De vier basisscholen die niet al hun groep 8-leerlingen de verplichte doorstroomtoets hebben laten maken, gaan dat alsnog doen. De financiële sancties waarmee staatssecretaris Mariëlle Paul dreigt, zijn volgens de scholen te ingrijpend.
‘Helaas zien we geen andere optie’, zegt Jikke Hornman. Ze is adjunct-directeur van basisschool De Molenwiek in Haarlem, een van de vier scholen die aanvankelijk de keuze aan ouders lieten of hun kind de doorstroomtoets zou moeten maken.
De toets is volgens de scholen te eenzijdig gericht op taal en rekenen en te beperkt door de meerkeuzevragen. Ook vinden ze dat er te veel gewicht aan wordt toegekend, nu scholen sinds vorig jaar verplicht zijn om het niveau van de leerling naar boven bij te stellen als de toetsresultaten hiertoe aanleiding geven. De besturen vinden dat hiermee voorbij wordt gegaan aan de expertise van de leerkracht, die ook inzicht heeft in belangrijke vaardigheden die de toets niet meet.
De vier Noord-Hollandse scholen hebben gezamenlijk besloten de toets alsnog af te nemen bij leerlingen die hem nog niet gemaakt hebben (ongeveer driekwart). ‘De financiële sancties waarmee de staatssecretaris dreigt, zouden het verlenen van onderwijs onder druk zetten. Daar zouden de kinderen onder lijden en dat is het ons ook niet waard’, aldus Hornman.
De doorstroomtoets is ingesteld om kansenongelijkheid in het onderwijs te verminderen. Na één jaar blijkt het tegenovergestelde het geval, laat onderzoek van de Volkskrant zien.
De Molenwiek in Haarlem legde de keuze voor het maken van de doorstroomtoets dit jaar bij de ouders neer: het gros van de leerlingen maakte géén doorstroomtoets. Daarmee overtrad de school bewust de wet.
De doorstroomtoets is te belangrijk geworden, zegt Cito-baas Saskia Wools: ‘Een toets is maar een toets.’
Dinsdag legde staatssecretaris Paul (Funderend Onderwijs) de vier scholen een ‘spoedaanwijzing’ op, zoals in de Volkskrant al werd gemeld. Dit is het zwaarste bestuurlijke drukmiddel en werd pas een keer eerder ingezet.
De staatssecretaris geeft de scholen tot en met 7 maart de tijd de toets alsnog af te nemen. Als de scholen voet bij stuk zouden houden, dreigt ze een ‘bekostigingssactie’ op te leggen ‘die kan oplopen tot een volledige inhouding van de maandelijkse bekostiging’, meldde ze woensdag aan de Tweede Kamer.
Paul vindt dat de bekritiseerde doorstroomtoets bijdraagt aan het vergroten van kansengelijkheid, en dat de betreffende scholen hun leerlingen de mogelijkheid op een naar boven bijgesteld middelbare schooladvies ontnemen.
‘Ik vind het buitengewoon ernstig dat schoolbesturen in Nederland willens en wetens de wet overtreden‘, schrijft Paul. ‘Omdat de besturen van de scholen op deze manier onvoldoende zorgdragen voor een deugdelijke afsluiting van het onderwijs, constateert de inspectie dat er sprake is van een wezenlijk vermoeden van wanbeheer.’
‘Het is powerplay’, vindt schooldirecteur Hornman. ‘Het ministerie wil duidelijk maken wie de macht heeft.’ De scholen overwogen een kort geding, maar achtten na juridisch advies de kans op succes te klein. Wel willen ze hun strijd op langere termijn wel voortzetten via een bezwaarprocedure.
Volgens Hornman hebben de vier scholen ‘enorm veel bijval’ gekregen in onderwijsland. ‘Soms bereik je niet wat je wilt, maar wel iets anders. Onze opstelling heeft heel veel discussie teweeggebracht over de doorstroomtoets. Dat vinden wij positief en daar zijn we trots op.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant