Dertien jaar nadat Geert Wilders het ‘Meldpunt Midden- en Oost-Europeanen’ opende (het ‘Polenmeldpunt’) begint door te dringen dat niet de ‘Polen’ overlast veroorzaken, maar degenen die geld aan hen verdienen. Zelfs het kabinet schijnt de misstanden aan te willen pakken, al durven ze daar in Horst niet op te hopen, het dorp dat met z’n verre ommelanden in drie decennia onherkenbaar is veranderd door toedoen van wat ze hier de ‘arbeidsmigrantenindustrie’ noemen .
Dus staat Peet van de Loo ’s avonds bij het gemeentehuis om de zoveelste beladen vergadering mee te maken, het lijkt verdorie wel een gezelschapsspel. Hij vertelt over zijn gevecht met de gemeente, die hem ‘moeilijk’ vindt omdat hij bezwaar maakt tegen drie buurboerderijen waar honderddertig migranten mogen wonen. Inmiddels verwijt de gemeente hem dat hij geen ‘belanghebbende’ is en moet hij dat bij de rechter bewijzen.
Over de auteur
Toine Heijmans is rondreizend columnist van de Volkskrant. Daarnaast is hij romanschrijver.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Zes maanden terug liepen bewoners uit heel het land te hoop tegen de arbeidsmigrantenindustrie, in de hal van de Tweede Kamer, en alle politieke gezindten kwamen eropaf, gaven handjes, toonden medeleven. Toen ik VVD’er Thierry Aartsen vroeg wat hij ervan vond, kwam er geen duidelijk antwoord. Maar tot ieders verrassing presenteerde zijn ondernemerspartij kort daarop een helder en duidelijk stuk over het terugsnoeien van arbeidsmigratie, geschreven door Thierry Aartsen.
Meer tekens aan de wand: de baas (en multimiljonair) van uitzendbureau Otto Work Force stopt ermee. De minister die over arbeidsmigranten gaat, staat met een ‘snoeiharde aanpak’ in De Telegraaf, na jaren van slappe hap over ‘zelfregulatie’ (lees de column van collega Ana van Es nog eens, waarin zo’n ‘controleur’ geen moeite heeft met een beschimmeld migrantenonderkomen). Na uitstel-op-uitstel staat komende week eindelijk het debat op de Kameragenda over uitbuiting. En de gemeente Horst aan de Maas maakt nieuw beleid.
Je kunt ook zeggen: de politici hebben het zo ver laten komen dat de pan is overgekookt, en proberen nu de zaak te redden. Er zijn elfduizend uitzendbureaus, het woekeren is drie decennia getolereerd. Maar dat is vast cynisme. Net als de conclusie dat het ‘Polenmeldpunt’ voor Wilders weinig heeft opgeleverd – sindsdien gaat het over asielzoekers.
Voor het gemeentehuis is een caravan geparkeerd met ‘Polen Hotel 8 pers.’ erop, er staat een daklozententje, er liggen matrassen, en door de speakers schallen stemmen van insprekers bij talloze eerdere raadsvergaderingen. Sommige bewoners, zoals Paul Geurts, vechten al 32 jaar tegen de bierkaai. Wethouder Roy Bouten vraagt of hij koffie zal halen, hij staat aan hun kant en toch, zegt Paul, komt de gemeente beloften nooit na. Zakelijke belangen gaan voor sociale ontwrichting. Peet: ‘Je moet hier geen ondernemertjes pesten.’
Over vijf jaar is een kwart van de Horster bevolking arbeidsmigrant, becijferde de provincie. De bewoners willen een maximum en ook wethouder Bouten wil ‘accumulatie voorkomen’. Er was een maximum (10 procent per straat) maar dat is weer afgeschaft. Het komt nu aan op ‘economische keuzes maken’ en ‘de zaken goed regelen’, ‘waardengedreven in plaats van waardegedreven’ – klinkt eenvoudig, maar rijd eens door het gebied en zie hoe het met arbeidsmigratie is verzadigd.
Paul Geurts merkt heus dat er ‘een kentering’ is, ‘maar dan moeten er wel echt nieuwe regels komen’. Weer was een rechtszaak nodig om bouwplannen van distributiegigant VidaXL tegen te houden. ‘De idee leeft dat we niet zonder migranten kunnen, maar dat is onzin. Bedrijven willen gewoon zo min mogelijk voor arbeid betalen.’
Twintig jaar terug deed ik verslag op de voorbeeldige Horster minicamping De Reulsberg, waar de ‘Polen’ weg moesten wegens nieuw provinciaal beleid. Er zouden ‘agrohotels’ komen. De eigenaars deden het van de hand. Van ‘agrohotels’ is nooit meer wat vernomen.
Twintig jaar later kijk ik op dezelfde plek in een volgelopen bouwput, er wonen nog steeds arbeidsmigranten, uitbreidingsplannen zijn herroepen door de gemeente na burgerverzet en de bouw is stilgelegd. Wat rest is modderig terrein, een scheef chalet, auto’s met Roemeense kentekens en een huis in kennelijke staat met gesloten gordijnen, en met een fietsenhok waar was hangt te drogen tussen vuilniszakken.
Een vrouw in badjas opent de achterdeur tot een kier, en schudt ‘nee’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns