Al bijna een kwarteeuw blijft het Nederlandse clubvoetbal verstoken van Europese bekerwinst. Ajax, AZ en FC Twente spelen donderdag in de tussenronde van de Europa League. Wat zijn de verwachtingen van die wedstrijden?
is voetbalverslaggever van de Volkskrant.
Liefst vijf Nederlandse clubs vieren deze week het feest van Europees voetbal, waarvan drie op donderdag in de Europa League: Ajax, AZ en FC Twente. De ‘maar’ bij deze in kwantitatief opzicht goede prestatie: geen van die clubs wist de laatste zestien van de twee toernooien rechtstreeks te bereiken. Ze zijn veroordeeld tot de zware tussenronde.
De kans op het winnen van een Europese beker is klein. Een Nederlandse club met een Europa Cup, zwaaiend vanaf een bordes ergens in den lande? Het is een stille hunkering. Het is al bijna twee generaties voetballers geleden. Hoe gretig Nederland zich ook overgeeft aan het door VI-verslaggever Michel Abbink gemunte begrip ‘coëfficiëntenpolonaise’, vanwege de opmars op de Europese ranglijst, het winnen van een beker is een ander verhaal. Deelname: plusplus. Winnen: minmin.
Ook generaties supporters groeien op zonder de vreugde van een Europese trofee, terwijl winst in het verleden bijna gewoon was. Enkele oorzaken: het toestaan van een onbeperkt aantal buitenlanders in tegenwoordige elftallen, gevolgd door de uittocht van Nederlands talent, en de veranderde financiële verhoudingen. De periode van droogte duurt straks al 23 jaar, tenzij een van de vijf dit seizoen een toernooi wint.
Nooit was de ‘prijsloze’ periode zo lang als nu, sinds de Uefa Cup van Feyenoord in 2002. Vanaf de eerste beker was de tussenliggende fase telkens relatief kort: 1970, 1971, 1972, 1973, 1974, 1978, 1987, 1988, 1992, 1995, 2002. Ajax bereikte nog de finale van de Europa League in 2017, Feyenoord verloor de eindstrijd van de eerste Conference League in 2022.
De Conference League, het relatief nieuwe, derde toernooi, leek geknipt voor Nederland, maar Go Ahead is al in de voorronde uitgeschakeld. Een categorie hoger, in de Europa League, zijn de vooruitzichten mogelijk iets positiever dan voorheen, omdat de nummers drie van de voormalige groepen van de Champions League geen doorstart meer maken op een lager niveau, zoals in het verleden. Die nummers drie waren vaak spelbrekers. Het feestje was al volop aan de gang als de jongens met blingbling de zaal binnenvielen en de prijzen ophaalden. Liefst negen van de ‘degradanten’ uit de Champions League wonnen in de afgelopen 25 jaar de Europa League.
Bij de nieuwe opzet is het kapen van de beker onmogelijk. De nummers 25 tot en met 36 van de ranglijst zijn uitgeschakeld, de nummers 9 tot en met 24 spelen de tussenronde. De verliezers daarvan zijn ook klaar. Dat PSV en Feyenoord het lastig zouden krijgen in de tussenronde van de Champions League, tegen Juventus en AC Milan, was bij voorbaat duidelijk. Ook in de Europa League wacht Nederland een zware klus.
FK Bodø/Glimt uit het noorden van Noorwegen kan heerlijk voetballen, zal FC Twente merken. Snelle combinaties van fitte, gretige, sterke mannen. Het scheelde weinig of de club van boven de poolcirkel was direct geplaatst voor de laatste zestien.
Een jaar geleden ontmoette Ajax de Noren in de tussenronde in februari, en wat zich toen voltrok op het sneeuwvrij gemaakte kunstgras, bleek een van de onwaarschijnlijkste ontsnappingen van Ajax in de clubgeschiedenis. De manier waarop die zege (1-2 na verlenging) tot stand kwam, was zonder meer spectaculair, na onder meer een rode kaart voor Josip Sutalo, ballen op de lat, reeksen kansen voor de Noren en geweldige reddingen van doelman Diant Ramaj. In de verlenging schoot uitgerekend de toen fel bekritiseerde Kenneth Taylor de bal met een fraaie boog in de bovenhoek.
Frank Hordijk, Ajax-supporter sinds jaar en dag, was mee naar het Hoge Noorden, ging tevergeefs op zoek naar het noorderlicht en is nog steeds verbaasd: ‘Ik heb in bijna veertig jaar alle hoogtepunten meegemaakt in het buitenland, maar bij Bodø ging het voetbal door de ondergrens. Bodø is een schitterende stad. Iedereen was ongelooflijk aardig en beleefd. Mensen stopten ruim voor de zebrapaden en zwaaiden naar ons. Ik ging iets kopen in de fanshop bij het stadion, een soort woonkamer waar iemand zat met een kopje chocomel.
‘Dat alles bij elkaar maakte dat ik mij diep en diep schaamde voor wat ons daar overkwam. Taylortje wilde een voorzet geven, maar die zeilde erin. We zijn ook gered door een paar fenomenale reddingen van doelman Ramaj. Ik heb me na de wedstrijd bij iedereen verontschuldigd, van hotelreceptie tot taxichauffeur. Ergens had ik ze de zege gegund. Wij hadden onze wonderbaarlijke ontsnapping totaal niet verdiend.’
Wout Weghorst en Ricardo Pepi raakten geblesseerd bij Ajax en PSV, en nu hebben ze nog één spits over. Bij Galatasaray, de tegenstander van AZ, is het een ander verhaal. Victor Osimhen is een geweldenaar die na een conflict bij Napoli is verhuurd aan de Turkse kampioen. Hij scoorde in de eerste fase al tegen AZ en Ajax. Mauro Icardi, international van Argentinië, is geblesseerd. En dus huurde ‘Gala’ in de winterstop doodleuk de Spaanse international Alvaro Morata van AC Milan, voor anderhalf jaar.
Vergelijk dat eens met AZ, waar de spitsen Troy Parrott en Mexx Meerdink heten, waarbij Meerdink geblesseerd is. De twee hadden de laatste weken een aardige wisselwerking. Op 23 januari besliste Parrott het duel met AS Roma, als invaller voor Meerdink, waardoor AZ zeker was van de tussenronde. ‘Intikkers zijn mijn favoriete goals’, zei Parrott die avond. Hij was met wat lichte klachten op de bank begonnen, loste Meerdink af en scoorde.
Hij sprak ontspannen over het leven van een doelpuntenmaker. ‘Intikkers tellen net zo zwaar als andere doelpunten.’ Over de samenwerking: ‘De een moet klaar zijn als de ander speelt. Er is geen foute energie tussen ons. De coach probeert ons allebei zo fit mogelijk te houden. Ik ben gelukkig met mijn goals, maar niet te gelukkig. Ik had veel vaker kunnen scoren, maar ik word droevig als ik daaraan denk. Het belangrijkste is om er na een gemiste kans weer te zijn voor de volgende kans.
‘Vanavond was het bewijs hoe het hoort te gaan: ik miste kansen tegen FC Utrecht en PSV, maar nu stond ik op de goede plaats. Ik laat me niet negatief beïnvloeden door gemiste kansen. Nee, ik heb geen aantal goals in mijn hoofd. Dat is onnodige druk. Wanneer ze komen, komen ze.’ Na het gesprekje op 23 januari scoorde hij alweer vier keer in vijf duels, waarvan twee uit een strafschop.
Ajacieden klaagden zondag over het erbarmelijke veld in Sittard, maar het dreigt zeker zo erg te worden, donderdag tegen Royale Union Saint-Gilloise in Brussel. Na een eerdere afkeuring stond de Uefa woensdag alsnog toe op het veld in het Koning Boudewijnstadion te voetballen, zodat de Belgische club de zoektocht kon staken. Het stokoude Joseph Marienstadion van Union is volgens de Europese bond sowieso ongeschikt voor Europees voetbal.
Union is de verrassing in de top van het Belgische voetbal van de laatste jaren, trots opgestaan uit het stoffige archief. De 76-jarige François Colin, te beschouwen als de éminence grise van het Belgische gilde der sportverslaggevers, herinnert zich dat hij een jaar of 12 was toen hij met twee ooms een wedstrijd bezocht tegen FC Diest, de favoriete club van die familieleden.
Union St. Gilles was voor de oorlog de grote club van België, verdween in het niets, tot aan de vierde klasse toe, ontbrak 48 jaar op het hoogste niveau en doet sinds de promotie in 2021 volop mee in de strijd om de landstitel. Zonder al te bekende spelers, met een samenstelling van de selectie die grotendeels is gebaseerd op data. Union verkoopt elk jaar de beste spelers, maar weet goede vervangers aan te trekken voor weinig geld. De opgave voor Ajax zal lastig zijn, zoals vrijwel elke wedstrijd voor Ajax lastig is.
Colin: ‘Union was voor de oorlog de club van Brussel, wat Anderlecht nu is. De club is voor de successen overgenomen door de eigenaar van Brighton, maar de band is ogenschijnlijk doorgesneden. Union werkt wel nog steeds met die datamodellen. Elk jaar denkt de buitenwereld: o, nu hebben ze te veel goede spelers verkocht, maar dan hebben ze toch weer een paar jongens aangetrokken die vrijwel niemand kent en die voltreffers blijken.
‘Ook de coach is bijna elk jaar een ander. Nu is dat Sébastien Pocognoli, voormalig speler van AZ. De seizoensstart was slecht en weer was de reflex: ja, het kon niet blijven duren, maar inmiddels heeft Union zich door een zege op Braga geplaatst voor de tussenronde en zijn de laatste zes duels in de competitie gewonnen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant