Over de auteur
Peter de Waard is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Onlangs vertelde een kennis bij de marine dat binnenkort het uitgaansuniform wordt aangepast. ‘Ik weet niet of we daar nu echt op zitten te wachten.’
Maar, zo veronderstelde hij, het defensiebudget gaat omhoog en ze moeten toch iets met het geld. Als het defensiebudget naar 5 procent van het bbp gaat, zoals de Amerikaanse president Trump wil, heeft ieder lid van de krijgsmacht direct meer couture dan koningin Máxima en meer schoenen dan Imelda Marcos. Kortom, onze militairen moeten dan zoveel ruimte hebben voor PSU-kasten, voor de Persoonlijke Standaard Uitrusting, dat de hele Veluwe een legerplaats wordt.
Defensie weet amper wat ze met de weelde van al het geld aan moet. Sinds 2015 zijn de defensie-uitgaven gestegen van 8 miljard naar 21,5 miljard euro vorig jaar. Dat is net 2 procent van het bbp. Er zou nog 11 miljard bij moeten om 3 procent te halen. En 35 miljard om op 5 procent te komen. Dan is de defensiebegroting hoger dan die van onderwijs, cultuur en wetenschappen. Geld daarvoor is ook een investering in het bbp van de toekomst, wat van geld voor defensie niet gezegd kan worden.
Econoom Raymond Gradus schreef onlangs op het onafhankelijke discussieforum Me Judice dat de verhoging van de Navo-norm naar 5 procent zowel politiek als economisch onhaalbaar is. De door secretaris-generaal van de Navo Mark Rutte genoemde norm van 3,7 procent is evenmin realistisch. Hoogstens zou 3 procent kunnen, maar dan moet de btw nog een stuk verder omhoog.
In 2014, na de bezetting van de Krim, werd besloten dat het budget van de Navo-landen binnen tien jaar zou moeten worden opgevoerd naar 2 procent van het bbp. Negen Navo-landen halen dat al niet, waaronder Italië, Spanje en België.
Met nog meer geld voor defensie zouden ze zondigen tegen het Groei- en Stabiliteitspact van de eurozone dat bepaalt dat het overheidstekort niet meer dan 3 procent van het bbp mag zijn. Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie wil dat defensie wordt uitgezonderd van deze afspraak. Dat zou bizar zijn.
Tien jaar geleden werd Griekenland nog het mes op de keel gezet. Er werden nietsontziende bezuinigingen geëist, waardoor de tv elke dag beelden toonde van Grieken die aan de bedelstaf raakten. Griekenland moest links- of rechtsom zijn schulden saneren. Blijkbaar is defensie vele malen belangrijker dan armoedebestrijding.
Op de veiligheidstop in München keek maar één iemand heel tevreden toe. Dat was Armin Papperger, de CEO van Rheinmetall, het grootste wapenconcern van Europa. Sinds de Russische invasie van Oekraïne is de koers van Rheinmetall gestegen van 52 naar 817 euro.
Maar zelfs Rheinmetall kan niet voor honderden miljarden proppenschieters leveren die drones onschadelijk maken. En op de arbeidsmarkt zijn zelfs voor drie keer modaal nooit genoeg rekruten te vinden om die te bedienen. Vrijwel alle Navo-landen kampen met tekorten aan bouwvakkers, verpleegkundigen, politiemensen en cipiers. Als elk land aan de Trump-eis moet voldoen, zit er niets anders op dan net als Rusland in Noord-Korea manschappen te ronselen.
Nederland kan de huurlingen tenminste mooiere uniformen bieden, zij het tweedehands.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns