Duitsland kiest op 23 februari een nieuw parlement.
De rechts-conservatieve CDU gaat op kop in de peilingen, gevolgd door de radicaal-rechtse AfD.
Al onze verhalen over de Duitse verkiezingen vindt u in dit dossier.
Lees hier hoe de Duitse verkiezingen werken.
Een pro-Russisch netwerk heeft de afgelopen week een campagne gevoerd tegen Friedrich Merz, de leider van de CDU en vermoedelijk aanstaand bondskanselier. Dat meldt de Robert Bosch Foundation, een Duits onderzoeksinstituut.
Het gaat om meer dan zevenhonderd bots op sociale media die verschillende boodschappen verspreidden om Merz in een kwaad daglicht te zetten. Het gaat onder meer om pro-Russische boodschappen en anti-oorlogsretoriek, maar ook progressieve geluiden. De christendemocraat is nog meer dan de huidige kanselier Scholz (SPD) een felle voorstander van wapensteun aan Oekraïne. De berichten gebruikten afbeeldingen van Merz die met AI waren gemaakt.
Merz’ CDU gaat aan kop in de peilingen, maar nummer 2 AfD komt de laatste tijd steeds iets dichterbij. De radicaalrechtse partij is juist tegen steun aan Oekraïne en wil de banden met Rusland aanhalen. In een van de posts van de trollen wordt gesuggereerd dat Duitsland in economische malaise verkeert en daar alleen met de invoer van Russisch gas uit kan komen.
Volgens het onderzoeksinstituut gaat het om een zeer uitgebreide campagne, maar sloeg die slechts beperkt aan bij Duitse burgers. Het is niet bekend in welk land de trollenfabriek staat die verantwoordelijk is voor de campagne, al ligt het voor de hand dat Rusland een rol speelt.
Russische beïnvloeding van Europese verkiezingen is niet nieuw. De Roemeense presidentsverkiezingen moesten opnieuw, nadat duidelijk was geworden dat de winnaar van de eerste ronde in november, een pro-Russische nationalist, mogelijk profiteerde van een door Rusland gefinancierde campagne op TikTok. Ook in Moldavië was er vorig jaar sprake van Russische beïnvloeding.
Dylan van Bekkum
Mathias Döpfner, baas van de uitgever Axel Springer die media als Bild, Die Welt en Politico uitgeeft, is te spreken over de controversiële toespraak van de Amerikaanse vicepresident JD Vance. In zijn bijdrage tijdens de veiligheidsconferentie in München sprak Vance vorige week zijn steun uit voor de radicaalrechtse AfD. Ook verweet hij Europa populistische partijen buiten te sluiten.
De toespraak leidde tot verontwaardiging in Duitsland, onder meer kanselier Scholz en Groenen-leider Habeck reageerden. Wij passen wel op onze eigen winkel. Wij zijn zelf verantwoordelijk voor onze verkiezingen’, aldus Habeck.’
In een podcast noemt Döpfner de toespraak juist een ‘inspirerende boodschap’. ‘Ik vind het inspirerend als een buitenlandse politicus de vraag stelt of het slim is om 20 procent van de kiezers de boodschap te geven dat ze niet gehoord zullen worden’ aldus de mediabaas, verwijzend naar de 20 procent die de AfD nu peilt.
De Europese verontwaardiging over de uitspraken van Vance noemt hij ‘gevaarlijk’. Döpfner heeft eerder zijn waardering voor Amerikaanse techondernemers uitgesproken, die zich nu vrijwel allemaal achter Trump scharen. Zo steunde de invloedrijke mediabaas de overname van Twitter door Elon Musk. Ook lekte drie jaar geleden een e-mail uit waarin hij kort voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2020 opriep te bidden voor een overwinning van Trump. Later zei hij dat dit ironisch bedoeld was.
Dylan van Bekkum
Berichten en video’s met steun voor AfD krijgen op TikTok en X voorrang. Dat blijkt uit onderzoek dat de ngo Global Witness uitvoerde in aanloop naar de Duitse verkiezingen van zondag.
Global Witness analyseerde de mate waarin algoritmisch gestuurde aanbevelingen van TikTok en X voorrang geven aan steunbetuigingen voor AfD, een partij met extreemrechtse elementen. De ngo bekeek dit voor een aantal nieuwe accounts, omdat TikTok- en X-algoritmen die nog met een schone lei behandelen.
Desalniettemin bleek op TikTok 78 procent van de aanbevolen video’s met politieke inhoud een pro-AfD-boodschap te bevatten. Voor X was dat 64 procent. Over het algemeen geven TikTok en X überhaupt voorrang aan rechtse berichten: 74 procent van de politieke TikTok-berichten leunt naar rechts, en 72 procent op X. Global Witness keek ook naar Instagram. Daar heeft 59 procent van de politieke berichten die nieuwe accounts te zien kregen een rechtse insteek.
AfD staat op dit moment op de tweede in de peilingen met zo’n 20 procent, achter CDU/CSU met 30 procent. Elon Musk, eigenaar van X en bondgenoot van de Amerikaanse president Donald Trump, sprak tijdens een AfD-congres in januari nog zijn steun uit voor de partij. De AfD is volgens hem ‘de beste hoop’ voor Duitsland.
De invloed van sociale media op verkiezingen bleek eind vorig jaar nog tijdens de presidentiële verkiezingen van Roemenië: daarin brak de ultranationalistische, pro-Russische Calin Georgescu uit het niets door dankzij een schimmige influencercampagne op TikTok. Deze campagne was door Russische invloeden tot stand gekomen. Hierdoor, en door de rol van TikTok, moeten de verkiezingen daar opnieuw worden gehouden.
Frank Rensen
De Duitse bondskanselier Olaf Scholz heeft op de veiligheidsconferentie in München stevig gereageerd op de Amerikaanse vicepresident JD Vance. Scholz maakte vanochtend duidelijk niet gediend te zijn van de Amerikaanse steun voor de radicaal-rechtse partij Alternative für Deutschland (AfD) aan de vooravond van de verkiezingen op 23 februari.
Vance trok vrijdag van leer tegen Europa. Zo verweet hij Europese leiders de democratie uit te hollen, onder meer door het vrije woord te onderdrukken en verkiezingsuitslagen te annuleren, zoals in Roemenië is gebeurd. Ook bekritiseerde hij de Duitse Brandmauer, het cordon sanitaire dat politieke partijen hanteren ten opzichte van de AfD. Later op vrijdag had Vance ook nog een ontmoeting met Alice Weidel, de voorvrouw van de partij waarvan delen door de Duitse veiligheidsdiensten als extreemrechts zijn aangemerkt. Eerder heeft Trumps rechterhand Elon Musk al zijn steun uitgesproken voor de AfD.
‘We accepteren niet dat mensen die van buitenaf naar Duitsland kijken, zich mengen in onze democratie, in onze verkiezingen of in de democratische meningsvorming ten gunste van deze partij’, zei Scholz. ‘Dat is ongepast. Zeker tussen vrienden en bondgenoten.’
Scholz verdedigde zich eveneens tegen de kritiek van Vance dat in Europa de vrijheid van meningsuiting wordt ingeperkt. ‘De democratieën van vandaag in Duitsland en Europa zijn gebaseerd op het historische besef dat democratieën kunnen worden vernietigd door radicale antidemocraten’, aldus de bondskanselier. ‘Daarom hebben we instellingen in het leven geroepen die erop toezien dat onze democratieën zich kunnen verdedigen tegen hun vijanden, en regels die onze vrijheid niet beperken maar juist beschermen.’
Jasper Daams
De opmerkingen van de Amerikaanse vicepresident JD Vance over de Duitse politiek vallen in Berlijn niet in goede aarde. Een woordvoerder van de Duitse regering zegt dat Vance zich niet moet bemoeien met de Duitse verkiezingscampagne.
Eerder vandaag zei Vance dat Duitse politici Alternative für Deutschland (AfD) zouden moeten ‘omarmen’. Voor AfD, een partij met extreemrechtse elementen, geldt echter binnen de Duitse politiek een cordon sanitaire. De christendemocratische CDU/CSU, koploper in de peilingen, sluit een coalitie met de AfD vooralsnog uit.
‘Buitenlanders hebben het recht niet om zich zo intensief met een verkiezingscampagne te bemoeien, ook niet als ze uit een bevriend land komen’, aldus de woordvoerder. ‘Inwoners van een land moeten zelf kunnen beslissen op wie ze stemmen en wat hun principes zijn.’
Ook de Duitse president Frank-Walter Steinmeier liet van zich horen. De Verenigde Staten houden zich volgens hem niet meer aan internationale afspraken en omgangsvormen. ‘Ik ben ervan overtuigd dat het wereldbeeld van de VS niet in het belang is van de internationale gemeenschap, maar we zullen het moeten accepteren’, aldus Steinmeier.
De Amerikaanse vicepresident deed zijn uitspraken in de Amerikaanse krant The Wall Street Journal. Volgens Vance leeft in Europa een anti-immigratiesentiment waar Europese leiders onvoldoende gehoor aan geven. ‘President Trump en ik zijn bang dat leiders in Europa bang zijn voor hun eigen bevolking’, aldus Vance. Eerder sprak ook miljardair Elon Musk al zijn voorkeur uit voor AfD.
Dana Holscher
De Amerikaanse vicepresident JD Vance roept Duitse politici op om samen te werken met Alternative für Deutschland, een partij met extreemrechtse elementen, die door andere Duitse politieke partijen wordt uitgesloten. Vance deed zijn uitspraken tijdens de internationale veiligheidsconferentie in München. Tegen de Amerikaanse krant The Wall Street Journal zei de Amerikaanse vicepresident dat Europa ‘de opkomst van anti-establishmentpolitiek moet omarmen’.
AfD staat tweede in de peilingen voor de Duitse verkiezingen op 23 februari. De christendemocratische CDU/CSU staat bovenaan, maar zal hoe dan ook een coalitie moeten vormen met andere partijen. Partijleider Merz heeft uitgesloten dat AfD onderdeel kan zijn van zo’n coalitie.
Toch heeft de partij de deur geopend voor AfD. Recent zocht CDU toenadering door een omstreden intentieverklaring voor een veel strenger immigratiebeleid goedkeuren door het parlement te loodsen met steun van AfD. Dat kwam de christendemocraten op felle kritiek te staan. Duizenden mensen gingen de straat op.
Volgens Vance moeten Europese leiders echter beter luisteren naar het anti-immigratiesentiment dat onder hun bevolking leeft. ‘President Trump en ik zijn bang dat de leiders in Europa op de een of andere manier bang zijn voor hun eigen bevolking’, zei hij in het interview met WSJ. Ook Trump-vertrouweling Elon Musk pleit voor samenwerking met de AfD. ‘Alleen de AfD kan Duitsland redden’, schreef Musk in december.
Immigratie is bij de aankomende Duitse verkiezingen één van de belangrijkste thema’s. Hoewel de nuances verschillen, lijken vrijwel alle partijen het erover eens dat het beleid strenger moet. Die opvatting is alleen maar sterker geworden door de reeks aanslagen waar het land de afgelopen tijd mee te maken heeft gehad, veelal gepleegd door uitgeprocedeerde asielzoekers of statushouders.
Dana Holscher
De Duitse bondskanselier Olaf Scholz (SPD) wordt ervan beschuldigd een racistische opmerking te hebben gemaakt tegen de Berlijnse CDU-politicus Joe Chialo. Op een feestje van een bevriende ondernemer noemde Scholz de zwarte Berlijnse cultuursenator Chialo een ‘hofnar’. De hoofdredacteur van het Duitse nieuwsmagazine Focus, George Meck, die naar eigen zeggen dicht bij het gesprek van Scholz en Chialo stond, deed melding van het incident op de website van het magazine.
Tijdens een gesprek met onder meer Chialo over het gezamenlijke stemgedrag van de CDU en AfD, ging het volgens Meck mis. ‘Hij (Scholz) beschuldigde de CDU ervan steeds meer richting fascisme te bewegen. Hij beschuldigde de partij er opnieuw van dat zij een alliantie met de AfD zocht’, schrijft de hoofdredacteur. De journalist schrijft dat Scholz de CDU-politicus een ‘vijgenblad’ noemde – met die uitdrukking lijkt de bondskanselier te insinueren dat Chialo alleen vanwege zijn achtergrond zijn positie bekleedt. Daaraan voegde de bondskanselier toe: ‘Elke partij heeft zijn hofnar’.
Volgens de SPD plaatst Focus de uitspraak van Scholz opzettelijk in een racistische context. De bondskanselier liet woensdagavond op X weten dat zijn uitspraak op geen enkele manier zo was bedoeld. ‘De beschuldiging van racisme is absurd en kunstmatig geconstrueerd’, reageert hij. ‘Persoonlijk zie ik Joe Chialo als een belangrijke liberale stem binnen de Unie.’
In een schriftelijke verklaring aan het Duitse persbureau dpa noemt Chialo de uitspraken van Scholz ‘vernederend en kwetsend’. Scholz en Chialo hebben woensdagavond telefonisch contact gehad, waarna de zaak voor Chialo is opgelost.
Nick Vink
De Duitse regering verlengt de grenscontroles om illegale migratie tegen te gaan opnieuw met een half jaar. Dat heeft bondskanselier Olaf Scholz vandaag bekendgemaakt. Afgelopen september voerde Duitsland langs alle landsgrenzen controles in, als onderdeel van een strenger migratiebeleid. Voorheen controleerde de Duitse grenspolitie alleen aan de grens met Polen, Oostenrijk, Tsjechië en Zwitserland.
De beslissing komt op een veelzeggend moment in aanloop naar de parlementsverkiezingen op 23 februari. Migratie is daarbij een van de belangrijkste thema’s. Er is Scholz dan ook veel aan gelegen zich te profileren als streng op immigratie. De SPD, de partij van bondskanselier Scholz, gaat naar verwachting flinke verliezen lijden in de aanstaande verkiezingen. De partij staat in de peilingen op de derde plaats, achter de rechts-radicale Alternative für Deutschland (AfD) en de christendemocratische CDU/CSU. Beide partijen hebben zich in de campagne fel uitgesproken tegen illegale migratie.
Scholz maakte vandaag nog een anti-immigratiemaatregel bekend: het eerste zogeheten Dublin-centrum opent binnenkort zijn deuren in een voorstad van Hamburg. In die centra moeten vluchtelingen worden opgevangen die in eerste instantie in een ander Europees land asiel hebben aangevraagd. Volgens de zogeheten Dublin-procedure moeten zij hun asielaanvraag afwachten in het EU-land dat voor hen verantwoordelijk is. Een speciaal centrum zou erop moeten toezien dat vluchtelingen sneller naar andere Europese landen uitstromen.
Dana Holscher
Lees hier meer over de extra grenscontroles die Duitsland uitvoert.
De CDU van Friedrich Merz zegt niet te zullen samenwerken met de AfD. Merz gaf dat vandaag aan in het Duitse parlement. Recent brak CDU met staand beleid door een motie door het parlement te loodsen met hulp van AfD. Daarmee werd het cordon sanitaire tegen de AfD verbroken. Dat leidde in Duitsland tot veel ophef: zondag demonstreerden honderdduizenden Duitsers tegen de radicaal-rechtse AfD.
Nu zegt Merz, die met de CDU op kop gaat in de peilingen voor de aanstaande parlementsverkiezingen, niet in een regering te zullen plaatsnemen met de AfD. Hij gaf bondskanselier Olaf Scholz van de sociaaldemocratische SPD de schuld van de opmars van de AfD, dat nu tweede staat in de peilingen. In november viel de regering van Scholz door een conflict over de regeringsbegroting. Volgens Merz heeft dit steun voor de AfD aangewakkerd.
Scholz gebruikte zijn spreektijd om op te merken dat Merz zijn belofte over het niet-samenwerken met de AfD al heeft geschonden. Bovendien meldde Scholz dat hij ‘nooit en echt nooit gemeenschappelijke grond zal vinden met extreemrechts’. De SPD staat op dit moment derde in de peilingen.
Frank Rensen
De Duitse bondskanselier Olaf Scholz beschuldigde zondag zijn conservatieve rivaal Friedrich Merz ervan bereid te zijn om samen te werken met de radicaal-rechtse Alternative für Deutschland (AfD). Scholz en Merz stonden tegenover elkaar in een tv-debat, twee weken voordat het land naar de stembus gaat.
‘Dat is mijn ernstige zorg’, zei Scholz over de mogelijkheid voor een coalitie tussen de CDU van Merz en de AfD. Eind vorige maand liet de CDU dat de AfD meestemde met omstreden asielplannen, waarmee het cordon sanitaire tegen de partij werd doorbroken. Tot dan toe gold in Duitsland een zogeheten brandmuur tegen extreemrechtse partijen als de AfD. Moties zouden niet mogen worden ingediend als die voor een meerderheid afhankelijk zijn van de steun van die partijen.
Het besluit van Merz om daarmee te breken kwam hem op grote kritiek te staan, ook vanuit zijn eigen partij. Scholz noemde de zet in het debat onder meer een ‘taboebreuk’ en hield vol dat hij Merz niet langer kon vertrouwen.
Merz, wiens conservatieve CDU/CSU-alliantie in de peilingen aan de leiding gaat, herhaalde zijn ontkenning dat de zet samenwerking met de AfD inhield. ‘Er zijn geen overeenkomsten tussen de AfD en de CDU/CSU’, aldus Merz.
In de meeste peilingen staan de sociaal-democraten (SPD) van Scholz nog op de derde plek, achter de AfD.
ANP/Redactie
Lees hier ook: Duizenden Duitsers de straat op tegen radicaal-rechtse AfD: ‘Heel Duitsland is pisnijdig dat het cordon sanitaire is doorbroken’
Zeker 200 duizend mensen hebben in München gedemonstreerd tegen de radicaal-rechtse partij Alternative für Deutschland (AfD), zegt de Duitse politie. Volgens de organisatoren zijn er meer dan 320 duizend mensen aanwezig.
Het is de tweede grote demonstratie tegen AfD in een week. Vorig weekend kwamen 160 duizend mensen in Berlijn bijeen. Vandaag zijn ook in Leipzig en Dortmund demonstraties tegen de partij.
Yassin Boutayeb
Die Linke maakt een verrassende groei door in de peilingen voor de verkiezingen van 23 februari. De radicaal-linkse partij bewaakt al decennia de Duitse politieke linkerflank, maar dreigde tot voor kort onder de kiesdrempel van 5 procent uit te komen en daarmee uit het parlement te verdwijnen. Volgens de jongste peiling zou Die Linke nu echter 6 procent van de stemmen halen, een verdubbeling ten opzichte van een paar maanden geleden.
Die Linke is een reïncarnatie van de Socialistische Eenheidspartij Duitsland, die de vroegere eenpartijstaat DDR leidde. De afgelopen jaren verscheurde interne strijd op vele fronten de partij. Oud-communist Sahra Wagenknecht leek Die Linke het laatste duwtje te geven toen zij eind 2023 uittrad en met acht Linke-parlementsleden een nieuwe partij begon. De Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW) behaalde eind vorig jaar uitstekende resultaten bij verkiezingen in oostelijke deelstaten.
Plotseling was daar de 36-jarige Heidi Reichinnek, het nieuwe, frisse gezicht van Die Linke. Zij is een formidabele aanwezigheid op sociale media, met name TikTok, waar tot nu toe alleen de radicaal-rechtse AfD succesvol wist te werven. Reichinnek is een uitgesproken tegenstander van de AfD en bereikt veel jongeren met haar optimistisch beloften van een Duitsland waar mensen zich wel woonruimte in grote steden kunnen veroorloven. De BSW, die economisch links is, maar migratie drastisch wil reduceren en fel tegen Oekraïne-hulp ageert, is in de peilingen teruggevallen van 8 naar 4 procent.
Vorige week maakte Reichinnek op sociale media furore met een meeslepende tirade tegen Friedrich Merz, leider van de rechts-conservatieve CDU, die met 30 procent ruim op kop ligt in de peilingen. Daags ervoor had Merz de zogeheten brandmuur rondom de AfD afgebroken. De AfD ligt op de tweede plek in de peilingen, met zo’n 20 procent van de stemmen.
Remco Andersen
Lees ook onze reportage vanaf het partijcongres van 2022, over de teloorgang van Die Linke.
De topmannen van Duitslands grootste bedrijven, autofabrikant Mercedes-Benz, industrieconcern Siemens en Deutsche Bank, willen dat de toon in het debat over migratie verandert. Volgens hen wordt er vijandig gesproken over migranten en asielzoekers en moet Duitsland een land blijven dat buitenlanders verwelkomt, ook omdat zij nodig zijn om personeelstekorten tegen te gaan.
De oproep komt in de aanloop naar de Duitse parlementsverkiezingen op 23 februari en maakt deel uit van een bredere politieke campagne van het Duitse bedrijfsleven, waarbij ook grote concerns als Volkswagen, BMW, chemiebedrijf BASF en verzekeraar Allianz zijn aangesloten. Het initiatief is opgezet om voor diversiteit, openheid en tolerantie in Duitsland te pleiten.
Siemens-topman Roland Busch zegt dat er een enorme toename is van xenofobie tijdens de verkiezingscampagne, terwijl Duitsland juist veel arbeidsmigranten nodig heeft. ‘We hebben mensen uit de hele wereld voor ons werken en dat waarderen we enorm.’ Die moeten volgens Busch wel snel aan het werk worden gezet.
Ook topman Ola Källenius van Mercedes-Benz wijst op de toenemende personeelstekorten, mede door de vergrijzing. Hij zegt dat die tekorten amper aandacht krijgen in het migratiedebat. ‘Illegale immigratie is niet hetzelfde als het aantrekken van gekwalificeerde arbeidskrachten. We hebben slimme mensen nodig voor groei’, aldus Källenius.
ANP/Redactie
De Duitse veiligheidsdiensten verdenken Rusland van betrokkenheid bij een reeks vernielingen, waarbij de uitlaten van auto’s met bouwschuim werden volgespoten. Aanvankelijk ging de verdenking uit naar klimaatactivisten, omdat de auto’s waren voorzien van stickers met de tekst ‘Wees groener!’ en een foto van vicekanselier Robert Habeck van de Groenen. Mogelijk was de sabotagereeks bedoeld om de Groenen in diskrediet te brengen,in aanloop naar de Bondsdagverkiezingen op 23 februari.
In totaal werden ruim 270 auto’s gevandaliseerd in vier Duitse deelstaten. Eind vorig jaar pakte de politie in Brandenburg drie verdachten op, afkomstig uit Servië, Duitsland en Bosnië-Herzegovina. Bij huiszoekingen troffen de autoriteiten meerdere bussen bouwschuim aan. Volgens de Duitse nieuwssite Der Spiegel heeft een van de drie verdachten inmiddels verklaard dat hij door een Rus was aangezet tot zijn daad. Via berichtenapp Viber zou hij de verdachten 100 euro per beschadigde auto hebben beloofd.
Veiligheidsdiensten vermoeden dat het gaat om een Russische poging om de Duitse verkiezingen te beïnvloeden. Dit najaar waarschuwden de diensten al dat Rusland zich mogelijk zou proberen te mengen in verkiezingscampagne. Robert Habeck, vicekanselier en lijsttrekker van de Groenen, is groot voorstander van de Duitse steun aan Oekraïne. Anders dan de huidige kanselier Olaf Scholz is Habeck ook voor de levering van Taurus-langeafstandsraketten aan Oekraïne, een langgekoesterde wens van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky.
Daan de Vries
De Duitse jeugd is teleurgesteld in de traditonele politieke partijen en richt de blik nadrukkelijk op extreme bewegingen. Wat betekent dit voor de komende verkiezingen?
Lees hier de uitleg van het panel van Duitsland-deskundigen van de Volkskrant. Lees hier ook de reportage van Duitsland-correspondent Remco Andersen: Duitse jongeren keren gevestigde politiek massaal de rug toe.
De jeugdvleugel van de sociaal-democratische SPD, de partij van bondskanselier Olaf Scholz, dreigt te eisen dat de moederpartij zich uitspreekt tegen een coalitie met de rechts-conservatieve CDU. Die laatste partij ligt veruit bovenaan de peilingen voor de Duitse verkiezingen op 23 februari aanstaande.
CDU-leider Friedrich Merz ligt onder een regen van kritiek sinds hij vorige week tot tweemaal toe een voorstel door het parlement probeerde te krijgen met steun van de uiterst radicaal-rechtse AfD. Om die partij geldt een cordon sanitaire, waar Merz nu de bijl aan zet. De afgelopen dagen gingen vele honderdduizenden betogers de straat op om te protesteren tegen de CDU en tegen ‘samenwerking met fascisten’.
Een groeiend deel van de jeugdvleugel van de SPD wil daar nu consequenties aan verbinden, zegt Juso-voorman Philipp Türmer, al heeft de jeugdvleugel de knoop nog niet doorgehakt. Vorige week eiste wel al de jeugdvleugel van De Groenen dat de moederpartij een coalitie met de CDU uitsluit. Dat zou het de CDU aardig lastig maken. Volgens de peilingen is er voor koploper CDU geen coalitie mogelijk zonder de SPD of Groenen, of misschien zelfs allebei – behalve met de AfD die Merz nu uitsluit.
Kopstukken van beide partijen hebben zich ongewoon fel uitgesproken over Merz’ samenwerking met de AfD. Bondskanselier Scholz zei dat hij Merz niet meer vertrouwt. Groenen-voorman en huidig economie-minister Robert Habeck zei dat Merz zich heeft ‘gediskwalificeerd’ voor het ambt van bondskanselier.
Merz zelf doet alsof zijn neus bloedt. De AfD mag dan voor zijn voorstel hebben gestemd, volgens Merz is dat nog geen samenwerking. En die zal er ook nooit komen, zei Habeck maandag in Berlijn. ‘Niet voor de verkiezingen, en niet erna.’
Remco Andersen
De Duitse kanselier Olaf Scholz was dinsdagmiddag op campagne bij de staalfabriek van ThyssenKrupp in Duisburg. Naast het hart van de staalfabriek bezocht de sociaal-democraat ook de Mahnwache, de actietent die de werknemers van de fabriek sinds afgelopen zomer voor de hoofdpoort van de grootste staalfabriek van Europa hebben gebouwd.
Dit najaar kondigde de CEO van het industrieconcern aan dat er in de staaldivisie maar liefst 11 duizend banen zullen verdwijnen, meer dan eenderde. Dit tot grote verontwaardiging van de vakbonden. ThyssenKrupp is daardoor, naast Volkswagen, een belangrijk symbool geworden voor de penibele situatie van de Duitse industrie.
‘Het is niet per se erg dat er banen verdwijnen, maar we moeten wel de moeder van onze industrie, vloeibaar staal, in eigen hand houden,’ zei staalarbeider Dirk Riedel, vakbondsleider binnen ThyssenKrupp, afgelopen maandag bij een bezoek van de Volkskrant aan de Mahnwache.
Binnen vakbond IG Metall, de grootste vakbond van Duitsland, leven er grote zorgen over de opkomst van de ‘antidemocratische’ AfD onder de achterban. IG Metall ziet onzekerheid over de toekomst als belangrijke reden voor de opmars van extreemrechts. Daarom voert de vakbond actie voor een nieuwe regering die groots investeert in het vergroenen van de industrie. Scholz stelde zich dinsdag pal achter die eisen.
In de laatste peiling staat Scholz nog steeds onveranderd op 16 procent, ruim achter CDU-kandidaat Merz. Merz staat nu op 28 procent van de kiezers, 2 procentpunt lager dan bij de vorige peiling. Daardoor is het gat met de radicaal-rechtse AfD kleiner geworden. De partij van Alice Weidel blijft stabiel op 20 procent.
Tjerk Gualthérie van Weezel
De rechts-conservatieve CDU zal niet samenwerken met de radicaal-rechtse AfD, belooft CDU-leider Friedrich Merz maandag op het jaarlijkse congres van zijn partij. ‘Niet voor de verkiezingen, niet erna, nooit,’ aldus Merz.
Vorige week loodste Merz met steun van de AfD een motie die opriep tot strengere migratieregels door het Duitse parlement. Daarmee brak de christendemocraat met het cordon sanitaire van de gevestigde partijen tegen radicaal- en extreemrechts.
Het kwam hem op felle kritiek te staan van linkse partijen, maar ook binnen zijn eigen partij klonk kritiek – onder anderen van oud-bondskanselier Angela Merkel. Afgelopen weekend gingen honderdduizenden Duitsers de straat op om te protesteren tegen Merz’ besluit en tegen de opkomst van radicaal-rechts.
In de peilingen voor de parlementsverkiezingen van 23 februari ligt de CDU ruim op kop, gevolgd door de AfD. In aanloop naar de verkiezingen zijn de christendemocraten sterk naar rechts opgeschoven, met name op het gebied van migratie.
Daan de Vries
Lees ook dit nieuwsbericht van Duitsland-correspondent Remco Andersen over het CDU-congres.
CDU-leider Friedrich Merz Merz zocht eind januari steun van de radicaal-rechtse AfD voor een motie over permanente grenscontroles. De samenwerking met de AfD heeft links Duitsland geschokt, en zelfs kritiek van oud-bondskanselier Angela Merkel uitgelokt. Gezien het verleden rust een taboe op het salonfähig maken van radicaal-rechts. Merz brak met die traditie.
Volgens de linkerhelft van het politieke spectrum drijft Merz’ migratieplan een gevaarlijke wig in de zogenoemde ‘brandmuur’. Die ongeschreven regel verhindert al decennialang de samenwerking met partijen rechts van het christendemocratische CDU.
Lees hier de hele analyse van buitenlandredacteur en oud-Duitsland-correspondent Sterre Lindhout.
Door heel Duitsland vonden afgelopen weekend massale demonstraties plaats tegen de opkomst van radicaal-rechts, nadat eerder deze week de ‘brandmuur’ tegen het radicaal-rechtse AfD viel. In Kierspe kwamen demonstranten zaterdag bijeen. De woede richtte zich vooral tegen CDU-leider Friedrich Merz.
Lees hier de hele reportage van buitenlandredacteur Iva Venneman.
In de laatste weken voor de verkiezingen verscherpen partijen in Duitsland hun toon en programma. Sinds het centrumlinkse kabinet van bondskanselier Olaf Scholz in november uiteenviel, gaat (radicaal-)rechts veruit op kop. Daarmee wacht het land een politieke ommekeer, schrijft Duitsland-correspondent Remco Andersen.
In dit liveblog houden we u op de hoogte van de laatste ontwikkelingen rond de Duitse parlementsverkiezingen, die op 23 februari plaatsvinden.
Door de val van het kabinet van kanselier Olaf Scholz gaat Duitsland ruim een half jaar eerder naar de stembus dan gepland. De peilingen wijzen op een afstraffing voor Scholz’ sociaaldemocratische SPD en de liberale coalitiepartner FDP, die zelfs onder de kiesdrempel dreigt uit te komen.
Het rechts-conservatieve CDU/CSU gaat vooraan in de peilingen, gevolgd door het radicaal-rechtse AfD. Eind januari brak CDU-leider Friedrich Merz de zogeheten Brandmauer, het cordon sanitaire waarmee de gevestigde partijen radicaal- en extreemrechts vooralsnog buiten de macht hebben weten te houden: Merz bracht een motie over migratie in stemming, die alleen een meerderheid haalde met steun van de AfD.
Dat Merz toenadering zocht tot de AfD, kwam hem op felle kritiek te staan; de CDU-leider zou de Duitse democratie in gevaar brengen. De kritiek kwam niet alleen uit linkse hoek, maar ook van Merz’ partijgenoot en oud-bondskanselier Angela Merkel.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant