De campagne tegen het lerarentekort doet iets te veel denken aan irrittante, niet geheel realistische reclamespotjes. En dat is jammer, want het onderwijs verdient beter.
Wanneer ik naar een tv-programma kijk zorgen de reclameblokken steevast voor irritatie. Ik realiseer me dat de wereld die hierin geschetst wordt niet overeenkomt met mijn leven, en waarschijnlijk ook niet met dat van u.
De getoonde beelden zijn namelijk niet geheel realistisch en veelal gebaseerd op een te mooie werkelijkheid. Dit zorgt ervoor dat de verwachtingen van de consument hoger liggen dan de aangeprezen producten, feestdagen of vakanties waarschijnlijk kunnen waarmaken. Kortom, een ideaal moment om even te zappen.
Over dit artikel
Pascal Cuijpers is docent in het voortgezet onderwijs, publicist en auteur van Alles van waarde is weergaloos!
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Ik moest aan dit soort reclames denken toen ik het bericht las dat staatssecretaris van Funderend Onderwijs en Emancipatie, Mariëlle Paul, een grootse campagne was gestart over werken in het onderwijs. Deze campagne kreeg als naam ‘Werken met de Toekomst’ mee en moet studenten en zij-instromers gaan enthousiasmeren om voor een baan in het primair of voortgezet onderwijs te kiezen.
Een prima streven, want de nood is hoog: er is namelijk momenteel een tekort van maar liefst 8,1 procent (7.700 fte) aan leraren in het primair onderwijs. In het voortgezet onderwijs gaat het om een percentage van 5,1 procent (3.800 fte). Daarnaast is er nog een tekort van liefst 9,8 procent (850 fte) aan schoolleiders, zo staat te lezen in de begeleidende tekst op de site van de rijksoverheid.
Het is de zoveelste goedbedoelde actie om het zinkende onderwijsschip van de ondergang te redden. Want naast het lerarentekort, groeit onder andere ook de (kansen)ongelijkheid door marktwerking tussen de diverse aanbieders van de doorstroomtoetsen voor de basisschool, hebben we te maken met een zogenaamde leescrisis en is er sprake van segregatie op veel scholen. Ook lijkt de zorgbehoefte in het onderwijs de leerbehoefte langzaamaan in te halen, moet er worden opgebokst tegen externe aspecten als sociale media en het vapen, en zakken de resultaten van Nederlandse leerlingen op de Europese en wereldranglijsten.
Het valt me op dat in de nieuwe campagne wordt ingezet op de positieve kanten – die zijn er zeker! – van het huidige onderwijs: de betekenis van het werk, de ontwikkelmogelijkheden en het salaris. Dit alles om een zo aantrekkelijk mogelijk beeld neer te zetten van het prachtige lerarenvak.
‘Goed onderwijs valt of staat met goed opgeleide mensen voor de klas en in de school. Elke leerling en elke student verdient een goede leraar’, zegt staatssecretaris Paul over de inzet van de nieuwe campagne.
Maar om mensen te overtuigen om te gaan kiezen voor het onderwijs, is meer nodig. Bijvoorbeeld door het grootste probleem, in de vorm van de werkdruk, aan te pakken, als fundament voor een stabiel en energievol lerarenbestaan. De huidige tekorten hadden namelijk minder desastreus hoeven uit te pakken als er eerder van hogerhand was ingegrepen, want dit was destijds allang aangekondigd.
In de campagne wordt verder enigszins in mistige taal gesproken over het mooie salaris, met een gemiddeld bedrag van 6.200 euro bruto. Dit gegeven stuitte veel onderwijsmensen die ik ken tegen de borst. Het bedrag is namelijk een gemiddelde van alle schalen (LB, LC, LD) en bijbehorende tredes, berekend bij een voltijdsaanstelling, inclusief vakantiegeld, toelages en eindejaarsuitkeringen.
Volgens de trendrapportage Arbeidsmarkt Leraren PO en VO uit december 2023 was de gemiddelde werktijdfactor in het basisonderwijs 0,72 fte en in het voortgezet onderwijs 0,79 fte. Het spreekt hierbij voor zich dat een leraar die een deeltijdbaan heeft ook naar rato verdient. Dus veelal geen 6.200 euro bruto in de maand, en zeker een beginnend docent niet. Het aangeprezen gemiddelde bedrag in de campagne klopt dus op zichzelf wel, maar geeft een vertekend beeld.
Toch is er ook hoopvol nieuws. Het aantal aanmeldingen voor een lerarenopleiding zit namelijk in de lift, meldden diverse media dinsdag. Zo begonnen dit schooljaar maar liefst 6.000 studenten aan de pabo, een stijging van zo’n 500 studenten ten opzichte van vorig jaar. Lerarenopleidingen zagen daarnaast ook de aanmeldingscijfers stijgen: met 12.700 aanmeldingen steeg dit percentage met 6 procent ten opzichte van vorig schooljaar.
Deze cijfers staan uiteraard los van de onderwijscampagne, die pas in januari gestart is, maar geven de burger moed. Het is dan ook afwachten wat de aanmeldcijfers voor het komende schooljaar gaan laten zien.
Ondanks deze positieve berichten is deze goedbedoelde campagne toch niet geheel een voorstelling van de werkelijkheid en kan deze in financieel opzicht op een teleurstelling uitdraaien. Zeker voor enthousiaste beginners die in trede 1 van de laagste schaal (LB) zullen starten.
Een goede campagne valt of staat dan ook met het leveren van eerlijke, duidelijke en juiste informatie. Of op z’n minst een herziening hiervan. Wanneer deze goedbedoelde en broodnodige campagne hier niet geheel aan voldoet, gaan mensen echter wisselen van baan of studie. En dat zou een gemiste kans betekenen voor het redden van ons onderwijs.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant