Lees hier al onze artikelen over de oorlog in Oekraïne.
De Verenigde Staten weigeren bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties een conceptresolutie over Oekraïne te steunen. Dat zeggen diplomaten tegen persbureau Reuters. De resolutie veroordeelt de Russische agressie tegen Oekraïne en spreekt steun uit voor ‘de soevereiniteit, onafhankelijkheid, eenheid en territoriale integriteit van Oekraïne binnen zijn internationaal erkende grenzen’.
De stemming wordt gezien als een maatstaf voor de steun die Oekraïne geniet. ‘In voorgaande jaren hebben de Verenigde Staten consequent dergelijke resoluties gesteund’, zegt een diplomaat tegen Reuters. De resolutie heeft de steun heeft van vijftig andere landen.
De VS golden onder de vorige Amerikaanse regering van Biden als de belangrijkste militaire bondgenoot van Oekraïne, maar de relatie staat onder druk sinds Donald Trump aantrad. Hij suggereerde deze week dat Oekraïne zelf verantwoordelijkheid draagt voor de Russische invasie en noemde zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky een ‘dictator’.
Zelensky sprak vandaag met de Amerikaanse gezant voor Oekraïne Keith Kellogg. De Amerikaanse delegatie in Kyiv annuleerde echter een gezamenlijke persconferentie, zo meent Oekraïne.
Dylan van Bekkum
De Europese Commissie heeft vandaag gereageerd op uitspraken van de Amerikaanse president Donald Trump. Trump noemde zijn Oekraïense ambtgenoot Zelensky woensdag een ‘dictator zonder verkiezingen’, omdat de verkiezingen in Oekraïne vanwege de oorlog zijn opgeschort. Onzin, vindt de Europese Commissie: ‘President Zelensky is legitiem gekozen in vrije, eerlijke en democratische verkiezingen’, zei een woordvoerder vandaag tijdens een persconferentie.
De woordvoerder benadrukte dat er niet over vrede kan worden onderhandeld zonder dat Oekraïne daarbij wordt betrokken. Op die manier onderhandelen de VS en Rusland op dit moment wel — net als Oekraïne was de EU niet uitgenodigd bij een overleg tussen de twee landen deze week in Saoedi-Arabië.
Als reactie spraken leiders van de Europese Unie nog nadrukkelijker hun steun uit voor Oekraïne. Zo vertrekken António Costa, voorzitter van de Europese Raad, en Ursula von der Leyen, Commissievoorzitter, maandag naar Kyiv om daar stil te staan bij de Russische invasie van Oekraïne, op die dag precies drie jaar geleden. Met het bezoek willen Costa en Von der Leyen ‘onze steun aan het heldhaftige Oekraïense volk en aan de democratisch gekozen president Zelensky bevestigen’, schrijft Costa op sociale media.
Frank Rensen
De Britse premier Keir Starmer en de Franse president Emmanuel Macron hebben een plan geformuleerd om dertigduizend Europese militairen naar Oekraïne te sturen als er een vredesakkoord wordt getekend. Dat meldt de Engelse krant The Telegraph op basis van anonieme bronnen.
Starmer en Macron zullen volgens The Telegraph volgende week afreizen naar de Verenigde Staten om met president Donald Trump te onderhandelen over Amerikaanse militaire steun bij deze ‘afschrikkingsmacht’.
Of de VS bereid zijn die steun te bieden, is zeer de vraag. Vorige week benadrukte de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth dat de VS niet gebonden zijn door Navo-afspraken om in te grijpen bij een aanval op Europese troepen. Macron en Starmer zouden Trump willen verzoeken wel standby te staan met vliegtuigen en raketten bij een aanval van Russen in zo’n scenario.
Een Europese afschrikkingsmacht was het onderwerp van twee spoedberaden van Europese leiders afgelopen week. De overleggen waren ingelast, terwijl de Verenigde Staten zonder de betrokkenheid van Europa of Oekraïne met Rusland onderhandelden over het beëindigen van de oorlog. In de Tweede Kamer werd ook gedebatteerd over het eventueel leveren van Nederlandse troepen aan een vredesmacht. De PVV is daar tegen, premier Schoof heeft gezegd erover te willen nadenken.
Het Kremlin noemde het Brits-Franse plan vandaag ‘onacceptabel’. Met name ‘zorgwekkend’ is de mogelijke betrokkenheid van Navo-troepen in Oekraïne, aldus het Kremlin in een verklaring.
Frank Rensen
• President Donald Trump noemt zijn Oekraïense collega Volodymyr Zelensky in een bericht op zijn socialemediaplatform Truth Social een dictator. Als Zelensky niet ‘snel beweegt’ heeft hij volgens Trump ‘geen land meer over’.
• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft fel gereageerd op de aanvallen van de Amerikaanse president Donald Trump op zijn regering. Trump suggereerde vannacht dat Oekraïne de oorlog aan zichzelf te danken heeft. ‘Je had (de oorlog, red.) nooit moeten beginnen’, zei Trump, gericht aan Kyiv. ‘Je had een deal kunnen sluiten.’
• De Amerikaanse speciale gezant voor Oekraïne, Keith Kellogg, is in de Oekraïense hoofdstad Kyiv aangekomen om te spreken over de plannen van president Donald Trump om de oorlog te beëindigen. Een Amerikaanse en Russische delegatie kwamen gisteren samen in Saoedi-Arabië om dat proces in gang te zetten.
• De ambassadeurs van de EU-lidstaten zijn het eens geworden over een zestiende sanctiepakket tegen Rusland. Dat zeggen EU-diplomaten tegen persbureau Reuters. De nieuwe maatregelen moeten maandag, drie jaar na de Russische invasie van Oekraïne, worden goedgekeurd als de ministers van Buitenlandse Zaken van alle lidstaten bijeenkomen in Brussel.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft gezegd dat hij donderdag een ontmoeting zal hebben met de Amerikaanse Oekraïne-gezant Keith Kellogg. In zijn dagelijkse video laat hij weten dat hij hoopt op een ‘constructief’ overleg. Ook rekent de president naar eigen zeggen op de eendracht tussen Oekraïne en Europa, en het ‘pragmatisme van Amerika’.
De president herhaalde daarnaast opnieuw zijn wens dat er een permanent einde komt aan de oorlog met Rusland. Hij liet eerder vandaag via sociale media weten dat hij Navo-chef Mark Rutte had gesproken over onder meer zijn ontmoeting met de Turkse president Recep Tayyip Erdogan, afgelopen dinsdag. Zelensky en Erdogan hadden het over de rol van Turkije bij veiligheidsgaranties. Volgens Zelensky heeft Oekraïne een ‘brede vertegenwoordiging van landen nodig’. Hij noemde daarbij Europa, inclusief het Verenigd Koninkrijk en Turkije, en de Verenigde Staten.
De VS zijn een van de belangrijkste bondgenoten van Oekraïne, maar er ontstaat steeds meer wrijving tussen hun leiders. Zo noemde Trump zijn Oekraïense ambtgenoot woensdag een ‘dictator’, omdat de verkiezingen in Oekraïne vanwege de oorlog zijn opgeschort. Ook Rusland had eerder kritiek geuit op het uitblijven van een stembusgang in het buurland. Volgens Zelensky leeft Trump in een Russische ‘bubbel van desinformatie’.
ANP/Redactie
President Donald Trump noemt zijn Oekraïense collega Volodymyr Zelensky in een bericht op zijn sociale mediaplatform Truth Social een dictator. Als Zelensky niet ‘snel beweegt’ heeft hij volgens Trump ‘geen land meer over’.
De verhoudingen tussen de twee presidenten gaan in rap tempo achteruit. Vandaag bereikten ze een voorlopig dieptepunt. Trump beweerde na een eerste ronde van gesprekken tussen de VS en Rusland in Saoedi-Arabië dat Oekraïne de oorlog tegen Rusland niet had moeten beginnen, terwijl de oorlog begon door de invasie van Rusland. Bovendien had Zelensky volgens Trump eerder een deal moeten accepteren.
De Oekraïense president reageerde daar kritisch op door te zeggen dat Trump ‘gevangen zit in een bubbel van desinformatie’. Dat lijkt Trump niet goed te kunnen hebben. De Amerikaanse president herhaalde opnieuw onjuiste claims over de hoeveelheid geld die de VS in Oekraïne hebben gestopt en zei dat Zelensky bijna niet meer gesteund wordt door de Oekraïense bevolking.
Volgens Trump was Zelensky alleen goed in het ‘bespelen van Joe Biden als een viool’ en zou hij de VS zover hebben gekregen om 350 miljard dollar te stoppen in een oorlog die niet van Rusland gewonnen kan worden en nooit begonnen had moeten worden, aldus Trump.
Yassin Boutayeb
De EU-regeringsleiders en staatshoofden die maandag in Parijs niet bij het informele spoedoverleg over Oekraïne waren, spreken elkaar woensdagmiddag tijdens een videoconferentie. Dat gebeurt op uitnodiging van de Franse president Emmanuel Macron, maandag eveneens de gastheer.
Het doel is ‘om alle partners die geïnteresseerd zijn in vrede en veiligheid in Oekraïne en Europa bijeen te brengen’, aldus een woordvoerder van Macron. Maandag spraken acht Europese leiders, de secretaris-generaal van de NAVO en de top van de Europese Unie met elkaar over de rol die Europa kan spelen bij een vredesakkoord voor Oekraïne, nadat de Verenigde Staten daar het startschot voor hadden gegeven zonder Europese betrokkenheid. Het overleg leidde tot onvrede onder Europese regeringsleiders die niet waren uitgenodigd.
De officiële deelnemerslijst van het online overleg vandaag is niet naar buiten gebracht. Het zou gaan om regeringsleiders of afgevaardigden van de Baltische staten, België, Bulgarije, Finland, Griekenland, Ierland, Kroatië, Noorwegen, Roemenië, Tsjechië en Zweden. Slowakije heeft laten weten niet aanwezig te zijn.
ANP/Redactie
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft fel gereageerd op de aanvallen van de Amerikaanse president Donald Trump op zijn regering. Trump suggereerde vannacht dat Oekraïne de oorlog aan zichzelf te danken heeft. ‘Je had (de oorlog, red.) nooit moeten beginnen’, zei Trump, gericht aan Kyiv. ‘Je had een deal kunnen sluiten.’
Volgens Zelensky zit Trump ‘gevangen in een bubbel van desinformatie’, zo zei hij tijdens een persconferentie vandaag. Trump beweerde gisteren dat Zelensky in peilingen kan rekenen op steun van slechts 4 procent van zijn bevolking, waar dat in werkelijkheid rond de 50 procent ligt. Bovendien bekritiseerde hij het uitblijven van presidentsverkiezingen in Oekraïne, zoals Rusland dat ook herhaaldelijk doet. Omdat er een staat van beleg van kracht is, kunnen er volgens de Oekraïense wet geen verkiezingen worden gehouden.
Bovendien verwierp Zelensky de Amerikaanse eis om zeldzame aardmineralen uit Oekraïne te krijgen in ruil voor militaire steun. Trumps minister van Financiën Scott Bessent reisde vorige week af naar Kyiv, naar verluidt met een voorstel om toegang te krijgen tot 50 procent van de aardmineralen in de Oekraïense bodem. Volgens Zelensky is er geen sprake van een ‘serieus gesprek’ hierover. Hij zette de totale Amerikaanse steun aan Oekraïne (volgens hem zo’n 94 miljard euro) af tegen de waarde van de aardmineralen (480 miljard euro).
De Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergej Lavrov, toonde zich daarentegen verheugd over Trumps nieuwe opstelling. Zo prees hij Trumps kritiek op diens voorganger Joe Biden en de Navo. Trump gaf Biden vorige week de schuld voor de oorlog in Oekraïne door te spreken over het toetreden van Oekraïne tot de Navo.
Trump ‘is de eerste en voor zover ik weet nog steeds de enige westerse leider die openlijk en nadrukkelijk heeft gesteld dat een van de oorzaken van de situatie in Oekraïne de agressieve poging van de vorige regering was om het land de Navo in te trekken’, aldus Lavrov. ‘Dit is al een signaal dat hij ons standpunt begrijpt.’ Rusland heeft het Oekraïense lidmaatschap van de Navo steevast onaanvaardbaar genoemd.
Thom Canters
De Amerikaanse speciale gezant voor Oekraïne, Keith Kellogg, is in de Oekraïense hoofdstad Kyiv aangekomen om te spreken over de plannen van president Donald Trump om de oorlog te beëindigen. Een Amerikaanse en Russische delegatie kwamen gisteren samen in Saoedi-Arabië om dat proces in gang te zetten.
Kellogg spreekt later vandaag met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, die ontstemd is over het buitensluiten van Oekraïne bij de gesprekken. Zelensky zei gisteren dat er geen enkel besluit genomen kan worden zonder dat Kyiv daarbij betrokken is. Trump reageerde daar gisteren op door te zeggen de schuld voor het (voortduren van) de oorlog in de schoenen van Oekraïne te schuiven. ‘Je had hem (de oorlog, red.) nooit moeten beginnen’, zei Trump gericht aan de Oekraïense regering. ‘Je had een deal kunnen sluiten.’
Bij aankomst in Kyiv zei Kellogg te begrijpen dat Oekraïne veiligheidsgaranties nodig heeft. Hoewel Oekraïne lid wil worden van de Navo, werd dat vorige week door de Amerikaanse defensieminister Pete Hegseth resoluut van de hand gewezen. Tegelijkertijd wilde vicepresident JD Vance een dag later militaire middelen niet uitsluiten als de Russische president Vladimir Poetin geen akkoord wil sluiten.
Binnen Europa wordt er intussen gesproken over een vredesmacht die in Oekraïne zou moeten toezien op het naleven van een eventueel akkoord. Daarvoor willen EU-leiders wel de garantie van de Verenigde Staten dat die rugdekking geven als Rusland een deal zou opblazen.
Intussen is een ontmoeting tussen Trump en Poetin in de maak, nadat de leiders elkaar daar vorige week al telefonisch over hebben gesproken. Kremlin-woordvoerder Dimitri Peskov zei vandaag dat dat mogelijk nog voor het einde van de maand kan plaatsvinden. Trump heeft aangeboden naar Moskou te komen.
Thom Canters
De ambassadeurs van de EU-lidstaten zijn het eens geworden over een zestiende sanctiepakket tegen Rusland. Dat zeggen EU-diplomaten tegen persbureau Reuters. De nieuwe maatregelen moeten maandag, drie jaar na de Russische invasie van Oekraïne, worden goedgekeurd als de ministers van Buitenlandse Zaken van alle lidstaten bijeenkomen in Brussel.
De precieze inhoud van het pakket aan maatregelen moet nog officieel naar buiten komen. Ingewijden melden aan The Financial Times dat onder meer de Russische import van aluminium aan de EU aan banden zal worden gelegd. Ook bevat het pakket sancties tegen dertien banken.
Bovendien worden 73 schepen uit de zogeheten schaduwvloot op de zwarte lijst geplaatst. Met die veelal verouderde olietankers omzeilt Rusland het westerse prijsplafond op Russische olie, dat een belangrijke inkomstenbron vormt voor Poetins oorlogseconomie. Op dit moment gelden er al maatregelen tegen 79 schepen. Volgens de nieuwe strafmaatregelen mag er bovendien geen zaken meer worden gedaan met Russische havens die worden gebruikt om de sancties te ontlopen, meldt Reuters.
Twitter bericht wordt geladen...
Het besluit komt een dag nadat de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio suggereerde dat de Europese sancties op termijn verlicht moeten worden. Na een bijeenkomst met een Russische delegatie in Saoedi-Arabië om het startschot voor vredesonderhandelingen te geven, zei Rubio dat ‘de EU op een bepaald moment een plek aan tafel moet krijgen, omdat ook zij sancties hebben opgelegd’. Hij benadrukte dat er ‘van alle kanten concessies gedaan moeten worden’.
De EU noch Kyiv spelen op dit moment een rol in de gesprekken over een mogelijke akkoord om de oorlog in Oekraïne tot een einde te brengen. Verschillende EU-leiders kwamen eerder deze week al samen in Parijs om te spreken over hun gezamenlijke koers.
Thom Canters
In Oekraïne is verbluft gereageerd op aanvallen van de Amerikaanse president Trump op de regering in Kyiv. Trump beschuldigde Oekraïne dinsdagavond van het beginnen van de Russische oorlog tegen Oekraïne en van weigering om die te beëindigen.
Lees hier het hele nieuwsbericht.
Het grootste deel van de inwoners van de Oekraïense havenstad Odesa zit zonder stroom, verwarming en water na een massale droneaanval van het Russische leger. Dat heeft burgemeester Hennadji Troechanov woensdagochtend bekend gemaakt.
Behalve de inwoners zitten volgens de burgemeester ook 'ziekenhuizen, klinieken en sociale infrastructuurlocaties' zonder stroom. Troechanovplaatste foto's op Telegram van gebouwen met kapotte ramen en gevels. Hij maakte geen melding van slachtoffers en zei dat experts de schade aan het beramen zijn.
Volgens de gouverneur van de provincie Odesa, Oleh Kiper, liepen onder meer een kinderpolikliniek en een kleuterschool schade op als gevolg van de aanval. Vier personen raakten gewond, onder wie een kind. Diverse bewoners zeiden brokstukken van de drones te hebben gevonden.
De aanval is niet onafhankelijk bevestigd. Rusland heeft niet op de berichten gereageerd, zoals het doorgaans ook niet doet.
Redactie
• De Russische president Vladimir Poetin is ‘indien nodig’ bereid om met zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky te onderhandelen over de beëindiging van de oorlog in Oekraïne. Dat zegt Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov. Vorige maand zei Poetin dat hij klaar was voor vredesonderhandelingen, maar dat hij niet met Zelensky om tafel wilde.
• De Verenigde Staten zien de gesprekken met Russische onderhandelaars als een ‘belangrijke stap voorwaarts’ richting vrede in Oekraïne. Dat schrijft buitenlandwoordvoerder Tammy Bruce in een verklaring. De Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio had maandag Saoedi-Arabië een ontmoeting met zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov.
• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft zijn voor woensdag geplande bezoek aan Saoedi-Arabië op het laatste moment afgezegd. Dat meldt Zelensky op een persconferentie in Turkije, waar hij sprak met collega-president Recep Tayyip Erdogan.
De Franse president Emmanuel Macron zegt morgen opnieuw in gesprek te gaan over de veiligheidssituatie in Europa en de oorlog in Oekraïne. Bij de nieuwe vergadering zijn ditmaal ‘verschillende Europese en niet-Europese staten’ welkom, aldus Macron.
Het eerste spoedoverleg dat Macron belegde vond gisteren plaats in Parijs. Slechts zeven landen waren naast Frankrijk uitgenodigd. Dat leidde onder sommige ongenodigden tot onvrede: volgens Slovenië zou het ‘de verkeerde boodschap’ afgeven over de Europese eensgezindheid.
Het informele beraad van maandag, waar onder andere Nederland, Duitsland, Denemarken en VK bij aanwezig waren, leverde geen concrete beslissingen op. Wel waren de Europese leiders het erover eens dat een vrede in Oekraïne niet gesloten kan worden zonder een samenwerking van Europa, de Verenigde Staten en de Navo.
Volgens diplomatieke bronnen van persbureau Reuters heeft Macron voor morgen Europese landen uitgenodigd die eerder niet aanwezig waren: België, Finland, Noorwegen, Zweden, Griekenland, Tsjechië, Roemenië en de Baltische Staten. Ook Canada zou een uitnodiging hebben ontvangen, al heeft Macron deze gastenlijst niet bevestigd.
Nu de Verenigde Staten en Rusland plotseling vaart zetten achter de onderhandelingen over een mogelijke vrede in Oekraïne, is ook Europa gedwongen haar positie te bepalen. De afgelopen dagen leidde dat echter nog niet tot concrete standpunten. Wel lieten Europese leiders blijken dat ze verschillend denken over eventuele inzet van hun militairen in Oekraïne.
Dana Holscher
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft zijn voor woensdag geplande bezoek aan Saoedi-Arabië op het laatste moment afgezegd. Dat meldt Zelensky op een persconferentie in Turkije, waar hij sprak met collega-president Recep Tayyip Erdogan.
Een heldere reden voor het afzeggen van het bezoek gaf Zelensky niet. Persbureau Reuters meldt op basis van anonieme bronnen dat de Oekraïense president het bezoek zou hebben afgezegd omdat hij niet in verband gebracht wil worden met de Amerikaans-Russische onderhandelingen in Saoedi-Arabië en deze niet zou willen legitimeren. Zelensky zegt bereid te zijn om de Amerikanen te ontvangen in Kyiv en hekelde in Turkije opnieuw het feit dat Oekraïne niet is betrokken bij onderhandelingen over het beëindigen van de oorlog.
Zelensky benadrukte verder dat hij goede banden onderhoudt met de Saoedische kroonprins Mohammad bin Salman en dat hij, los van de onderhandelingen, op 10 maart alsnog met hem zal spreken in Saoedi-Arabië. Waarover de twee zullen spreken, is niet bekendgemaakt.
Erdogan zei vandaag dat Rusland en Oekraïne welkom zijn in Turkije om te onderhandelen over het beëindigen van de oorlog. De Turkse president zegt de territoriale integriteit van Oekraïne te steunen, maar sprak tegelijk ook positief over Trumps plan, waarin Oekraïne de door Rusland bezette stukken grond zou moeten afstaan.
Yassin Boutayeb
De aanwezigheid van Navo-troepen in Oekraïne, onder welke vlag dan ook, is voor Rusland ‘onacceptabel’. Dat zei de Russische buitenlandminister Sergej Lavrov na afloop van een ontmoeting met zijn Amerikaanse evenknie Marco Rubio in Saoedi-Arabië.
Delegaties van de VS en Rusland zaten vandaag voor het eerst sinds 2022 met elkaar om de tafel voor onderhandelingen over het einde van de oorlog in Oekraïne. De Amerikanen spraken na afloop van het topoverleg van ‘een belangrijke stap voorwaarts’ richting vrede in Oekraïne.
Lavrov noemde het herstel van het diplomatieke contact tussen de VS en Rusland als belangrijkste uitkomst van het overleg. Volgens hem zijn er ‘kunstmatige barrières’ opgeworpen tussen de landen, doelend op de economische sancties tegen Rusland. De VS begrijpen Rusland nu beter, zei Lavrov. Of dat betekent dat de VS de sancties binnenkort verlichten of opheffen, is nog onduidelijk.
De Russische buitenlandminister zei tijdens de gesprekken ook duidelijk te hebben gemaakt dat Rusland de eventuele Navo-toetreding van Oekraïne zou beschouwen als een ‘directe bedreiging’ van de eigen soevereiniteit.
Jasper Daams
De Verenigde Staten zien de gesprekken met Russische onderhandelaars als een ‘belangrijke stap voorwaarts’ richting vrede in Oekraïne. Dat schrijft buitenlandwoordvoerder Tammy Bruce in een verklaring. De Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio had vandaag in Saoedi-Arabië een ontmoeting met zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov.
Tijdens dat gesprek hebben de VS en Rusland afgesproken hun onderlinge banden te verbeteren en te werken aan het herstel van de diplomatieke communicatie tussen de twee landen. Ook stellen beide partijen onderhandelingsteams aan die verder zullen spreken over de beëindiging van de oorlog in Oekraïne. De verklaring vermeldt niet uit wie die teams zullen bestaan.
Daarnaast hebben de Amerikanen met de Russische delegatie gesproken over ‘toekomstige samenwerking op geopolitiek en economisch vlak’, zodra de oorlog in Oekraïne voorbij is. Minister Rubio ziet kansen voor ‘unieke, mogelijk historische, economische samenwerking’.
De Amerikanen lijken daarmee vooruit te lopen op het opheffen of in ieder geval verzachten van de sancties tegen Rusland. De Russische buitenlandminister Lavrov leek dat te bevestigen: na het overleg sprak hij eveneens over de mogelijkheid om ‘kunstmatige barrières die economische samenwerking in de weg staan’ weg te nemen.
De samenstelling van de Russische delegatie suggereert dat ook Rusland uit is op het herstel van de economische banden met de VS: zo is Kirill Dmitriëv, het hoofd van het Russische staatsbeleggingsfonds, ook in Saoedi-Arabië aanwezig. Parallel aan de ontmoeting tussen Rubio en Lavrov zou Dmitriëv met Amerikaanse functionarissen overleggen over economische zaken.
Daan de Vries
De eerste ontmoeting tussen Amerikaanse en Russische onderhandelaars in Saoedi-Arabië is voorbij. Dat meldt de Russische buitenlandwoordvoerder Maria Zacharova. De gesprekken hebben ruim vier uur geduurd.
Volgens de Russische buitenlandadviseur Joeri Oesjakov is de ontmoeting ‘prima verlopen’ en hebben de twee partijen ook gesproken over een mogelijke ontmoeting tussen presidenten Donald Trump en Vladimir Poetin. Oesjakov noemt het echter ‘onwaarschijnlijk’ dat Trump en Poetin elkaar al volgende week zullen spreken.
Daan de Vries
Op beelden van het overleg tussen Amerikaanse en Russische onderhandelaars in Riyad zijn zeven deelnemers te zien; drie Amerikanen, twee Russen en twee Saoedi’s. Wie hebben Rusland en de VS naar de Saoedische hoofdstad gestuurd?
Steve Witkoff
Vastgoedondernemer Steve Witkoff is Donald Trumps speciaal gezant voor het Midden-Oosten. Tot zijn aanstelling, een maand geleden, had Witkoff geen diplomatieke ervaring. Maar in zijn eerste weken speelde hij wel een rol bij de totstandkoming van het staakt-het-vuren in de Gazastrook.
Witkoffs bezoek aan Moskou op 11 februari en zijn aanwezigheid bij het topoverleg in Riyad duidt er echter op dat Trump ook buiten het Midden-Oosten een rol ziet voor zijn speciaal gezant. De Amerikaanse Oekraïnegezant Keith Kellogg ontbreekt: hij is vandaag in Brussel voor gesprekken met Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en EU-president António Costa.
Marco Rubio
Tijdens de Republikeinse voorverkiezingen van 2016 nam de huidige Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio het nog op tegen Donald Trump. De laatste jaren verstilde Rubio’s kritiek en groeide hij in de Senaat uit tot een trouwe bondgenoot van Trump.
Rubio geldt als een hardliner als het gaat om Amerikaanse rivalen als China, Iran en Cuba. Ook was hij, net als Trump, geregeld kritisch over de Amerikaanse wapensteun aan Oekraïne.
Mike Waltz
Afghanistan-veteraan en voormalig Afgevaardigde namens Florida Mike Waltz is Trumps veiligheidsadviseur. Net als Rubio is Waltz een China-havik, en net als Trump vindt hij dat Navo-bondgenoten hun defensieuitgaven flink moeten verhogen. Waltz wil de oorlog in Oekraïne zo snel mogelijk beëindigen, zodat de VS zich op hun ‘existentiële strijd’ met China kunnen richten.
Joeri Oesjakov
Als Poetins buitenlandadviseur bekleedt Joeri Oesjakov al sinds 2012 een belangrijke functie in het team rond de Russische president. Vorige week meldde persbureau Bloomberg dat Oesjakov onderdeel zou zijn van het Russische onderhandelingsteam in Riyad.
Sergej Lavrov
Sergej Lavrov is al meer dan twintig jaar de Russische minister van Buitenlandse Zaken. In die functie vertegenwoordigt hij Rusland regelmatig bij internationale bijeenkomsten, maar de vraag is hoeveel macht Lavrov daadwerkelijk heeft. Zo zou hij pas enkele uren voor de Russische invasie van Oekraïne op de hoogte zijn gebracht van de plannen. De minister geldt vooral als een trouwe uitvoerder van het Russische buitenlandbeleid.
Gastheer Saoedi-Arabië
Bij aanvang van de gesprekken zaten ook twee vertegenwoordigers van gastheer Saoedi-Arabië aan tafel: prins Faisal bin Farhan en veiligheidsadviseur Mosaad bin Mohammad Al-Aiban. Tijdens de inhoudelijke gesprekken waren de Saoedi’s niet aanwezig.
Faisal bin Farhan is lid van de Saoedische koninklijke familie en sinds 2019 minister van Buitenlandse Zaken. Hij geldt als een vertrouweling van kroonprins Mohammed Bin Salman, de machtigste man van Saoedi-Arabië.
Vorige zomer was Farhan aanwezig bij de Oekraïense vredesconferentie in Zwitserland. Door zich op te werpen als gastheer van het Amerikaans-Russische overleg benadrukt Saoedi-Arabië zijn status als neutrale partij. Het land heeft goede verhoudingen met zowel Rusland als de VS, en leverde ook honderden miljoenen aan noodhulp aan Oekraïne.
Daan de Vries
De Europese Unie wil meewerken aan de Amerikaanse poging om een einde te maken aan de oorlog in Oekraïne. Dat zegt Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen na een gesprek met de Amerikaanse Oekraïnegezant Keith Kellogg. ‘We willen samen met de VS werken aan een rechtvaardige en duurzame vrede in Oekraïne,’ schrijft Von der Leyen in een verklaring.
In haar gesprek met Kellogg heeft Von der Leyen naar eigen zeggen benadrukt dat een eventueel vredesakkoord ‘de Oekraïense onafhankelijkheid, soevereiniteit en territoriale integriteit’ moet garanderen, inclusief ‘stevige veiligheidsgaranties’. Von der Leyen zei niet of die veiligheidsgaranties inhouden dat Europese landen een vredesmacht naar Oekraïne sturen. Ook het spoedoverleg dat acht Europese regeringsleiders en EU-kopstukken gisteren voerden, leverde geen uitsluitsel op over het sturen van troepen.
Wel zegt Von der Leyen dat Europese landen bereid zijn hun uitgaven aan defensie te verhogen. Daarmee lijkt de Commissievoorzitter te reageren op de Amerikaanse president Donald Trump, die zijn Navo-bondgenoten herhaaldelijk heeft opgeroepen hun defensiebudgetten op te hogen.
De ontmoeting tussen Kellogg en Von der Leyen vond plaats terwijl Amerikaanse en Russische onderhandelaars in Saoedi-Arabië de eerste gesprekken voeren over de beëindiging van de oorlog. Over het verloop van die gesprekken is nog niets naar buiten gebracht. De bijeenkomst is zojuist onderbroken voor een lunchpauze. Aan tafel zitten onder anderen de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio en zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov.
Daan de Vries
De Russische president Vladimir Poetin is ‘indien nodig’ bereid om met zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky te onderhandelen over de beëindiging van de oorlog in Oekraïne. Dat zegt Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov. Vorige maand zei Poetin dat hij klaar was voor vredesonderhandelingen, maar dat hij niet met Zelensky om tafel wilde.
Poetin heeft de legitimiteit van Zelensky als president herhaaldelijk in twijfel getrokken, omdat er na het aflopen van zijn termijn geen nieuwe verkiezingen zijn gehouden. De Oekraïense wet staat echter geen verkiezingen toe, zolang de staat van beleg van kracht is. Bovendien benadrukt Oekraïne dat het organiseren van presidentsverkiezingen in de huidige situatie onmogelijk is: honderdduizenden Oekraïners vechten momenteel aan het front, en miljoenen Oekraïners bevinden zich in het buitenland of in door Rusland bezet gebied.
Volgens Peskov is Poetin nu wel bereid om met Zelensky te praten, hoewel zijn twijfels over Zelensky’s legitimiteit niet zijn weggenomen. Daarnaast zegt de Kremlinwoordvoerder dat Rusland geen bezwaar heeft tegen een Oekraïense toetreding tot de Europese Unie. Een Oekraïens Navo-lidmaatschap blijft voor Rusland wel onbespreekbaar.
Daan de Vries
Door een Oekraïense droneaanval stroomt er minder olie door een grote Russisch-Kazachstaanse pijplijn. Oekraïne viel gisteren een pompstation van de CPC-pijpleiding aan in de Zuid-Russische provincie Krasnodar. De pijplijn vervoert olie uit Kazachstan via Zuid-Rusland naar de Russische Zwarte Zeehaven Novorossiejsk. Van daaruit wordt de olie met olietankers verder vervoerd, ook naar Nederland en andere Europese landen.
De omvang van de schade aan het pompstation is niet duidelijk, maar het bedrijf achter de pijpleiding zegt dat olie voorlopig via een alternatieve route wordt gepompt. Daardoor is de capaciteit van de pijpleiding, die ongeveer 1 procent van de wereldwijde olieproductie vervoert, tijdelijk afgenomen. Het nieuws heeft geleid tot een stijging van de olieprijs.
Oekraïne valt regelmatig onderdelen van de Russische oliesector aan. De afgelopen maanden trof Oekraïne oliedepots en raffinaderijen door heel Rusland. De aanval op de CPC-pijpleiding is opmerkelijk, omdat de pijplijn geen Russische maar Kazachstaanse olie vervoert. De leiding is voor eenderde eigendom van de Russische staat en het Russische oliebedrijf Lukoil. Ook de Kazachstaanse staat en de Amerikaanse oliebedrijven Chevron en Exxon Mobil bezitten aandelen in de pijplijn.
Daan de Vries
De Amerikaanse speciaal gezant voor Oekraïne Keith Kellogg is aangekomen in Brussel voor een ontmoeting met Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen. Het gesprek vindt gelijktijdig plaats met de besprekingen tussen Amerikaanse en Russische delegaties in de Saoedische hoofdstad Riyad. Bij die gesprekken is niet Kellogg, maar Midden-Oostengezant Steve Witkoff aanwezig. Later vandaag spreekt Kellogg ook EU-president António Costa.
Von der Leyen en Costa waren gisteren in Parijs om met acht Europese regeringsleiders te bespreken welke rol Europa kan spelen bij mogelijke onderhandelingen over vrede in Oekraïne. Europese leiders vrezen buitengesloten te worden, nu de Amerikanen in Saoedi-Arabië zonder Europese vertegenwoordiging met Rusland onderhandelen. Ook Oekraïne ontbreekt bij die gesprekken.
Daan de Vries
De gesprekken tussen Amerikaanse en Russische onderhandelaars in de Saoedische hoofdstad Riyad zijn begonnen. De delegaties, met onder anderen de buitenlandministers Marco Rubio (VS) en Sergej Lavrov (Rusland), zullen inleidende gesprekken voeren voor mogelijke onderhandelingen over het einde van de oorlog in Oekraïne.
Volgens Rusland zullen de delegaties ook spreken over het herstel van de verhoudingen tussen Rusland en de VS. Het is de eerste Russisch-Amerikaanse ontmoeting op het hoogste diplomatieke niveau sinds het begin van de grote Russische invasie van Oekraïne op 24 februari 2022.
De Amerikanen hebben naast minister Rubio veiligheidsadviseur Mike Waltz en Midden-Oostengezant Steve Witkoff afgevaardigd. Aan Russische zijde onderhandelen Lavrov en buitenlandadviseur Joeri Oesjakov. Ook Kirill Dmitriëv, het hoofd van het Russische staatsbeleggingsfonds, is in Riyad, maar hij lijkt niet bij de gesprekken aanwezig te zijn.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zegt dat hij de uitkomst van de gesprekken niet zal erkennen, omdat Oekraïne niet is uitgenodigd. Ook andere Europese delegaties zijn er niet bij. Gisteren kwamen acht Europese regeringsleiders bijeen voor een spoedoverleg met Europese Comissievoorzitter Ursula von der Leyen, EU-president António Costa en Navo-chef Mark Rutte.
Daan de Vries
Kirill Dmitriëv, het hoofd van het Russische staatsbeleggingsfonds, heeft al gesprekken gevoerd met leden van het Amerikaanse onderhandelingsteam in Saoedi-Arabië. ‘Het zijn uitstekende probleemoplossers,’ zei Dmitriëv in Riyad tegen de Amerikaanse zender CNN.
De formele gesprekken tussen Russische en Amerikaanse onderhandelaars, onder wie de buitenlandministers Sergej Lavrov (Rusland) en Marco Rubio (VS), beginnen later vandaag.
Dmitriëv liet weinig los over de inhoud van zijn gesprek met de Amerikanen en benadrukt slechts dat ‘de verhoudingen tussen de VS en Rusland cruciaal zijn voor de wereld’.
Verder stelt hij vast dat de westerse sancties tegen Rusland Amerikaanse bedrijven honderden miljarden hebben gekost. Hij voegt daaraan toe dat het opheffen van die sancties de komende dagen geen onderwerp is van de gesprekken.
Volgens CNN speelde Dmitriëv, die is opgeleid aan Amerikaanse universiteiten en in het verleden werkte voor Goldman Sachs, vorige week ook een rol bij de onderhandelingen over de vrijlating van Marc Fogel. Fogel zat meer dan drie jaar in een Russische cel. Hij werd vrijgelaten tijdens een bezoek van Trumps speciaal gezant Steve Witkoff aan Moskou.
De Amerikaanse delegatie in Saoedi-Arabië bestaat uit onder anderen buitenlandminister Rubio, veiligheidsadviseur Mike Waltz en Midden-Oostengezant Witkoff. Namens Rusland schuift naast Dmitriëv en Lavrov ook topadviseur Joeri Oesjakov aan.
Daan de Vries
De Franse president Emmanuel Macron heeft na het informele spoedoverleg met Europese regeringsleiders gebeld met de Amerikaanse president Donald Trump en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Macron zegt te streven naar een ‘duurzame vrede in Oekraïne’, schrijft hij in een verklaring op X.
Het is volgens Macron, die het Europese spoedberaad in Parijs had belegd, van belang dat er ‘sterke en duurzame veiligheidsgaranties’ komen voor Oekraïners. ‘Anders is er een risico dat een wapenstilstand zal eindigen als de akkoorden van Minsk’, aldus Macron. Die akkoorden waren in 2015 bedoeld om de burgeroorlog in de pro-Russische regio Donbas te bezweren.
Macron herhaalt in zijn verklaring op X dat Europa haar eigen defensie moet versterken. Diezelfde boodschap deelde de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, eerder op de avond. Ook Navo-chef Mark Rutte zei dat ‘Europa klaar en bereid is om een stap verder te gaan’. Maar, voegde hij eraan toe: ‘Over de details moet nog worden besloten.’
De Franse president zegt de komende dagen in gesprek te blijven en roept zijn Europese bondgenoten op tot ‘snelle en coherente beslissingen en acties’.
ANP
De Russische regering heeft maandag voorafgaand aan de gesprekken in Saoedi-Arabië tussen de Russische en Amerikaanse delegaties over Oekraïne een Amerikaans staatsburger vrijgelaten die in Rusland vastzat. Dat melden diverse Amerikaanse media.
De 28-jarige Kalob Byers Wayne werd door de Russen beschuldigd van het bezitten van een kleine hoeveelheid marihuana. Hij was op 7 februari aangehouden op de luchthaven Vnukovo in Moskou tijdens een bagagecontrole, nadat douaneambtenaren jam met cannabis in zijn bagage hadden gevonden.
Een woordvoerder van het Kremlin zei tegen The New York Times dat de gesprekken in Saoedi-Arabië, die dinsdag beginnen, gericht zijn op het herstellen van de betrekkingen tussen Moskou en Washington, ‘zodat bepaalde gebeurtenissen in deze context kunnen worden bekeken’.
Reuters
De gesprekken over Oekraïne die dinsdag beginnen in Saoedi-Arabië worden alleen tussen Rusland en de Verenigde Staten gevoerd. Dat verklaarden de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov en topadviseur van de Russische president Vladimir Poetin Joeri Oesjakov bij aankomst in de Saoedische hoofdstad Riyad, zo meldt het Russische staatspersbureau RIA.
‘Wij zijn hier gekomen om met onze Amerikaanse collega’s te overleggen’, aldus Oesjakov volgens RIA. ‘Dit zijn bilaterale gesprekken, er zullen hier geen trilaterale gesprekken plaatsvinden.’
Het Kremlin meldde eerder al dat de nadruk van het overleg ligt op het herstellen van de Russisch-Amerikaanse betrekkingen. Ook worden voorbereidingen getroffen voor mogelijke onderhandelingen over de oorlog in Oekraïne. President Poetin en president Trump spraken vorige week telefonisch af direct te beginnen met onderhandelingen.
De Amerikaanse delegatie in Riyad bestaat uit minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, nationale veiligheidsadviseur Mike Waltz en Steve Witkoff, speciaal gezant voor het Midden-Oosten.
ANP/Reuters
De Europese spoedtop over Oekraïne is voorbij. De leiders van Frankrijk, Duitsland, Nederland, Italië, Spanje, Denemarken, Polen en het Verenigd Koninkrijk waren aanwezig, net als EU-commissievoorzitter Ursula von der Leyen en Navo-chef Mark Rutte. Zij overlegden in Parijs over de toekomst van Oekraïne nadat de Verenigde Staten vredesonderhandelingen initieerden met Rusland, zonder Oekraïense en Europese inbreng.
Er is nog niets besloten. ‘Dit was een informele bijeenkomst, niet bedoeld voor besluitvorming’, zei de Deense premier Mette Frederiksen tijdens een persconferentie. Wel meldt ze dat Rusland een directe bedreiging vormt voor heel Europa. ‘Ik zie geen tekenen dat Rusland vrede wil stichten.’
Dat veiligheid voor Oekraine samenwerking vereist tussen de EU, Navo en de VS, staat voor de Europese leiders buiten kijf. ‘De VS moet als achtervanger optreden, dat is de enige manier om Rusland af te schrikken’, zei de Britse premier Keir Starmer. Europa moet volgens hem daarentegen een stap bij zetten. ‘De tijd is gekomen om meer te investeren in defensie. Dat beseffen de Europese partners nu’, beaamt de Poolse premier Donald Tusk.
Om dit mogelijk te maken zijn er fiscale hervormingen nodig binnen de Europese Unie, meent Frederiksen. De Duitse bondskanselier Olaf Scholz opperde eerder vandaag soortgelijke maatregelen, om het defensiebudget van Navo-landen op te verhogen.
Frank Rensen
Volgens Duitse bondskanselier Olaf Scholz is elk debat over het sturen van vredestroepen naar Oekraïne ‘volstrekt voorbarig’ en ‘hoogst ongepast’ zolang de oorlog voortduurt. Dat zei hij vandaag tijdens een persconferentie na afloop van de spoedtop in Parijs, waar Europese leiders waren samengekomen om de situatie in het land te bespreken.
Meerdere Europese landen hebben zich bereid getoond om militairen naar Oekraïne te sturen, als onderdeel van een vredesmacht. Die troepenmacht zou moeten toezien op de handhaving van een mogelijk vredesakkoord tussen Oekraïne en Rusland. Ook de Nederlandse premier Dick Schoof steunt dit idee, mits de VS willen bijspringen ‘als het uit de hand loopt’.
Volgens Scholz, naar eigen zeggen ‘een beetje geïrriteerd’, zijn deze onderhandelingen voorbarig. Er ligt in nog geen enkele vorm een vredesakkoord op tafel, en op dit moment nemen de VS en Rusland onderling het voortouw in het aanvangen van onderhandelingen. Daarbij zijn de Oekraïne, de EU en de Navo vooralsnog niet betrokken.
Die mogendheden vrezen dat de VS een voor Rusland gunstig vredesakkoord wil optuigen: de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth zei het ‘onrealistisch’ te achten dat Oekraïne na de oorlog lid kan worden van de Navo. Ook suggereerde de defensieminister dat Oekraïne vermoedelijk een deel van het door Rusland bezette gebied zal moeten opgeven.
Scholz riep op tot eenheid tussen Europa en de VS. ‘Er mag geen verdeling van verantwoordelijkheid zijn tussen Europa en de VS’, zei Scholz tegen journalisten nadat hij was vertrokken van de spoedtop in Parijs. ‘De Navo is gebaseerd op het idee dat we altijd samen optreden en het risico delen, en zo onze veiligheid garanderen.’
Frank Rensen
Niet alle Europese leiders zijn bereid militairen naar Oekraïne te sturen. De Poolse premier Donald Tusk zei vlak voor zijn vertrek naar het spoedoverleg in Parijs zijn buurland alleen te willen steunen met financiële middelen en militair materiaal. Wel wil hij de andere deelnemende landen op de top aansporen meer aan defensie uit te geven, aldus Tusk.
Het Verenigd Koninkrijk zei gisteravond bij monde van premier Keir Starmer bereid te zijn om soldaten naar Oekraïne te sturen, als onderdeel van een vredesmacht. Dat leger, bestaande uit Europese soldaten, zou ervoor moeten zorgen dat een toekomstig vredesakkoord tussen Oekraïne en Rusland gehandhaafd blijft. De Nederlandse premier Dick Schoof zei dat plan te steunen, mits de Verenigde Staten willen bijspringen ‘als het uit de hand loopt’.
Hoewel Duitsland zegt ‘niet terug te deinzen’ om grondtroepen te sturen als het zover komt, blijft het land afwachtend. Een woordvoerder van de regering zegt dat het nog te bezien valt of en hoe er een vredesakkoord komt tussen Oekraïne en Rusland. De Duitse regering verwacht niet dat de informele top in Parijs concrete resultaten zal opleveren.
Bij dat spoedoverleg, dat belegd is door de Franse premier Emmanuel Macron, moeten de aanwezige Europese leiders enigszins op één lijn komen over mogelijke vrede in Oekraïne. Dat ook Europa zeggenschap in moet hebben in de besprekingen, zijn de landen het over eens. In welke mate de afzonderlijke Europese lidstaten daadwerkelijk bereid zijn Oekraïne te steunen, moet echter nog blijken.
Dana Holscher
Lees ook: Regering-Trump zet Europa en Oekraïne op achterstand in grootste veiligheidscrisis in tijden
Meerdere EU-landen hebben kritisch gereageerd op het spoedoverleg dat vandaag in Parijs gehouden wordt. De Franse president Emmanuel Macron nodigde zeven EU-leiders uit, tot onvrede van sommige ongenodigden. Zo zei de Sloveense president Nataša Pirc Musar dat de selectieve gastenlijst ‘de verkeerde boodschap’ afgeeft over de eensgezindheid binnen Europa.
Macron nodigde Duitsland, Nederland, Italië, Spanje, Denemarken, Polen en het VK uit voor het overleg. Ook Navo-secretaris generaal Mark Rutte is aanwezig. Waarom hij alleen die landen vroeg, maakte Macron niet bekend. Het doel van het beraad is om op grote lijnen overeen te komen wat Europa eist van een toekomstig vredesakkoord tussen Rusland en Oekraïne.
De premier van Luxemburg, Luc Frieden, is ook kritisch. Volgens hem is een ‘gezamenlijke visie’ noodzakelijk, en was het beter geweest als alle EU-landen aanwezig waren geweest bij het spoedoverleg. Voor officiële besluiten heeft de Europese Unie instemming van alle lidstaten nodig.
Dana Holscher
Rusland stuurt topdiplomaten naar Saoedi-Arabië voor overleg met de Verenigde Staten. De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov en topadviseur Joeri Oesjakov reizen af naar de Saoedische hoofdstad Riyad, meldt hun woordvoerder in het Kremlin.
Ook de Verenigde Staten sturen zwaargewichten: minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, nationale veiligheidsadviseur Mike Waltz en speciaal gezant voor het Midden-Oosten Steve Witkoff.
Op de agenda staat volgens de woordvoerder van het Kremlin niet alleen de oorlog in Oekraïne, maar ook het herstel van de relatie tussen de VS en Rusland. Volgens het Kremlin worden er voorbereidingen getroffen voor een ontmoeting tussen Trump en Poetin. De laatste keer dat Poetin een Amerikaanse president ontmoette was in 2021.
Met zijn onverwachte belletje naar de Russische president doorbrak Donald Trump vorige week het isolement waarin Rusland verkeerde sinds de grootschalige invasie van Oekraïne, volgende week drie jaar geleden. Daarmee zetten de VS ook de diplomatieke relaties met Europa op scherp. In reactie op de snelle ontwikkelingen tussen Rusland en de VS komen Europese leiders vandaag bijeen voor een spoedoverleg in Parijs.
Dana Holscher
Lees ook de analyse van EU-correspondent Marc Peeperkorn: Trumps razernij drijft de EU bijeen: ‘Dit is een megacrisis’
Zweden sluit niet uit dat het na afloop van de oorlog troepen naar Oekraïne zal sturen als onderdeel van een vredesmacht. Dat zegt de Zweedse minister van Buitenlandse Zaken, Maria Malmer Stenergard. ‘We moeten eerst een rechtvaardige en duurzame vrede sluiten, met respect voor Oekraïne en het internationaal recht’, aldus Stenergard. De Zweedse zegt ‘geen enkele optie’ uit te sluiten om die vrede te handhaven.
Daarmee volgt Zweden het voorbeeld van onder andere het Verenigd Koninkrijk. De Britse premier Keir Starmer zei zondagavond bereid te zijn om militairen naar het land te sturen. Ook Nederland sloot zich daarbij aan. Premier Dick Schoof voegde daar wel een kanttekening aan toe: de Verenigde Staten zouden volgens hem moeten bijspringen ‘als het uit de hand loopt’.
Vandaag komen de leiders van Frankrijk, Duitsland, Nederland, Italië, Spanje, Denemarken, Polen en het Verenigd Koninkrijk bijeen in Parijs op initiatief van de Franse premier Emmanuel Macron. Ook Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen en EU-president António Costa zijn aanwezig. De bijeenkomst is bedoeld om Europees overleg over Oekraïne op gang te brengen, aldus Costa.
In de afgelopen jaren waren Europese landen verdeeld over de aanpak van de oorlog, maar nu Rusland en de VS met elkaar om de tafel gaan, is de noodzaak voor Europese eenheid groot. Volgens de Spaanse minister van Buitenlandse Zaken willen de leiders voorkomen dat Rusland wordt beloond in een mogelijk aanstaande vredesdeal. De Franse minister Manuel Valls zei dat Europa en de VS ‘op een keerpunt’ in de onderlinge relatie staan.
Dana Holscher
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, ziet de gesprekken tussen de VS en Rusland als een begin van het einde van de oorlog, maar spreekt niet van onderhandelingen. Dat zei hij gisteren tegen nieuwszender CBS. ‘Eén telefoongesprek maakt nog geen vrede’, aldus Rubio, refererend aan het telefoongesprek dat Donald Trump vorige week heeft gevoerd met de Russische president Vladimir Poetin.
Deze week spreken Rubio en andere afgevaardigden van de Verenigde Staten met Russische functionarissen in de Saoedische hoofdstad Riyad. De plotselinge toenadering tussen beide landen zorgde voor grote onrust bij Oekraïne, dat door de VS niet op de hoogte was gesteld. Ook de rest van Europa is bezorgd, omdat de VS hebben laten weten dat Europa geen plek aan de onderhandelingstafel krijgt. Daarmee is onzeker wat een mogelijke deal met Rusland voor Europa betekent.
Gevraagd naar hoe hij deze week de belangen van Oekraïne zou behartigen, zei Rubio dat die details ‘voorbarig’ zijn. ‘We hebben alleen een belletje van Poetin en president Trump, waarin beide partijen hebben gezegd de oorlog te willen beëindigen.’ Volgens Rubio zijn de gesprekken in Riyad deze week dan ook geen ‘echte’ onderhandelingen. Wanneer dat wel het geval is, zit Oekraïne ook aan tafel, aldus de buitenlandminister.
Hoewel de Oekraïense president Volodymyr Zelensky deze week ook in het Midden-Oosten is, zijn er voor zover bekend geen Oekraïense vertegenwoordigers bij de gesprekken met Rusland. Zelensky zegt dat zijn land niet zal instemmen met een overeenkomst waarover hij geen zeggenschap heeft gehad. Parallel met de Russisch-Amerikaanse besprekingen komen later vandaag ook Europese leiders bijeen voor een overleg over de situatie in Oekraïne.
Dana Holscher
Rusland en Oekraïne hebben elkaar in de nacht van zondag op maandag bestookt met drones. Volgens de militaire autoriteiten in Kyiv heeft Rusland een droneaanval op de Oekraïense hoofdstad uitgevoerd. De luchtafweer heeft getracht de projectielen onschadelijk te maken, aldus Oekraïne. Over slachtoffers of schade is niets bekend. ‘Blijf alsjeblieft veilig’, schreef de plaatselijke bevelhebber Timur Tkachenko op Telegram.
Later maakte de gouverneur van de Zuid-Russische regio Krasnodar melding van een ‘massale Oekraïense droneaanval’ in het gebied. Daarbij zou een gewonde zijn gevallen. Ook zouden twaalf huizen zijn beschadigd, aldus gouverneur Veniamin Kondratyev op Telegram.
Volgens het Russische persbureau RIA heeft de Russische luchtafweer vannacht negentig Oekraïense drones vernietigd. Daarvan zouden er 38 zijn neergehaald boven de Zee van Azov, 24 boven de regio Krasnodar en de rest boven diverse regio’s in het zuiden en westen van het land.
Russische troepen hebben het afgelopen weekend ook hun aanvallen in Oost-Oekraïne opgevoerd, zei een woordvoerder van het Oekraïense leger zondag. Een Navo-functionaris voorspelde eerder dat Moskou het tempo en de intensiteit van zijn aanvallen zou opvoeren met de in het verschiet liggende gesprekken om de oorlog te beëindigen.
Redactie
De Britse premier Keir Starmer heeft gezegd dat het Verenigd Koninkrijk ‘klaar’ en ‘bereid’ is om Britse troepen naar Oekraïne te sturen om zo te helpen de veiligheid van dat land te garanderen als onderdeel van een vredesakkoord. In de Britse krant The Daily Telegraph schreef Starmer dat het veiligstellen van een langdurige vrede in Oekraïne ‘essentieel is als we Poetin in de toekomst willen afschrikken van verdere agressie’.
Volgens de premier is het Verenigd Koninkrijk bereid om bij te dragen aan veiligheidsgaranties voor Oekraïne door ‘eigen troepen op de grond te zetten indien nodig’. ‘Ik zeg dat niet lichtzinnig’, schreef hij. ‘Ik voel heel diep de verantwoordelijkheid die gepaard gaat met het mogelijk in gevaar brengen van Britse militairen.’ Toch overweegt Starmer dat om ‘de veiligheid van Oekraïne, dit continent en ons land’ te garanderen.
Maandagmiddag vindt in Parijs een topoverleg plaats over de situatie in Oekraïne en de Europese veiligheid. Regeringsleiders van Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Italië, Polen, Spanje, Denemarken en Nederland zijn uitgenodigd voor die bespreking. Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen en de voorzitter António Costa nemen deel aan het overleg.
ANP
De Russische krant Kommersant meldt op basis van anonieme bronnen dat dinsdag in de Saoedische hoofdstad Riyad de eerste gesprekken beginnen over de beëindiging van de oorlog in Oekraïne.
De gesprekken worden gevoerd door Amerikaanse en Russische delegaties, voor zover bekend zit Oekraïne niet aan tafel. Aan de gesprekken nemen de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en CIA-directeur John Ratcliffe deel. Dat bevestigde Witte Huis-gezant voor het Midden-Oosten Steve Witkoff zondag aan Fox News. Ook nationaal veiligheidsadviseur Mike Waltz is erbij namens de Amerikanen. Wie er van Russische zijde aanwezig zijn, is niet bekend.
De gesprekken zijn verkennend en dienen niet te worden gezien als ‘echte’ vredesonderhandelingen, zei Rubio zondag tegen de Amerikaanse zender CBS over de gesprekken in Riyad. ‘Als er echte onderhandelingen komen, dan moet Oekraïne erbij worden betrokken, omdat het binnengevallen is’, zei Rubio. ‘En de Europeanen moeten worden betrokken, omdat ook zij aan de oorlogsinspanningen hebben bijgedragen.’
ANP
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van afgelopen week:
• De Amerikaanse president Donald Trump heeft gebeld met zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin. Europese landen toonden zich daarop overdonderd en bezorgd over de snelheid waarmee de regering-Trump de contacten met Rusland herstelt en de wijze waarop Europese landen, inclusief Oekraïne, daarbij gemarginaliseerd raken. Hoge functionarissen van de Amerikaanse regering gaan ‘de komende dagen’ in gesprek met Rusland over het beëindigen van de oorlog in Oekraïne.
• In reactie op de stappen van de VS vindt maandag in Parijs een topoverleg plaats over de situatie in Oekraïne en de Europese veiligheid. Regeringsleiders van Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Italië, Polen, Spanje, Denemarken en Nederland zijn uitgenodigd voor die bespreking. Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen en de voorzitter van de Europese Raad António Costa nemen deel aan het overleg.
• Enkele uren voor het telefoongesprek van Trump met Poetin hield Trumps defensieminister Pete Hegseth een toespraak voor de westerse bondgenoten van Oekraïne. Hegseth zei dat de Amerikanen het ‘onrealistisch’ achten dat Oekraïne na de oorlog lid kan worden van de Navo. Ook suggereerde de defensieminister dat Kyiv vermoedelijk een deel van het door Rusland bezette gebied zal moeten opgeven.
• De Amerikaanse vicepresident JD Vance zei enkele dagen later sancties voor Rusland en eventueel militaire actie in Oekraïne niet uit te sluiten als Poetin niet instemt met een vredesakkoord dat Oekraïense onafhankelijkheid garandeert. De aard van de militaire middelen waar Vance op doelde is niet duidelijk.
Lees hier het volledige liveblog van vorige week terug.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant