Ontwikkelingshulp is geen linkse hobby, maar dient – mits goed aangewend – juist wel het eigen belang.
Dat de regering miljarden op ontwikkelingssamenwerking wilde besparen, was al aangekondigd. Dat het gepaard zou gaan met een trumpiaanse aanval op vrouwenrechten en het maatschappelijk middenveld, is ontluisterend. Even ontluisterend is de snelheid waarmee de tot voor kort in het Westen breed gedeelde waarden van solidariteit, gelijkheid, rechtvaardigheid en barmhartigheid met de minder bedeelden in de wereld, zijn verdampt tot een relikwie uit een ver verleden.
President Trump zette vorige maand de toon door een streep te zetten door het grootste hulpprogramma ter wereld, Usaid. Hierdoor kwamen niet alleen per direct miljoenen mensen zonder medische zorg en voedsel te zitten, maar raken ook tienduizenden burgers hun fondsen kwijt om te strijden tegen allerlei vormen van onrecht en mensenrechtenschendingen in autocratisch bestuurde landen. En: worden vrouwen in de kou gezet die willen participeren in patriarchale samenlevingen die hen het recht op land of bezittingen ontzeggen, of hen dwingen te jong te veel kinderen te krijgen waardoor ze zonder opleiding in armoede blijven ploeteren.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Het afgeven op ontwikkelingshulp als linkse woke hobby is inmiddels gemeengoed onder radicaal rechts in Europa. ‘Eigen volk eerst’, zo is immers de heersende opvatting, dus het wekt geen verbazing dat nu ook de Nederlandse hulpgelden worden ingezet om de Nederlandse belangen te dienen. Dus wél geld voor de Nederlandse tuinders in Kenia die daar met onderbetaalde arbeiders goedkope sperziebonen telen en het spaarzame water verbruiken van de lokale bevolking, maar niet om vrouwen dezelfde rechten als mannen te geven of te trainen de politiek in te gaan. ‘Dat soort dingen gaan we niet meer doen’, aldus PVV-minister Klever in een toelichting in De Telegraaf.
Ontwikkelingsprogramma’s zijn zeker niet allemaal even effectief gebleken en er valt nog veel winst te behalen in het stroomlijnen van gelden, maar stoppen met programma’s die vrouwen een stem geven en stimuleren een economische bijdrage te leveren, dient geen enkel ander doel dan populistische borstklopperij. Zonder een sterk maatschappelijk middenveld dat ongelijkheid, milieu- en mensenrechtenschendingen aan de kaak kan stellen, kunnen autocratische leiders en multinationals doen en graaien wat ze willen. Een ideaal recept voor burgeropstand, conflict, burgeroorlog, ontvolking, klimaatschade en uiteindelijk grote aantallen vluchtelingen of economisch gemotiveerde migranten. Dit laatste staat zonder twijfel haaks op de ambities van dit kabinet.
De vraag is welke definitie van ‘eigen belang’ dit kabinet hanteert. In een mondiale economie is stabiliteit, gelijkheid en rechtvaardigheid immers in ieders belang. Waar oorlog of conflict is, breken cruciale handelsketens, verdwijnen afzetmarkten en hebben smokkelaars van goud, drugs, wapens of migranten vrij spel. Stabiliteit bereik je niet met een eenzijdige focus op het eigen bedrijfsleven, of door de vrouwelijke helft van de bevolking aan haar lot over te laten, of door autocratische leiders te versterken door ze de middelen te geven om migranten terug de zee in te slepen, of de woestijn in te knuppelen.
Met dit gebrek aan duurzame visie verliest het Westen bovendien in rap tempo de benodigde soft power om tegenwicht te bieden aan nieuwe grootmachten die hun invloed en toegang tot cruciale grondstoffen en nieuwe afzetmarkten wél weten veilig te stellen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant