixbus hierheen moeten komen.
Er zijn zeven- tot achthonderdduizend arbeidsmigranten in Nederland, misschien wel twee keer zoveel. Zelfs de registratie is na drie decennia niet op orde. Wat ze zagen op de werkbezoeken was ‘mensonterend’ (ChristenUnie), ‘mensen zijn geen Legopoppetjes’ (VVD), ‘uitzendcriminelen’ (D66), ‘het moet veel minder’ (SCP), ‘dit moet stoppen’ (PVV).
En inderdaad zegt minister Van Hijum (NSC): ‘We zijn verslaafd geraakt aan laagbetaalde arbeid.’ Op zijn manier maakt hij er werk van, een beetje zoals hij dat deed als Kamerlid (CDA): voorzichtig stappen door de porseleinkast.
De minister heeft ‘duidelijke ambities’, wil beboeten en beperken. Hij wil een bekende truc van arbeidsbureaus dwarsbomen, het inhouden van huur op het salaris, maar: ‘let wel erop dat je daar tijd voor neemt om de instrumenten te ontwikkelen die hiervoor nodig zijn’.
De ene migratieminister wil een asielnoodwet, de ander stopt alles in zijn tas, ‘maar laten we erover in gesprek blijven’.
Staande het debat overstroomt mijn notitieblok: het is knap hoe de minister zijn parate kennis in lange ononderbroken zinnen weeft die, zonder de ellende en uitbuiting tekort te doen van de mensen die ermee te maken hebben, uitmonden in financiële of juridische bezwaren. Ergens tussen de werkbezoeken en deze zaal verdwijnt zo de realiteit in een confettikanon aan ‘brieven’, ‘verkenningen’, een ‘convenant’ en ‘gesprekken met de sector’, die trouwens zelf heus ook wel ‘stappen zet’.
Onderwijl, in arren moede want hun wijken raken ontwricht, togen de Rotterdamse wethouder Tim Versnel en collega’s uit Den Haag en Eindhoven naar Brussel, in de hoop dat de Europese Unie iets kan ondernemen. Ze kregen het deksel op de neus. ‘Want het schijnt heel erg een Nederlands probleem te zijn,’ zei Versnel in Trouw, ‘alleen wij hebben die mate van arbeidsuitbuiting, zo’n flexibele arbeidsmarkt en dat in combinatie met zwakke handhaving.’
Hollandse welvaren: alles op een koopje zolang het kan, en anders is er tijd genoeg iets anders te verzinnen want de wet blijft trager dan de koppelbaas.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant