Dertig jaar geleden verzon Helen Fielding het personage Bridget Jones. En kijk waar ze nu is, vier Bridget-boeken en verfilmingen verder. Tijd om ons langs haar culturele voorkeuren te gidsen was er ook. De gemene deler: een boel joie de vivre.
is kunstredacteur van de Volkskrant.
‘Welke journalist maakt nou zoiets mee? Ik ben Bridget echt heel dankbaar.’ Helen Fielding, grote blonde bob, hippe bril, brede lach, praat via Zoom over haar bedenksel alsof zij een goede bekende van haar is:
‘Bridget is rommelig, ze zet dingen in de fik en maakt blauwe soep, maar uiteindelijk is ze heel lief en zorgzaam.’
Dertig jaar geleden verzon Fielding Bridget Jones, de grappige neurotische romanticus, voor een column in The Telegraph. Eigenlijk was ze destijds als journalist gevraagd om te schrijven over haar eigen leven als single dertiger, maar dat leek haar veel te gênant.
Zo ontstond het personage Bridget Jones, dat via haar dagboek lezers deelgenoot maakte van de moeite die het kost om bijvoorbeeld een panty zonder ladders te vinden, en een man.
Toyboys - Ook in Bridget Jones zien we een oudere vrouw met een jonge lover. Maar is die toyboytrend wel zo bevrijdend?
Rommelig rolmodel - Is het over met rolmodellen á la Bridget Jones, nu de filmindustrie te maken heeft met Donald Trump? Columnist Floortje Smit is er niet gerust op
★★☆☆☆ - In Mad about the Boy is Bridget Jones ineens braaf geworden: Het resultaat is een film die lijkt op een vrome Unox-soepreclame
Fielding schreef de columns op kantoor, haar collega’s wisten eerst van niets: ‘Ik zat gewoon te typen, leefde van loonstrook naar loonstrook. En kijk waar we nu zijn.’
Waar zijn we nu? Bridget Jones is uitgegroeid tot een cultureel fenomeen van jewelste. Met bestsellerboeken en blockbusterfilms. Deze week verscheen de vierde film in de bioscoop: Mad About the Boy.
Daarin zien we Bridget Darcy (Renée Zellweger) als vijftiger. Ze draagt nog de achternaam van haar man (Colin Firth), maar is inmiddels weduwe. In haar eentje voedt ze twee jonge kinderen op en ze begint weer te daten met de twintig jaar jongere Roxster (Leo Woodall).
Inspiratie voor dit boek, dat al in 2013 verscheen, vond Fielding in haar eigen leven: ‘Ik was destijds veel alleen met mijn kinderen en ik zag dat we in allerlei komische situaties belandden. Kinderen zeggen ook heel grappige dingen.’
Zo vertelde zoon Dash zijn moeder en zusje ooit vol overtuiging dat er vijf elementen zijn: ‘Het vijfde element is ‘technologie’’. Fielding: ‘En ik dacht: o ja, is dat zo?’
Die situatie kreeg een plek in het boek, dat aanvankelijk niet over Bridget Jones zou gaan: ‘Dat was ook makkelijker schrijven, ik voelde minder druk.’
Geleidelijk vond Fielding echter in Bridget Jones (weer) de juiste toon om het verhaal te vertellen. ‘Het was dus niet mijn bedoeling om Colin Firth te vermoorden.’ En dan, lachend: ‘Bovendien leeft hij eigenlijk nog.’
Doordat Bridget het in dit verhaal aanlegt met een veel jongere man, past de film in een trend. Denk aan de succesvolle roman All Fours van Miranda July en de veelbesproken film Babygirl van Halina Reijn waarin vrouwen relaties krijgen met veel jongere mannen. The Guardian sprak vorig jaar zelfs van ‘de age gap-zomer’.
Fielding vindt het ‘de hoogste tijd’ dat deze relaties in films en boeken voorkomen: ‘En met het boek liep ik nog voor de trend uit. Hollywood heeft ons al heel lang terloops mannen laten zien die relaties hadden met dertig jaar jongere vrouwen, zonder dat iemand daar acht op sloeg.’
Bij het schrijven van een verhaal geniet Fielding het meest van de laatste fase: puzzelen en bijschaven: ‘Het is een heel gepriegel, alles moet op de juiste plek terechtkomen, alsof je een tapijt weeft: de structuur, het thema, de betekenis, de dialogen.’
Niet dat de lezer mag opmerken hoeveel er aan het verhaal is gesjord: ‘Het is alsof je een eend rustigjes op het water ziet dobberen, maar onder water zijn die pootjes heel hard aan het trappelen om vooruit te komen.’ Lachend: ‘En dan maken ze er een film van en dan snijden ze er zomaar een scène uit!’
In het boek Mad About the Boy werkt Bridget Darcy aan een filmscript over een hedendaagse ‘Hedda Gabbler’ (inclusief spelfout) en wordt geconfronteerd met de onmogelijke eisen van een filmproducent: kan ze het even helemaal herschrijven zodat alles plaatsvindt op een luxejacht in Hawaii?
Ja, zo gaat het echt, kan Fielding bevestigen. Al scheelt het bij de Bridget Jones-films wel dat de hoofdrolspelers, Renée Zellweger, Colin Firth en Hugh Grant, al vanaf het begin betrokken waren:
‘Ze weten precies wat ze doen, ik vind het super als ze iets uitproberen en afwijken van het script. Als Hugh iets verandert aan zijn tekst, wordt het altijd vreselijk grappig.’
De filmtrailer belooft dat deze vierde film het ‘laatste hoofdstuk’ is. Fielding werkt nu aan een ander boek, maar sluit niet uit dat ze daarna nog eens een ‘Bridget-boek’ schrijft: ‘Ik weet het niet.’ Maar ze wil het ook niet beloven:
‘Mensen vragen altijd: waarom doe je niet een Bridget-zus of Bridget-zo? Of een jongere Bridget? Dat doe ik niet zomaar. Want wat is dan het verhaal, dat ik haar de hele tijd laat struikelen?’
‘Waar ik ben opgegroeid, in een industrieel stadje in Noord-Engeland, was humor onze valuta. Iedereen was grappig, we gebruikten vooral ontnuchterende humor.
Een keer gingen mijn ouders bijvoorbeeld naar een uitvoering van Het zwanenmeer in Leeds. Er werd een schitterend versierde zwaan over het podium getrokken, maar die kwam vast te zitten. En toen riep iemand vanuit de zaal: ‘Hé! Wat is er mis met die eend?’
De grappen in de boeken en films over Bridget draaien ook om het verschil tussen wat we nastreven en wat er gebeurt. Bijvoorbeeld dat Bridget in Mad About the Boy beweert: ‘Ik ga heus niet met hem naar bed!’ En vervolgens zie je haar in de winkel met een hele lading condooms.
In dit verhaal wilde ik bovendien laten zien hoe humor kan helpen bij het omgaan met rouw. Ik denk dat goeie grappen sowieso vaak voortkomen uit iets pijnlijks.’
‘Wist je dat Jane Austen Pride and Prejudice schreef toen ze 17 was? Ze heeft het later herschreven, maar de basis legde ze toen al. Dan ben je echt een geboren schrijver.
‘Pride and Prejudice is een heel goed boek met een heel goede plot. Daarom heb ik de plot ook gestolen voor mijn verhalen. Jane Austen kon briljant dialogen schrijven en briljant mensen observeren.
‘Je krijgt uit het boek ook echt een indruk van de maatschappij en politiek uit haar tijd. Ik was ongeveer 15 toen ik Pride and Prejudice voor het eerst las. Ik was meteen verkocht. Elizabeth Bennet was het eerste personage in fictie waar ik me mee kon identificeren. Ze is levendig, integer, grappig, stoutmoedig en dapper, ik vind haar geweldig.’
‘Ik hou erg van klassieke boeken die de tand des tijds hebben doorstaan. Daardoor weet je dat ze kwaliteit hebben. Ik heb niet het geduld voor nieuwe boeken die zelfgenoegzaam zijn, geen goed verhaal hebben of geen interessante personages.
‘Toen ik voor het eerst langere tijd in Amerika doorbracht ben ik de Amerikaanse klassiekers gaan lezen, om het land beter te leren kennen. The Great Gatsby vind ik meesterlijk.
‘F. Scott Fitzgerald heeft zulke scherpe observaties over de menselijke natuur en hij schiep heerlijke personages. De wereld die hij in dit boek tot leven wekt is zo verrukkelijk, je wilt daar gewoon zijn. En het is geen dik boek, wat ook fijn is.’
‘Hoe Ernest Hemingway het aanpakte is: ’s ochtends drie uur schrijven, daarna sportvissen, dan uitgaan met vrienden en volslagen dronken worden en vervolgens opnieuw schrijven.
‘Ik zou zelf het sportvissen achterwege laten, maar ik vind wel dat je als schrijver elke dag moet schrijven. Je moet je er helemaal op richten, zodat je gestel weet: dit doen we nu. Zelfs als je denkt dat het niet zo goed wordt en je het toch gaat weggooien: je moet doorschrijven.
‘Als ik werk aan een boek dan schrijf ik gedisciplineerd overdag van maandag tot vrijdag. Zo’n ritme is lastig vol te houden als je kleine kinderen hebt. Vroeger werkte ik daarom weleens ’s nachts. Soms kwamen ze dan uit bed om in hun pyjamaatje bij me te zitten.’
‘Ik ben geen fan van het onderscheid tussen populaire fictie en literatuur, dat de afgelopen eeuw is ontstaan. Vroeger werden veel boeken, zoals die van Dickens, geschreven als feuilleton in de krant. Zo ben ik ook begonnen met schrijven. Dan moet je de lezer steeds nieuwsgierig maken naar het vervolg van het verhaal.
‘Het is onzin om het type boeken waarvan je graag de bladzijde wilt omslaan, geen literatuur te noemen. Ik hou daar juist van. Een recent boek dat ik heel goed vond is Tomorrow, and Tomorrow, and Tomorrow. Gabrielle Zevin kan heel goed schrijven over moderne liefde. Dit liefdesverhaal tussen een man en een vrouw speelt zich af in de wereld van videospellen. Ik vond het een fantastisch boek.’
‘Om te beginnen ben ik dol op alle acteurs in deze film: Javier Bardem, Penélope Cruz, Scarlett Johansson, Rebecca Hall. De film speelt zich af in Barcelona en er zit heerlijke Spaanse muziek in.
‘Het verhaal is enorm grappig, met drie vrouwen die heel verschillend zijn. De een is ernstig en serieus, de ander onstuimig en de derde gepassioneerd en wild. Ik kan er erg van genieten, vooral Penélope Cruz speelt een heerlijk maf en explosief personage.’
‘Toen ik klein was heeft The Sound of Music diepe indruk op me gemaakt. Het is eigenlijk hetzelfde type liefdesverhaal als Pride and Prejudice: een man die stijfjes en streng is en een vrouw vol joie de vivre die zich misschien af en toe een beetje moet leren inhouden. Samen moeten ze opnieuw hun wereldbeeld bepalen.
‘Als kijker wil je dat ze elkaar vinden, maar ze moeten eerst wat levenslessen leren. Ik hou enorm van de scène waarin Maria danst met kapitein Von Trapp.’
‘Niet alleen Bridget houdt van zelfhulpboeken, ik heb er zelf ook massa’s van. Ik weet niet of ik er beter van ben geworden, maar ik hou er gewoon van om ze te lezen.
‘Met de ineenstorting van het christendom hier in Engeland zoeken we nu eenmaal naar houvast, naar leefregels. Ik heb eens geprobeerd om al die zelfhulpboeken en religieuze regels terug te brengen tot een aantal basisprincipes. Eigenlijk lukt dat aardig, er zijn heus overeenkomsten.
‘Wat die principes dan zijn? Nou, bijvoorbeeld: wees aardig, koester geen wrok, niet jaloers zijn, niet moorden natuurlijk, niet stelen, positief zijn, wees veerkrachtig...
‘En wat ik een mooi boeddhistisch principe vind: ‘Leef als de snaren van een goed instrument: niet te strak en niet te los.’’
‘Als je verhalen ontleedt, zul je zien dat er maar iets van tien verschillende verhaalstructuren bestaan. En ik hou van de structuur van liefdesverhalen, omdat die altijd goed eindigen.
‘Bij het schrijven van happy endings gaat het erom waar je het verhaal laat eindigen. Soms denk je: als ik nú de tijd stopzet, is het een happy ending, maar het leven gaat door. Het leven is een reeks van happy endings.
‘Ook Bridget gaat door verschillende stadia. In haar vorige incarnatie lieten we haar achter met een man, een baby en een baan, het perfecte plaatje. Maar, zoals ik al schreef in mijn eerste boek:
‘Het is een universeel erkende waarheid dat op het moment dat er iets goed gaat in je leven, iets anders totaal in duigen valt.’’
Cv Helen Fielding
19 februari 1958 Geboren in Morley, Engeland.
1976-1979 Studie Engels aan St Anne’s College, Oxford.
1979-1989 Productieleider en documentairemaker voor o.a. de BBC.
1990-1999 Journalist en columnist voor onder meer The Sunday Times, The Independent en The Telegraph.
1994 Boek Cause Celeb.
25 april 1995 Eerste column over Bridget Jones verschijnt in The Independent.
1996 Boek Bridget Jones’s Diary.
1997 Bridget Jones’s Diary wordt bekroond tot British Book of the Year.
1999 Boek: Bridget Jones: The Edge of Reason.
2001 Film: Bridget Jones’s Diary.
2003 Boek: Olivia Joules and the Overactive Imagination.
2004 Film: Bridget Jones: The Edge of Reason.
2013 Boek: Bridget Jones: Mad About the Boy.
2016 Boek: Bridget Jones’s Baby: The Diaries en film: Bridget Jones’s Baby.
2025 Film: Bridget Jones: Mad About the Boy.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant