Bevers zijn van nature betere dammenbouwers dan mensen, met hun scherpe knaagtanden en feilloos instinct voor het verloop van waterwegen. Deze harige ‘ingenieurs’ hebben nog een streepje voor op de mensheid, blijkt in Tsjechië. Ze hebben geen last van bureaucratie.
is correspondent Centraal- en Oost-Europa van de Volkskrant. Hij woont in Warschau.
De bouw van een dam ten zuiden van Praag liep al jaren vast in de papiermolen van de regionale overheid, totdat een familie bevers vorige maand uit zichzelf aan de slag ging, dammen bouwde en een stuk land onder water zette.
De ijverige knaagdieren bespaarden de Tsjechische belastingbetaler zo meer dan een miljoen euro, volgens het Tsjechische agentschap voor natuur- en landschapsbescherming (AOPK).
‘Bevers kunnen een dam in één, maximaal twee nachten bouwen. Mensen hebben bouwvergunningen en goedkeuring van het bouwproject nodig, en ze moeten er geld voor vinden’, zei zoöloog Jiri Vlček over het concurrentievoordeel van de diersoort op Radio Prague International.
Sinds 2018 zijn er plannen om een dam te bouwen in Brdy, een natuurgebied in het zuidwesten van Tsjechië. Deze moest de rivier Klabava en de daar aanwezige rivierkreeftenpopulatie beschermen. Als bijvangst zou het een stuk van het beschermde gebied onder water zetten en daar drasland creëren. Het prijskaartje was 30 miljoen Tsjechische kronen: 1,2 miljoen euro.
De vergunningen voor het beoogde natuurherstel werden langzaam vergaard, maar het project liep na zeven jaar spaak wegens onderhandelingen over de grond. Door een gelukkig toeval gingen de bevers ondertussen aan de slag en creëerden een nieuw natuurgebied om niet. Volgens de beheerder telt het gebied twee beverfamilies.
Het resulterende drasland is twee keer zo groot als de beheerders voor ogen hadden. Maar een gegeven paard kijk je niet in de bek. ‘De natuur is zijn gang gegaan en de bevers hebben de noodzakelijke omstandigheden voor de biotoop praktisch van de ene op de andere dag geschapen’, zei Bohumil Fišer van het AOPK in een statement.
Sommige experts zijn sceptisch over de vermeende snelheid van de bevers. Tegen National Geographic zei de beheerder van een beverpopulatie in Beieren dat de dieren een gebied weliswaar zomaar onder water kunnen zetten, maar dat het bouwen van een dam langer duurt. Waarschijnlijk merkten mensen het pas op toen de bevers klaar waren, schrijft het blad.
De Euraziatische bever (castor fiber) is het grootste knaagdier van Europa. Door het bouwen van dammen creëren ze afgesloten watergebieden voor voedsel en bescherming. Begin twintigste eeuw was de bever op veel plaatsen vrijwel uitgestorven, onder meer door de jacht. Dankzij herintroductie en bescherming van de diersoort is de populatie op veel plekken weer op peil. Tsjechië telt ongeveer 15 duizend bevers.
Bevers kunnen niet altijd op de waardering rekenen die ze nu ten deel valt. Elders in Tsjechië hebben ze eerder boerenland en een spoorlijn onder water gezet. Desondanks zijn de beheerders van het gebied buitengewoon tevreden over het resultaat.
‘Bevers weten het altijd het beste’, zei een van hen op de radio. Hij voegde eraan toe dat geen menselijk ontwerp voor het natuurgebied hier tegenop kan. Collega Fišer voegde in gesprek met persbureau AFP een kleine nuance toe: ‘Als bevers in een gebied zijn waar ze geen schade kunnen aanrichten, doen ze fantastisch werk.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant