Het kabinet gaat uitzendbureaus medeverantwoordelijk houden voor het registreren van arbeidsmigranten in Nederland. Van honderdduizenden van hen is nu nog onduidelijk waar ze verblijven. Het is wel de vraag hoe effectief de maatregel is.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over pensioenen en sociale zekerheid.
Minister van Sociale Zaken Eddy van Hijum (NSC) heeft vrijdag een brief aan de Kamer gestuurd waarin hij zijn plan uit de doeken doet. Waar de verantwoordelijkheid voor registratie in de Basisregistratie Persoonsgegevens (BRP) nu nog enkel bij arbeidsmigranten zelf ligt, moeten uitzendbureaus straks verplicht helpen bij het inschrijven. Ook worden ze verplicht na te gaan of dat daadwerkelijk is gebeurd en is het de bedoeling dat ze het bij gemeenten melden als dat niet het geval is.
Van Hijum hoopt daarmee beter zicht te krijgen op het aantal arbeidsmigranten in Nederland en daarmee ook op misstanden. Hoewel arbeidsmigranten die langer dan vier maanden in Nederland willen blijven, zich verplicht binnen vijf dagen na aankomst moeten inschrijven, gebeurt dat vaak niet. Zij staan bijvoorbeeld vaak ten onrechte als ‘niet-ingezetene’ ingeschreven, waardoor niet duidelijk is waar ze verblijven. Volgens een woordvoerder van de minister gaat het om honderdduizenden mensen op wie niet tot nauwelijks zicht is.
Gemeenten worstelen met de gevolgen. Zo komt het voor dat migranten met te veel mensen op één adres wonen. Door de gebrekkige registratie wordt overbewoning vaak pas gesignaleerd als er overlast is, wat de druk op de leefbaarheid in wijken vergroot.
Daarnaast is het voor instanties moeilijk hulp te bieden aan arbeidsmigranten die dat nodig hebben zolang niet bekend is waar zij zich bevinden. Ook zijn er gevolgen voor arbeidsmigranten zelf: zo hebben ze zonder inschrijving geen recht op bepaalde sociale voorzieningen en kunnen ze onverzekerd raken na baanverlies.
Daarbij komt nog dat ze vrijwel geheel van de radar verdwijnen als het helemaal misgaat en arbeidsmigranten bijvoorbeeld na ontslag in de dakloosheid belanden. Cijfers over de dakloosheid onder arbeidsmigranten ontbreken, maar volgens een recente schatting van vakbond CNV en het Leger des Heils zijn het er ongeveer tienduizend.
Die problematiek is allerminst nieuw. in 2020 concludeerde een commissie onder leiding van Emile Roemer dat het beleid rond arbeidsmigratie op de schop moest. Het gebrek aan registratie was volgens Roemer zelfs een van de grondoorzaken van de problemen rond arbeidsmigratie, zoals uitbuiting. Een van zijn belangrijkste aanbevelingen was toentertijd om werkgevers, in dit geval meestal uitzendbureaus, een ‘actieve zorgplicht’ bij registratie te geven en hen medeverantwoordelijk te stellen.
Het vorige kabinet nam de aanbeveling aanvankelijk over, maar later sneuvelde die toch in de wet. Zo zou de maatregel niet effectief zijn en te veel bureaucratie opleveren voor uitzendbureaus. Ook minister Van Hijum had zijn bedenkingen. Zo sprak hij vorig jaar in NRC de vrees uit dat de regeling een ‘papieren tijger’ zou worden, omdat werkgevers er moeilijk aan kunnen worden gehouden.
Maar nu komt de minister daar dus van terug. Met een aanpassing van de wet regelt hij nu toch de ‘actieve zorgplicht’ voor uitzendbureaus, waarmee hij grotendeels opvolging geeft aan Roemers aanbeveling.
Een deel van Van Hijums aanvankelijke reserveringen over de effectiviteit van de maatregel blijft wel overeind. Zo is het volgens hem niet mogelijk de plicht nu te handhaven omdat de taak niet bij de Arbeidsinspectie past en gemeenten hem niet kunnen uitvoeren omdat uitzendbureaus en hun werknemers vaak op meerdere plekken in het land actief zijn.
Wat dat betreft wil de minister met de wetswijziging vooral een norm stellen voor welwillende uitzendbureaus. Als blijkt dat de plicht niet wordt nageleefd, wil hij alsnog kijken of overheidstoezicht mogelijk is. Maar dat kan pas als een wet die een toelatingsstelsel voor uitzendbureaus regelt, wordt ingevoerd. Naar verwachting duurt dat zeker nog tot 2027.
Alles over politiek vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant