Minister Marjolein Faber van Asiel (PVV) is vrijdag op de vingers getikt door de rechter: haar forse bezuiniging op Vluchtelingenwerk Nederland mag voorlopig niet doorgaan.
is verslaggever van de Volkskrant. Ze schrijft onder meer over migratie, asiel en polarisatie.
De organisatie stapte naar de rechter toen Faber begin januari plots mededeelde dat ze in 2025 slechts 13 miljoen euro over heeft voor de ondersteuning van asielzoekers bij hun procedure, in plaats van de benodigde 34 miljoen. EU-landen zijn verplicht om asielzoekers onafhankelijke juridische begeleiding te bieden; Vluchtelingenwerk voert die taak voor de minister uit.
De financiering ging jarenlang op dezelfde manier: het kabinet stelde op de Rijksbegroting een standaardbedrag vast voor de taken van Vluchtelingenwerk. Dat werd bij de voorjaars- en najaarsnota opgehoogd op basis van het aantal bedden in asielzoekerscentra.
Met die praktijk wilde Faber breken, zo liet ze de organisatie op 2 januari per brief weten. Dit lopende jaar zou er niet meer dan het standaardbedrag worden toegekend. Vluchtelingenwerk verweet de minister daarop ‘onbehoorlijk bestuur’. De organisatie komt door de korting direct in financiële problemen en zou medewerkers moeten ontslaan.
Donderdag troffen de twee partijen elkaar in de rechtbank voor een kortgeding, vrijdagmiddag volgde de uitspraak. De rechter oordeelt dat de minister de organisatie geen redelijke overgangstermijn heeft geboden. Er zou een afbouwplan opgesteld moeten worden in overleg met het ministerie en uitvoeringsorganisaties als de IND en het COA, maar daar is nog geen sprake van.
Er dreigt volgens de rechter een onomkeerbare situatie als Vluchtelingenwerk nu al moet reorganiseren zonder dat duidelijk is welke taken het wél moet blijven vervullen. Het gaat om een voorlopige uitspraak, tot Faber een beslissing neemt op het bezwaar dat de organisatie heeft gemaakt.
De plotselinge bezuiniging deed afgelopen weken in de Tweede Kamer de wenkbrauwen fronsen. Tot frustratie van oppositiepartijen en coalitiepartner NSC weigerde Faber haar beweegredenen voor de plotselinge subsidiekorting toe te lichten, omdat de zaak onder de rechter was.
Toch was ook in de rechtbank haar motivering minimaal, zo bleek tijdens de zitting. De advocaten van de minister hadden voor hun verweer slechts één A4-tje meegenomen. Daarvan was de strekking dat Vluchtelingenwerk op de bezuiniging had kunnen anticiperen en dat de organisatie voldoende geld uit andere bronnen krijgt om niet in acute financiële nood te raken. Met beide argumenten maakt de rechter in haar oordeel korte metten.
Ook Caroline van der Plas (BBB) zei woensdag in een debat in de Tweede Kamer dat ze de financiële zorgen van de organisatie niet zo serieus nam. Vluchtelingenwerk krijgt toch ook geld van de Postcodeloterij, benadrukte ze. ‘Volgens mij zijn er genoeg baten.’
Vluchtelingenwerk heeft veel verschillende taken en bezigheden, waarvan de juridische ondersteuning van asielzoekers er één is. Die financiering ligt bij het Rijk. Andere taken, bijvoorbeeld de begeleiding van statushouders, worden door de gemeenten betaald.
‘Het gaat om geoormerkte financiering’, legde bestuursvoorzitter Frank Candel uit in de rechtbank. ‘We kunnen het geld dat we van gemeenten krijgen niet plotseling gebruiken voor het gat dat de minister nu slaat. Ik kom echt niet langs mijn accountant als ik dat zou doen.’
Faber kon de afgelopen weken nog geen antwoord geven op de vraag wie dan de juridische begeleiding van asielzoekers moet gaan doen. Oppositiepartijen vrezen verdere chaos en oplopende kosten. Vluchtelingenwerk werkt relatief goedkoop omdat de organisatie voor een deel op vrijwilligers draait. ‘De minister moet met een plan komen’, zegt SP-Kamerlid Michiel van Nispen in reactie op het oordeel van de rechter. ‘Absurd dat dit nog ontbrak, ze moet zich schamen.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant