Francesco Rivella lanceerde in de jaren zestig, samen met Michele Ferrero, ’s werelds bekendste chocopasta: Nutella. Dankzij dat succesrecept (met hazelnoot!) transformeerde het kleine Italiaanse familiebedrijf Ferrero in een multinational.
Het is begin jaren zestig en in de straten van de kleine, Italiaanse stad Alba hangt een geur die doet denken aan geroosterde cacaobonen, afkomstig van een roosterij iets verder aan de oevers van de Tanaro. In het fabriekje werken Michele Ferrero en scheikundige Francesco Rivella aan een nieuw product: Supercrema. Maar in plaats van cacao zit er hazelnoot in de chocoladepasta.
De hazelnootpasta zal de wereld veroveren, maar onder een andere naam. In de jaren zestig is in Italië het gebruik van ‘super’ in productnamen verboden, dus bedenken de mannen een nieuwe naam: Nutella. De ‘nut’ verwijst naar het gebruik van hazelnoten, dat de pasta uniek maakt. En ‘ella’? Dat klinkt lekker Italiaans.
De allereerste versie van de chocoladepasta ontstond in 1946. Omdat cacao na de Tweede Wereldoorlog een schaars product was geworden, maakte Pietro Ferrero, de oprichter van het bedrijf, een pasta met suiker, hazelnoot en minder cacao. Die eerste versie van de chocoladepasta bestond enkel in blokvorm, pas jaren later ontwikkelde Ferrero een smeerbare variant.
Het eerste potje rolde in 1964 van de band. Nu verkoopt Ferrero jaarlijks 365 duizend ton Nutella, waarin ongeveer een kwart van de wereldwijde hazelnootproductie zit.
Samen met Michele Ferrero, de zoon van oprichter Pietro Ferrero, bleef Rivella zoeken naar de beste, lekkerste chocolade en het ultieme Nutella-recept.
In het boek Mondo Nutella beschrijft de Italiaanse journalist Gigi Padovani de zoektocht van de twee mannen. Rivella en Ferrero reisden samen naar Noord-Europese landen, waar ze in supermarkten chocolade, crèmes, repen en snacks kochten. ‘Ze analyseerden die, niet om ze te kopiëren, maar om ze te verbeteren’, schrijft Padovani.
Francesco Rivella ging in 1952 aan de slag bij Ferrero, destijds nog een relatief klein bedrijf. Rivella was toen 25 jaar oud en net afgestudeerd in scheikunde aan de universiteit in Turijn. Bij Ferrero zou hij zich richten op de studie van grondstoffen voor de creatie van nieuwe producten.
Terwijl de onderneming Ferrero groeide, veranderde het werk van Rivella. Vanaf de jaren zeventig was de chemicus verantwoordelijk voor het bestuur van de technologische laboratoria van het chocoladebedrijf, dat intussen over de hele wereld actief was.
Valentijnsdag is voor de chocolade-industrie van oudsher een van de belangrijkste dagen van het jaar. Voor Ferrero is het voortaan om nog een andere reden een bijzonder dag op de kalender. Rivella, in Italiaanse media wel aangeduid als ‘de vader van Nutella’, overleed vorige week vrijdag op Valentijnsdag. Toeval of niet, precies tien jaar na de dood van die andere man die Nutella groot maakte: Michele Ferrero, hij stierf op 14 februari 2015.
Michele Ferrero stapte in 1949 in het bedrijf was er de topman tot 1997. Ferrero en rechterhand Rivella breidden het bedrijf samen uit tot een succesvolle multinational, met naast het merk Nutella andere grote merken als Ferrero Rocher, Mon Chéri en Kinder Chocolade.
De familie Ferrero verdiende een fortuin aan het succes van Nutella. De zoon van Michele, Giovanni Ferrero (60) is de rijkste Italiaan en een van de rijkste personen in Europa. Het zakenblad Forbes schatte zijn vermogen in 2024 op bijna 42 miljard euro. Ter vergelijking: het geschatte vermogen van Charlene de Carvalho-Heineken, sinds jaar en dag de rijkste Nederlander, reikt niet verder dan 30 procent daarvan (12,5 miljard euro).
Giovanni Ferrero woont al bijna zijn hele leven in België. Als kind verruilde hij de groene heuvels in de Noord-Italiaanse regio Piëmont voor de stedelijke omgeving van Brussel. Hij ging er naar een internationale school en woont ook nu nog in de Belgische hoofdstad, in de wijk Sint-Agatha-Berchem.
Tot 2017 was Giovanni Ferrero ceo van het familiebedrijf, waarna hij een stapje terug deed en een rol als uitvoerend voorzitter aannam. Naast het bedrijf Ferrero heeft de chocolade-miljardair zijn eigen holding, CTH Invest, waarmee hij sinds 2016 internationaal merken van snoep en koekjes opkoopt, zoals bijvoorbeeld het Belgische Delacre.
Francesco Rivella, die zijn hele leven werkte voor Ferrero, was een bekend gezicht in Brussel. Hij was er voorzitter van de Orde van Chemici en voorzitter van een vereniging voor Barbaresco, een rode wijn uit de regio. Hij was weduwnaar en laat vier kinderen na, drie zonen en een dochter.
‘De dood is niet enkel het einde van het bestaan, maar de conclusie van een heel leven’, zei Rivella vijf jaar geleden tegen de leden van Storia e Memoria, een culturele vereniging uit Alba. ‘Wie iets bereikt heeft, een zeker succes geboekt heeft, zal altijd herinnerd worden.’
3x Francesco Rivella
Rivella was goed bevriend met Primo Levi, de bekende Joods-Italiaanse schrijver en chemicus.
Rivella was een groot liefhebber van pallapugno, een kleine, lokale sport waarbij twee ploegen van vier spelers met de vuisten een bal naar elkaar slaan, in een opzet die enigszins lijkt op tennis.
Hij was het oudste lid van de Rotaryclub in Alba, waarvan hij sinds 1970 lid was. ‘Een onvervangbare figuur in onze club en een dierbare vriend die gemist zal worden’, schrijft de Rotaryclub.
Source: Volkskrant