Het veilinghuis beweegt zich, net als concurrent Sotheby’s, al een aantal jaren op de digitale markt. Tot onvrede van een groep kunstenaars, die eist dat de veiling niet doorgaat. Volgens hen is er sprake van ‘massale diefstal van het werk van kunstenaars’.
‘Baanbrekend’ noemt Christie’s de veiling ‘Augmented Intelligence’. Volgens het veilinghuis is het namelijk de eerste kunstveiling die zich volledig richt op AI. De onlineveiling biedt kunstwerken aan van AI-voorlopers uit de jaren zestig, van Harold Cohen tot hedendaagse kunstenaars zoals Refik Anadol, Pindar Van Arman en Holly Herndon.
De geschatte opbrengst van de kunstwerken varieert van 9.500 tot 240.000 euro. Er worden digitale kunstwerken aangeboden, zoals non-fungible tokens (NFTs), maar ook schilderijen, sculpturen en prenten. Voorafgaand aan de veiling worden de kunstwerken tentoongesteld op het hoofdkantoor van Christie’s in het Rockefeller Center in New York.
Topstuk van de veiling
Een van de verwachte topstukken van de veiling is Emerging Faces uit 2017 van kunstenaar Pindar Van Arman, met een geschatte opbrengst van 170 duizend tot 240 duizend euro. Het werk bestaat uit negen doeken, elk bestaande uit een uniek portret. De doeken zijn gemaakt met behulp van twee verschillende AI-modellen. De een verbeeldde de portretten, de ander zette dat proces stop zodra de afbeelding werd herkend als menselijk gezicht.
Omdat het om kunstwerken gaat die niet geheel door AI zijn gegenereerd (maar in samenwerking met de kunstenaars), heeft het veilinghuis het niet over artificial intelligence maar over ‘augmented intelligence’: verhoogde intelligentie. Het veilinghuis beweegt zich, net als concurrent Sotheby’s, al een aantal jaren op de digitale markt. In 2021 werd zo’n veiling wereldnieuws, toen een digitaal kunstwerk van Beeple bij Christie’s voor 50 miljoen euro werd verkocht. Net als bij de aankomende veiling ging het toen om een kunstwerk dat nog niet eerder werd verkocht.
Traditioneel gezien bedienen veilinghuizen juist de zogenaamde secundaire markt en bieden kunstwerken aan die eerder door galerieën of handelaren zijn verkocht. ‘Het is vrij uniek dat een veilinghuis nieuwe kunst verkoopt en daarmee galerieën buitenspel zet’, aldus Olav Velthuis, hoogleraar sociologie aan de Universiteit van Amsterdam. Christie’s biedt hiermee kansen voor kunstenaars die met AI werken. ‘De markt voor AI-kunst is nog volop in ontwikkeling, deze kunstenaars hebben doorgaans geen galerieën. Daar speelt Christie’s op in.’
Voor de kunstenaars is het ook aantrekkelijk om hun kunst door middel van een veiling te verkopen. ‘Een groot veilinghuis als Christie’s geeft een predicaat van kwaliteit aan het werk van de kunstenaars.’ Volgens Velthuis is dit voor kunstenaars die met AI werken waardevol, omdat Christie’s hiermee stelling inneemt in de discussie over de waarde en het bestaansrecht van AI-kunst. ‘Voor hen is het van groot belang dat Christie’s hun kunst omarmt.’
‘Massale diefstal’
Als het aan een groep kunstenaars ligt, gaat de veiling echter niet door. Zij hebben een brief geschreven, die inmiddels ruim vijfduizend keer is ondertekend, waarin wordt opgeroepen de veiling stop te zetten. Het belangrijkste kritiekpunt is dat veel werken die Christie's wil verkopen zijn gemaakt door AI-modellen die getraind zijn met hulp van bestaande kunst, zonder toestemming van de makers.
In de brief wordt het veilinghuis er daarom van beschuldigd ‘de massale diefstal van het werk van kunstenaars door AI-bedrijven te promoten’. De Amerikaanse illustratoren Karla Ortiz en Kelly McKernan, die zich al langer verzetten zich al langer tegen de AI-beeldgeneratoren, hebben de brief ook ondertekend.
Kunstenaars worstelen met technologie
Christie’s heeft tegenover het kunsttijdschrift Artnews een verklaring afgelegd: ‘Sommige kunstenaars die in deze veiling worden vertegenwoordigd, worden erkend in toonaangevende museumcollecties. Zij gebruiken AI om hun werk te verbeteren.’
Refik Anadol, wiens kunst ook wordt geveild, zei op X: ‘In de meeste gevallen wordt AI op een beheerste manier ingezet, met gegevens die zijn getraind met de eigen inbreng van de kunstenaars.’ De AI-kunstenaar Mat Dryhurst vertelde aan Britse krant The Guardian: ‘Het debat zou zich moeten richten op bedrijven en het overheidsbeleid, niet op kunstenaars die worstelen met de technologie van onze tijd.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant