Vol angst vragen transgender kinderen en hun families zich af welke toekomst er nog voor hen is in het Amerika van Donald Trump. Rechten worden ingeperkt, behandelingen stopgezet en hun genderidentiteit zwartgemaakt. ‘Misschien moeten we naar Canada verhuizen.’
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Ze woont in New York.
‘We worden uitgewist’, fluistert het 15-jarige transgender meisje. Haar blik rust op de vloer van haar woonkamer in Charlottesville, in de Amerikaanse staat Virginia. Met haar vingers wrijft ze over haar dijbeen, ze draait cirkels met haar voeten. Het meisje wil praten, maar ook niet. ‘Sinds de decreten en zo gaat het niet zo best’, zegt ze.
Al enkele jaren gebruikt W. – ze wil anoniem blijven – puberteitsremmers die ervoor zorgen dat ze geen mannelijke geslachtshormonen aanmaakt. Ook neemt ze vrouwelijke hormonen die haar borsten laten groeien. Maar als haar huidige voorraad op is, kan ze niet zomaar aan nieuwe komen.
Vorige maand, in een van zijn eerste besluiten als president, zette Donald Trump de financiering stop voor ziekenhuizen die medische transgenderzorg aanbieden voor kinderen en jongeren. Het is de laatste stap in een ontwikkeling die al langer gaande is. Meer dan de helft van de Amerikaanse staten beperkte deze zorg voor minderjarigen de afgelopen jaren.
‘Ik snap het gewoon niet’, zegt W. Als ze in de spiegel kijkt, ziet ze steeds meer zichzelf. Maar kijkt ze op haar telefoon, dan ziet ze wildvreemden die daar moeite mee hebben. ‘Waarom is het voor een ander vervelend dat ik mezelf ben?’
President Trump zegt ‘kinderen te beschermen tegen chemische en chirurgische verminking’. Hij wekt daarmee de indruk dat kinderen massaal geslachtsoperaties ondergaan, wat niet klopt. Wel konden zij in de VS jarenlang onder toeziend oog van artsen en psychiaters in aanmerking komen voor puberteitsremmers en hormoonbehandelingen.
In sommige staten kwam er protest tegen het besluit van Trump. Zo liet de gouverneur van New York weten door te gaan met het aanbieden van transgenderzorg. Ziekenhuizen riskeren overheidsfondsen te verliezen. Maar in Virginia, waar de conservatieve gouverneur Glenn Youngkin het voor het zeggen heeft, werd het decreet omarmd. In de tienerkliniek van het ziekenhuis in Charlottesville werden afspraken afgezegd en hormoonbehandelingen stopgezet – ongeacht hoever de jongeren in dat proces waren.
‘Ik heb sinds november voortdurend paniekaanvallen’, zegt een moeder van een 9-jarig transgender kind. In deze heuvelachtige studentenstad stemde meer dan 80 procent van de kiezers in november op de Democratische presidentskandidaat Kamala Harris.
De moeder is zo voorzichtig dat ze alleen een ontmoeting met de Volkskrant durft te hebben in het huis van een vriend. Met moeders van andere transgender kinderen heeft ze een verhaal op papier gezet. De andere vrouwen zijn er niet bij, zij durven niet met een journalist af te spreken.
In Charlottesville begonnen de zorgen op de dag dat Trump de verkiezingen won. ‘We wisten dat hij ons in het vizier had’, zegt ze, terwijl ze in kleermakerszit op een houten schommelstoel zit. ‘Er worden allemaal leugens verspreid die mensen bang maken voor onze kinderen.’
Wetenschappers van de Harvard Universiteit in Cambridge, Massachusetts, publiceerden afgelopen zomer een onderzoek naar het aantal operaties onder trans personen in een jaar tijd. Operaties aan de genitaliën voor minderjarige trans personen komen volgens de onderzoekers bijna niet voor. Van iedere 100 duizend trans personen tussen de 15 en 17 jaar ondergaan er twee een operatie die de geslachtskenmerken van hun lichaam verandert. Bij 18-plussers gaat het om vijf per 100 duizend trans personen. Meestal zijn dat operaties aan de borsten of het gezicht.
Opvallend is dat die cijfers bij cisgenders, van wie de genderidentiteit overeenkomt met het geslacht bij geboorte, hoger liggen. Zo zijn er in absolute aantallen meer cismannen die hun borsten laten verkleinen om meer masculien te lijken, dan transmannen die dat doen.
Vanwege het decreet van Trump kunnen minderjarigen alleen nog maar aanpassingen laten doen die in lijn zijn met het geslacht dat ze bij hun geboorte hebben meegekregen. Een transgender jongen komt dus niet meer in aanmerking voor een borstverkleining, terwijl een cisjongen die zich zorgen maakt over ‘te vrouwelijke’ borsten, dat wel kan laten doen.
De conclusie van de Harvard-onderzoekers: wetgeving die zorg voor transgender jongeren blokkeert, heeft niks te maken met het beschermen van kinderen, maar wil een probleem aanpakken dat niet bestaat. Als de regering-Trump zich zorgen zou maken om ‘chemische operaties’ bij kinderen, dan zou ze ook pleiten voor een ban op bijvoorbeeld borstoperaties bij minderjarigen die niet trans zijn.
‘Wat het zo frustrerend maakt’, zegt de moeder in tranen, ‘is dat het decreet van Trump een averechts effect heeft.’ Als transgender minderjarigen tijdens de puberteit de beschikking krijgen over puberteitsremmers en hormonen, dan zijn ze tegen de tijd dat ze volwassen zijn vaak tevreden met hun lichaam. ‘Maar zonder die passende zorg is de kans juist groter dat onze kinderen later een operatie moeten ondergaan.’
Trumps beperking op transgenderzorg komt niet uit de lucht vallen. Radicaal-rechts probeert sinds enkele jaren op allerlei manieren de rechten van trans personen in te perken. Trans personen, die 1 procent van de Amerikaanse bevolking uitmaken, worden weggezet als kinderlokkers, gekken en terroristen.
‘Nog een transgender schutter’, tweette Congreslid Marjorie Taylor Greene nadat er in 2023 vijf doden waren gevallen bij een schietpartij in Philadelphia.
‘De schutter in de kerk in Lakewood was een transgender, pro-Palestijnse extremist’, zei senator Joshua Hawley na een schietpartij in een kerk in Texas in 2024.
En ook een schietpartij in 2022 op een school in Uvalde, Texas, werd volgens een Republikeinse politicus door een trans persoon uitgevoerd.
In alle drie de gevallen waren de beschuldigingen aantoonbaar onjuist.
Ook op persoonlijk vlak klinkt binnen de regering-Trump een ronduit afkeurend geluid over trans personen. Zo heeft Trumps rechterhand Elon Musk al jaren geen contact meer met zijn 21-jarige transgender dochter Vivian Wilson, die door Musk nog altijd steevast ‘zoon’ wordt genoemd.
Tijdens de presidentsverkiezingen bleek transfobische retoriek een succesvolle strategie van de Republikeinen om kiezers te mobiliseren. De Republikeinse Partij investeerde meer dan 20 miljoen dollar in tv-commercials waarin de rechten van trans personen ter discussie werden gesteld, omwille van de veiligheid van ‘de rest’. ‘Kamala Harris is voor hen/hun, Donald Trump is voor jou’, luidde de slogan.
Harris had in 2019 haar steun uitgesproken voor de beschikbaarheid van transgenderzorg voor gevangenen – overigens wetgeving die ook tijdens Trumps eerste termijn als president van kracht was. In de cruciale swingstates werden de commercials 30 duizend keer vertoond, meestal tijdens sportwedstrijden. Republikeinen beweerden dat gevangenen massaal geslachtsveranderende operaties lieten uitvoeren. Iets wat over een tijdspanne van jaren slechts twee keer is voorgekomen.
Het creëren van angst voor trans personen laat zich ook vertalen in het aantal wetsvoorstellen dat is ingediend om de rechten van transgender personen in te perken. In 2020 waren dat er 85, in 2024 ging het al om meer dan 670 wetsvoorstellen.
‘Het is doodeng om te zien dat de groep waartoe mijn kind behoort, wordt aangevallen door de mensen die in ons land de macht hebben’, zegt een vader van een 14-jarige transgender zoon. Ook hij wil alleen anoniem reageren. De vader, een brandweerman in Virginia, zit de afgelopen weken voortdurend op zijn telefoon om te zien of er nog nieuws is over nog meer decreten die beperkingen opleggen aan zijn transgender zoon.
‘Ik wil hem kunnen beschermen’, zegt hij in een koffietent, ‘maar ik vrees dat hij door politici steeds verder naar de randen van de maatschappij zal worden geduwd.’
Duizenden transgender kinderen en hun ouders volgen de nieuwsontwikkelingen in Washington met angst en beven. Wat als extreemrechts nog sterker wordt? Kunnen de kinderen nog wel veilig over straat? Moeten ze misschien toch andere kleren aan? Of krijgen de transfoben dan precies waar ze op uit zijn?
De gevolgen van het nieuwe beleid zijn niet alleen voelbaar voor transgender kinderen uit Virginia, ook jongeren uit Kentucky, North Carolina en Tennessee die in Virginia terechtkonden voor hun behandelingen merken het direct, zegt kinderarts Alaina Brown op haar praktijk in Charlottesville. ‘We krijgen veel telefoontjes van wanhopige ouders die niet weten wat ze moeten doen.’
De brandweerman denkt dat de regering-Trump uit is op een nieuwe vorm van segregatie, waarin trans personen zich alleen nog veilig voelen op plekken waar andere trans personen zijn. Volgens hem snappen veel mensen niet tegen hoeveel obstakels transgender kinderen al aanlopen, zelfs als er geen transfobe overheid is.
‘Vanaf vandaag is het officiële beleid van de Amerikaanse overheid dat er slechts twee geslachten bestaan: mannen en vrouwen’, zei Trump tijdens zijn inauguratie. Trans personen noemt hij een verzinsel van ‘radicaal-links’. En de Democraten hebben een ‘transgendercult’ over kinderen afgeroepen, aldus de president.
De regering heeft het voortaan over lhb’ers in plaats van lhbti’ers – de letter ‘t’ voor transgender is van overheidssites verwijderd. Ook besloot Trump transgender personen uit het leger te weren en mogen transgender meisjes en -vrouwen voortaan niet meer meespelen in vrouwelijke sportteams. Bovendien kunnen er geen nieuwe paspoorten worden aangevraagd met het neutrale ‘x’ als geslachtsindicatie: alleen nog ‘m’ en ‘v’.
‘Sommige staten willen ouders van transgender kinderen gaan vervolgen voor kindermisbruik’, zegt Allison Spillman (44), moeder van een transgender dochter. ‘Er zijn al wetten in de maak. Ik ben bang dat ze straks mijn dochter van me afpakken omdat ze thuis alle steun krijgt die ze verdient.’
‘Het is voor alle kinderen belangrijk dat ze zich veilig voelen en zich gezien voelen’, zegt therapeut Shelley Faulkner, bij haar thuis in Charlottesville. Ze is gespecialiseerd in mentale zorg voor trans personen, zowel minderjarigen als volwassenen. ‘Als transgender kinderen niet de kans krijgen om zichzelf te zijn, dan leidt dat tot meer suïcidale gedachten, omdat ze denken dat er iets mis met ze is’, zegt Faulkner.
De juiste medische zorg kan voorkomen dat ze genderdysforie ontwikkelen, een sterk gevoel van onvrede met het geboortegeslacht. Critici van medische transgenderzorg beweren dat jongeren spijt kunnen krijgen van hun transitie, wat in 1 procent van de gevallen voorkomt. Vaak is het juist de omgeving die hun transitie onhoudbaar maakt, stellen deskundigen.
Alle ouders in Charlottesville beginnen over de hoge suïcidecijfers in de transgendergemeenschap. Onderzoeken tonen aan hoe belangrijk steun van de familie is voor de mentale gesteldheid van transgender kinderen. Zo blijkt dat 57 procent van de transgender kinderen die geen steun ervaart bij de ontwikkeling van hun genderidentiteit een suïcidepoging doet. Bij transgender kinderen die wel steun krijgen, ligt dit op 4 procent. De toegang tot medische zorg, al vijftig jaar beschikbaar in de VS, speelt ook een rol.
De zoon van de brandweerman heeft enkele jaren geleden een transgender vriendin verloren door zelfdoding. Het meisje, dat haar ouders niet durfde te vertellen over haar genderidentiteit, was 13.
Een aantal ouders in Virginia heeft een zaak aangespannen tegen het decreet van Trump. Anderen stippelen in afwachting daarvan een plan B, C of D uit. Sommigen overwegen naar een progressieve staat als New York te verhuizen, of misschien zelfs naar Europa of Canada, waar de rechten van transgender personen niet zo onder druk staan.
Bovendien, stellen ze: dit is nog maar het begin. Het leven van transgender kinderen in de VS kan de komende tijd nog veel ingewikkelder worden. Er zijn pas drie weken van Trumps presidentschap achter de rug – en nog 205 weken te gaan.
Via een ander decreet heeft Trump scholen verboden om inclusieve taal te gebruiken voor scholieren met verschillende genderidentiteiten. Ook op school mogen er voortaan alleen nog maar meisjes en jongens zijn.
‘Je bent toch bang dat de politieke verschuiving doorsijpelt naar het schoolplein’, zegt Courtney, de moeder van W., het 15-jarige transgender meisje.
Toen haar dochter 3,5 jaar was, vermoedde ze al dat ze misschien niet het geslacht had dat ze bij haar geboorte had meegekregen. Als ze gingen winkelen, zocht ze roze tutu’s uit. Op een dag had Courtney meisjesachtige schoenen voor haar gekocht met een bandje en bloemetjes, vertelt ze. ‘Ze kon haar geluk niet op. Ze gaf mij zoveel kusjes.’
Haar dochter ging haar onderbroeken achterstevoren dragen, zodat er aan de voorkant geen opening zat. Staand plassen wilde ze niet. Als mensen afgaande op haar kleding naar W. verwezen als meisje, vroeg ze Courtney om hen niet te corrigeren. Ze was toen 3. Tien jaar later begon ze puberteitsremmers te nemen. Die kan ze voorlopig niet meer in haar ziekenhuis krijgen.
Courtney vindt het jammer dat het zover heeft moeten komen: dat zelfs zoiets als de medische zorg van haar kind, gebaseerd op uitvoerig wetenschappelijk onderzoek, uitgevoerd onder toezicht van een zorgzaam artsenteam, op het politieke hakblok ligt.
‘Misschien ga ik wel verhuizen’, zegt de 15-jarige W. Ze trekt de rits van haar trui open: daaronder prijkt een T-shirt met de Canadese esdoorn.
Praten over gedachten aan zelfdoding kan bij 113 Zelfmoordpreventie. Bel 0800-0113 of 113 voor een gesprek. U kunt ook chatten op www.113.nl.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant